Фељтон

Македонски царски и патувачки лекари (1 дел)

ahil

Ангелина Маркус

ahil
Ахил

Традицијата на царски лекар во Македонија како и патувачките лекари, безпрекорно се организирале и во освоените земји, особено во Рим, каде што пред допирот со македонската медицина не постоело никакво сознание за лечење. И во Атина немало некое видно искуство. За слабите новородени деца одлучувал советот на градот најчесто за фрлање од највисоките ѕидини.

Нормално, град со толку хетери не можел да го зголемува населението. Уште повеќе, наместо лекување го усовршувале убивањето со отров. Ксенофон и Платон го опишале Сократовото усмртување во Атина со кукута. Таа густа жолта

течност, приправена од билка, многу брзо му ги здрвила нозете, му го стврднала јазикот, му се замаглила свеста и сепак Сократ јасно го искажал својот став дека не се плаши од смртта кога е спроведена од судии со закон. Хипократовата заклетва го обврзува лекарот да не дава отров. Законите во Македонија го штитат болниот, фамилијата и народот.

Патувачките лекари насекаде стигнуваат сами или со свои помошници. Со себе носеле торба со лекови и инструменти. Прво ги средувале хигиенските услови. Топла вода, чисти крпи, проветрување, оган за стерилизација на инструментите,

сè било подготвувано. Принципот бил ист, болеста по земја се шири преку воздух, се сузбива со оган, се гасни и измива со вода. Само породувањето го вршела жена со искуство. Тоа не се сметало за болест и не се повикувале патувачки лекари. Жена бабица до скоро го водела домашното породување по селата и ги подучувале младите мајки како да зајакнат заедно со породот. Патронажната служба отсекогаш постоела. Интересно е тоа што и на животните им се помагало

од луѓе приучени со искуство, најчесто овчари. Дедо ми, со нас, полн двор внучиња, имаше секој ден работа. Крварењето кога ќе се испотепавме го запираше со иситнет тутун. Скршената нога ја местеше со летва и ја завиткуваше со коноп натопен во белка од јајце. Кога се разболев од маларија ме однесе во мочуриштето на Црна Река, каде што лежеа биволи, за да ми се залепат пијавици, да ми ја исцеделе „лошата крв”. Понекогаш имаше улога на патувачки лекар за слични ситуации.

Болниците, лекарските ординации, аптеките си ја вршеле работата во лечење на болестите како во најдревните македонски времиња. Патувачките лекари паралелно со нив си врвеа.

Царски лекар се станува, пред сè од, лекарска фамилија, од најучениот, најспособниот човек, што се докажал и се истакнал меѓу сите лекари.

apolon
Аполон во оро со Музите

Музите, нереидите и обичните мајки Македонки ја прават врската меѓу боговите и луѓето, раѓајќи херои и цареви, богато обдарени за вршење на божествената медицина, музика и секој вид божествена уметност што низ македонската стварност се претвора во научност. Сфаќањето дека царевите некогаш биле богови се гледа низ еповите на Хомер. Околу, во круг на Беломорското крајбрежје сите племиња ги водат кралеви со божанско потекло. Агамемнон, Ахил, Одисеј, Патрокло, Парис-Александар, Хектор водеа десетгодишна борба

околу Троја за Елена, сестрата на Диоскурите Плејади, а ѕвезди на небото близу до боговите. Многу смртни божества Зевс ги направи безсмртни. Меѓу нив најголем број се тие што ги лечеле богови, што сами биле лекари и ја лечеле својата војска или имале свои царски лекари во придружба.

Микенците Менелај и Агамемнон ги лечел Махаон и Полидејрон, синовите на Асклепио.

Патрокло го лечел Ахил.

Ахила го лечел Махаон.

odisej
Одисеј

Одисеј носел лузна од рана што царските лекари од Парнас, во палатите на дедо му ја заздравиле. Поврзаноста на древните племиња ја прави и самата медицина. Исти лекари лечат разни кралеви. Микенците не се Ахајци. Тие се Ахилејци со заедничко потекло од Македонските Аргивци. Македонската царска лоза од Арг се проширила на Пелопонес. Во Новиот Арг продолжила македонската царска традиција, најдолго одржана, како монархија во Спарта и во Теба. Македонците од Пела ги надживеале и нив и Атина во Ахаја или Ахилеја. Заради тоа кралевите во Илијада имаат ист царски лекар, како и сите македонски цареви.

