Историјата на Македонија (19)

Александар Донски

Овде треба да се спомне и горно-македонското племе Пајонци, кои исто така ја при­ло­жиле својата крв и култура во древно-македонскиот народ, а преку нив и во де­нешната македон­ска нација. Пајонците се горно македонско пле­ме, кое главно живе­ело во средишниот дел на денешна Република Македонија, иако ги имало и во дел од егејскиот дел на Македонија. Некои автори ги сме­таат Пајонците како ‘одделен народ’ од древните Македон­ци, најмногу поради тоа што тие дол­го време се спротивставувале на древно-маке­дон­­ската цент­рална власт. Но, нивното спротивставување на цент­рал­ната маке­донска власт не може да биде доказ за нивната различ­ност од древните Македонци. Едноставно, тие само подоцна се вклучиле во древно-маке­донската етно­генеза, исто како што останатите маке­дон­ски пле­миња тоа го направиле по­рано. Така, на при­­мер, позната е војната помеѓу Македон­ците од Орестида против Македонците од Еордаја. Па, зарем тоа значи дека Македонците од Орестида биле драстично раз­лични од Маке­дон­ците од Еордаја? Понатаму, поз­ната е војната што Филип Втори ја водел против македонското племе Линкести, од кои потекнувала неговата мајка. Значи и овде имаме меѓу-македонска пле­менска борба, која конечно резул­тирала со соз­да­вање на древно-македонскиот етникум. Во прилог на ова секако се и бројните примери на меѓусебните војни и непријателства на одделните грчки градови-држави. Тоа што Атина со децении војувала против Спарта не значи дека Атињаните и Спартанците биле посебни народи.

Инаку, да го кажеме и тоа дека, според бројни автори, и самите Пајонци потекнувале од Бри­гите, исто како што во голема мера бил случајот и со древните Македонци. (По­де­­тално кај: Д-р Наде Проева, ‘Студии за античките Македонци’, Скопје, 1997, на повеќе мес­та). Постојат повеќе културни сегменти кај Пајонците, кои биле идентични со оние на останатите македонски племиња.

Да ги спомнеме накратко и Десаретите, за кои некои автори сметаат де­ка биле илирско племе. Д-р Наде Проева (цит. дело, стр. 110), низ конк­рет­ни примери приложува докази за разликите помеѓу Десаретите и Или­рите, како и за слич­носта помеѓу Десаретите и останатите македонски пле­ми­ња (оружје, оно­мастика и т.н.).

Како заклучок на ова гледаме дека древните Ма­ке­донци никако не можеле да бидат Грци, затоа што имале различно етноге­нетско потекло од нив.

Сепак и покрај сите овие силни докази за разликите помеѓу Маке­донците и Грците (што овде само накратко ги изнесовме), грчките историчари и натаму со сите сили се обидуваат да ги бранат ставовите на герман­ската пропаганда од 19 век за наводното ‘грчко’ потекло на древните Македонци. Причината за ова веќе ја спом­навме, а тоа е (гледано од нивни аспект) заштитата на грчките нацио­нални интереси во однос на делот од Македонија што тие денес го држат под своја власт. Тие сметаат дека секој доказ дека древна Маке­донија не била грчка, ќе го доведе во прашање нивното држење на делот од оваа земја што е под нивна окупација. За таа цел во Грција секојдневно се публикуваат голем број статии, книги и сл., со цел докажување пред светот дека древните Македонци биле Грци. Дека добар дел од ваквите изданија не наидуваат на поддршка кај објективната светска научна јавност, повторно ќе се повикаме на д-р Борза, кој во својата книга, жестоко критикува некои грчки историчари во однос на нивните пишувања за потеклото на древните Македонци.

Пишувајќи конкретно за грчките ставови околу јазикот на древните Македонци, д-р Борза пишува дека грчкиот автор Калерис најцелосно го искажал грчкиот став кон древно-македон­скиот јазик, но дека таков не бил случајот со некои други грчки авто­ри. Во врска со ова д-р Борза пишува:

‘Пошовинистички и понеубедлив поглед застапува Даска­лакис во своето дело ‘Хеленизам’ (2 и 3). Но, најфалшливо објас­ну­ва­ње е она на Мартис (во делото ‘Фалсификатите на Македон­ска­та историја’). Оваа книга, напишана од поранешниот министер за северна Грција, претставуа полемичен анти-југословенски памф­лет, толку полн со историски грешки и искривувања што цената што ќе ја плати Академијата од Атина ќе биде намалување на довербата во научниот суд на ова почитувано друштво на учени… (Борза, стр. 91).

Да потсетиме дека овде критикуваните Даскалакис и Мартис денес во Грција се сметаат за едни од најголемите научни авторитети во однос на древна Македонија. Според тоа, овие жестоки критики кон нивните дела имаат посебна тежина затоа што се упатени од страна на најголемиот светски авторитет на истата тема – амери­канскиот доктор на науки од Универзитетот во Пенсилванија д-р Јуџин Борза, кој притоа не ја штеди од критики ниту Грчката академија за науки од Атина. Овој научник, со доза на цинизам кон грчките ставови, заклучува:

‘… Македонците од петтиот век пред Христа биле помал­ку сигурни во своето хеленско потекло отколку што се некои модерни автори’. (Борза, цит. дело, стр. 84).

Каде се денес потомците на древните Македонци? Каде е потомството на овој славен народ и каде најмногу останало зачувано нивното културно наследство? Читајте за ова во поглавието: Наследството на древните Македонци во денешната македонска нација обичаи, фолклорни мотиви, ономастика, јазик и друго.