Фељтон

Македонски царски и патувачки лекари (2 дел)

ancient-medicine

Ангелина Маркус

ancient-medicineПотеклото на сите од подножјето на Олимп е исто. Македонско кај Менелај, Ахил, Одисеј, Астеропеј и Хектор.

Долговечноста на првите македонски кралеви се должи на добро применетата медицина по кралските куќи. Долговечноста на кралските лекари е уште поголема. Така Хипократ со својата фамилија ги лечел Македонските кралеви Пердика II, Архелај I, Орест, Европ, Павзание, Аминта III.

На Аминта III покрај Хипократ царски лекари му биле претците на Аристотеловата медицинска фамилија, таткото Никола, дедото Махаон, прадедото…

Назад во древноста овие лекари и` претходеле на Хипократовата медицина. Особено на дворот во Еге и Пела во времето на Архелај и претходно со стотици години назад до првите кралеви во Македонија. Во четири ипол илјади годишниот долг царски континуитет Македонската наука и медицина допираат до Митолошките претстави. Таму, меѓу првите божества лекари Аполон и Асклепио се најдуваат корените на Македонската медицина. Од тогаш секој цар си имал и царски лекар, лекарска школа и медицинска практика.

Во времето на Филип и Александар, во IV-тиот македонски век, филозофските и медицинските школи се најразвиени. Цела тајфа на врвни лекари ги лечеле раните на Филип II, а уште поголема била тајфата на царски лекари во придружбата на Александар.

Лекарите од двете најславни лекарски фамилии на Аристотел и Хипократ го прошириле лечењето на ранетите во фалангата и соседните народи на државата на Македонците. Интересен е податокот што синот Александар прв ги извидувал раните на Филипа и давал најдобри прогнози. -„Не жали се Филипе за една рана на ногата, обѕрни се на успесите на битките, набрзо ќе го збоднеш коњот на победите”, – го тешел Александар. Тоа го правел и во фалангата. Лично и прв ги извидувал раните и го препорачувал лечењето на Тесал, Филон и другите лекари.

Антипатар и Касандар во Пела ги наследиле лекарите од Филип и Александар до Филип V и Персеј.

Македонската медицина во Александрија се развила врз системот на Аристотеловите списи од физика. Халдејците и Магите од Вавилон и Египет, кој се викал Мисир, си нашле место во Александриската библиотека, покрај Теофраст и Менон, ученици на Аристотел. Нивните списи за билките, лековите, лечењето како фармацевтско знаење, го сублимирале знаењето по медицина од Македонија, ја продолжиле македонската традиција во школите и царските лекари. Во Александрија се создала главна медицинска школа што ги собирала лекарите од разни краеви и острови. Херофил од Хадлкедон, Ерасистрат го проучил срцето и сензитивните нерви, Клеомбарат и Медија му биле лекари на Селеук и во Антиохија.

Птоломеј бил лечен од Хрисип, имал своја школа како и Филин, Серапиони, како Хераклид од Тарент, Аполоние од Китија, како Бер кој работел за Антиох Сотер во Вавилон. Цели триста години македонската Птоломејска династија во Александрија ја унапредиле филозофијата, медицината, астрономијата и другите науки. Научници од Сицилија преку Македонија до Вавилон и Мисир се школувале во Александрија. Филон од Лариса, Птоломеј, Еургет, Антиох внимавале кој ќе раководи со Александриската библиотека. Тие биле: Теофраст, Калимах, Ератостен, Еригон, Аполодер, Зенодот, Аристофон, Аристарх, Кратет. Тука се школувале Евклид, Архимед, Аполоние од Пергам, Еадем, Хилен, Херон. Од Александрија произлегле многу царски лекари што подоцна биле царски лекари и во Рим и во Александрија.

Царски лекар на Клеопатра бил Аполодар, а воспитувач Никола.

На Марко Антоние, а пред него и на Цицерон од 124 до 60 год. пр. Хр. придружен лекар бил Асклепијад од Битинија.

За времето на Нерон, Трајан, Марко Аврелис, Комод и другите императори, лекари добивале од Александриските школи. Тоа се царски лекари Гален, Сорен, Диокло и други лекари.

Од Александрија не само медицината, се пренеле имиња на римски богови, но не се изменило името на Аполон – богот на медицината. Од Александрија со науките во Рим стигнала прагматиката на Дионисие од која Варон и Марко Теренцие учеле за да го создадат латинскиот јазик, што ќе остане како продолжувач на богатата македонска култура. На римјаните не им била позната ни хигиената, ни фармацијата ни медицината. Тоа малку што го добиле со Етрурците се гушело. Етрурците се тие што ја согледале блискоста со Македонија и преку Александрија воведувале наука, писмо, просвета.