Најново од: Фељтон

МАНАСТИРОТ „СВЕТА БОГОРОДИЦА“ И ИЗБОРОТ НА ЈОВАН ДЕБАРСКИ

Во продолжение на својата „Книга за Мијаците“, Георги Трајчев се обидува да ја утврди местоположбата на манастирот „Света Богородица“, во кој Јован Дебарски бил игумен пред да биде избран за поглавар на Охридската архиепископија. Поради недостигот од непосредни пишани извори, Трајчев се потпира врз старите преданија зачувани меѓу населението од Реканскиот крај. Според нив, манастирот […]

Јован Дебарски – првиот охридски архиепископ по падот на Самуиловото царство

Историски белешки за Мијаците Многу малку се знае за животот на Јован Дебарски, кој управувал со Охридската архиепископија од 1018 до 1037 година. Тој бил поставен на нејзиното чело по падот на Самуиловото царство и воспоставувањето на византиската власт во Македонија. Во тоа време, со одлука на византискиот император Василиј Втори, Охридската патријаршија била сведена […]

Историски белешки за Мијаците

Мијаците – древно словенско племе од Солунското Поле Во третиот дел од фелтонот посветен на „Книга за Мијаците“ од Георги Трајчев се разгледуваат преданијата за древното потекло на Мијаците, нивната можна поврзаност со Самуиловата аристократија, белезите на благородничкото наследство и значењето на мијачкиот крстат бајрак. Како прилог кон тезата за древноста на Мијаците, Трајчев се […]

Мијаците – древно македонско племе со корени од Солунско до Реканскиот Крај

Истражувајќи го минатото на Мијаците, прилепчанецот Георги Трајчев (1869–1945) во својата „Книга за Мијаците“, објавена во Софија во 1941 година, забележува интересни податоци за нивното древно потекло. Трајчев го пренесува тврдењето на Благоја Димитров, публицист, општественик и добар познавач на старогрчкиот јазик, според кое во Битола бил откриен гроб од римско време со натпис што […]

Мијаците меѓу традицијата, исламизацијата и преселбите: сведоштвото на Георги Трајчев

Напомена: Оваа книгата за Мијаците првично била напишана така што Трајчев доследно ги употребувал поимите „Македонија“ и „Македонци“. Меѓутоа, тогашната бугарска влада не му дозволила да ја отпечати, поставувајќи му услов: секаде каде што пишувало „Македонци“, зборот да биде заменет со „Бугари“.  Принуден од околностите, а решен по секоја цена да го објави своето долгогодишни […]

НАЈАВА: Од наредна среда Порталот „Македонска нација ќе објавува продолженија од: „Книга за Мијаците“ според делото на Георги Трајчев

Порталот „Македонска нација“ од наредна среда ќе започне со објавување фелтон подготвен според „Книга за Мијаците“ од македонскиот просветен деец, публицист и револуционер Георги Трајчев. Книгата, објавена во Софија во 1941 година, содржи вредни записи за потеклото, животот, населбите, говорот, носијата, обичаите и преселбите на Мијаците. Трајчев го создавал делото врз основа на личното познавање […]

Автобиографијата „Патот до врвот“ од д-р Лефтер Манче (27)

ДЕЛ ОД МОНОГРАФИЈАТА „ПАТОТ ДО ВРВОТ“ OД Д-Р ЛЕФТЕР МАНЧЕ Паскал Гилевски, познам македонски писател, публицист, новинар, културолог и бранител на вистината за Егејска Македонија, во Воведот на  Автобиографијата на Лефтер Манче под наслов „Незгаслив порив за Македонија дбележува“ ќе го напише следното: Доктор Лефтер Манче, еден од најпознатите и најдвигателни личности на македонската дијаспора, […]

Д-р Лефтер Манче стана медицинско лице во Дебрецен (26)

Дел од монографијата „Патот до врвот“ од д-р Лефтер Манче На 1 септември 1964 година ја почнав последната година на студии и почнав и јас да им држам предавања на студентите по практика на анатомија од прва година, по поканата што пред четири години ми ја упати професорот Кромпехер. Им предавав двапати неделно на студентите […]

To top