Развојот на македонската медицина условен е од потребата да се лечат ранетите од честите војни, да се лечат изгладнетите, мачени и прогонети христијани, болестите што ги носеле освојувачи од туѓи народи како епидемии и осиромашувања. Од сето ова заштита е медицината.

Најново од: Фељтон

МАНАСТИРОТ „СВЕТА БОГОРОДИЦА“ И ИЗБОРОТ НА ЈОВАН ДЕБАРСКИ

Во продолжение на својата „Книга за Мијаците“, Георги Трајчев се обидува да ја утврди местоположбата на манастирот „Света Богородица“, во кој Јован Дебарски бил игумен пред да биде избран за поглавар на Охридската архиепископија. Поради недостигот од непосредни пишани извори, Трајчев се потпира врз старите преданија зачувани меѓу населението од Реканскиот крај. Според нив, манастирот […]

Јован Дебарски – првиот охридски архиепископ по падот на Самуиловото царство

Историски белешки за Мијаците Многу малку се знае за животот на Јован Дебарски, кој управувал со Охридската архиепископија од 1018 до 1037 година. Тој бил поставен на нејзиното чело по падот на Самуиловото царство и воспоставувањето на византиската власт во Македонија. Во тоа време, со одлука на византискиот император Василиј Втори, Охридската патријаршија била сведена […]

Историски белешки за Мијаците

Мијаците – древно словенско племе од Солунското Поле Во третиот дел од фелтонот посветен на „Книга за Мијаците“ од Георги Трајчев се разгледуваат преданијата за древното потекло на Мијаците, нивната можна поврзаност со Самуиловата аристократија, белезите на благородничкото наследство и значењето на мијачкиот крстат бајрак. Како прилог кон тезата за древноста на Мијаците, Трајчев се […]

Мијаците – древно македонско племе со корени од Солунско до Реканскиот Крај

Истражувајќи го минатото на Мијаците, прилепчанецот Георги Трајчев (1869–1945) во својата „Книга за Мијаците“, објавена во Софија во 1941 година, забележува интересни податоци за нивното древно потекло. Трајчев го пренесува тврдењето на Благоја Димитров, публицист, општественик и добар познавач на старогрчкиот јазик, според кое во Битола бил откриен гроб од римско време со натпис што […]

Мијаците меѓу традицијата, исламизацијата и преселбите: сведоштвото на Георги Трајчев

Напомена: Оваа книгата за Мијаците првично била напишана така што Трајчев доследно ги употребувал поимите „Македонија“ и „Македонци“. Меѓутоа, тогашната бугарска влада не му дозволила да ја отпечати, поставувајќи му услов: секаде каде што пишувало „Македонци“, зборот да биде заменет со „Бугари“.  Принуден од околностите, а решен по секоја цена да го објави своето долгогодишни […]

НАЈАВА: Од наредна среда Порталот „Македонска нација ќе објавува продолженија од: „Книга за Мијаците“ според делото на Георги Трајчев

Порталот „Македонска нација“ од наредна среда ќе започне со објавување фелтон подготвен според „Книга за Мијаците“ од македонскиот просветен деец, публицист и револуционер Георги Трајчев. Книгата, објавена во Софија во 1941 година, содржи вредни записи за потеклото, животот, населбите, говорот, носијата, обичаите и преселбите на Мијаците. Трајчев го создавал делото врз основа на личното познавање […]

Автобиографијата „Патот до врвот“ од д-р Лефтер Манче (27)

ДЕЛ ОД МОНОГРАФИЈАТА „ПАТОТ ДО ВРВОТ“ OД Д-Р ЛЕФТЕР МАНЧЕ Паскал Гилевски, познам македонски писател, публицист, новинар, културолог и бранител на вистината за Егејска Македонија, во Воведот на  Автобиографијата на Лефтер Манче под наслов „Незгаслив порив за Македонија дбележува“ ќе го напише следното: Доктор Лефтер Манче, еден од најпознатите и најдвигателни личности на македонската дијаспора, […]

Д-р Лефтер Манче стана медицинско лице во Дебрецен (26)

Дел од монографијата „Патот до врвот“ од д-р Лефтер Манче На 1 септември 1964 година ја почнав последната година на студии и почнав и јас да им држам предавања на студентите по практика на анатомија од прва година, по поканата што пред четири години ми ја упати професорот Кромпехер. Им предавав двапати неделно на студентите […]

To top