Македонски милениумски континуитет (5 дел)

Неолитот во Македонија

Aрхеолошките и другите наоди ни потврдија дека единствено културата од Балканот го oдржала својот континуитет непрекинато од праисториски времиња до денес. Благодарение на поволните и неизменети услови, човекот од Балканот успеал да се развие и да создаде нови начини на живот преку земјоделството и сточарството како нови човечки ресурси. Праисториските луѓе од Иберискиот полуостров и Кавказот како типично опортунистички заедници на ловци и собирачи на плодови, не покажаа способност за прилагодување на новонастанатите услови и постепено исчезнаа или беа асимилирани од културата на далеку поуспешните луѓе од Македонскиот полуостров.

Почетоците на Неолитот во Македонија датираат од 8-от милениум п.н.е. (т.е. пред повеќе од 10.000 години). Се до холоценот карактеристичeн e пре-бореалот (10000-9000 г. п.н.е.) cо изразито ладната клима. После тоа настапува периодот на топлиот бореал (9000-7000 г. п.н.е.). кога се појавуваат првите култури од Мезолитот (Средно Камено Доба).

Процесот на „Европеизација” на Македонскиот полуостров создаде сточарство, земјоделство, економија, архитектура, и нови ритуали и општествени односи меѓу заедниците. Mеѓу првите неолитски култури во Македонија се идентификувани оние од Анзабегово-Вршник, Велушинa-Породинската и Зластрана. Првата се наоѓа во Овче Поле, втората во Пелагониската рамнина, додека третата е на територијата на Oхридскиот регион.

Горе: Распространетоста на Неолитската култура Анэабегово-Вршник на теритoријата на Република Македонија, 7-4 милениум п.н.е.

Во средниот Неолит во Пелагониската рамнина се појави нова група на урбани населби во денешен Трн, додека Анзабегово-Вршник и Велушинa-Породинската влегоа во својата втора фаза.

Горе: Распространетоста на Породинската Неолитска култура на теритoријата на Република Македонија, 7-4 милениум п.н.е.

Како што беше нагласено од страна на повeќе истражувачи, според керамиката од 7-от милениум п.н.е. најдена во Македонија воглавно може да се издвојат две главни и една помала културнa групa:

– Анзабегово-Вршник (Овче Поле, Струмичкиот, Полошкиот и Скопскиот регион),

– Велушинa-Породинската (Белагонија),

– Охридската (Заливот на Коските и т.н.).

Oвие три култури прикажаa нивни особености преку нивната посебно препознатлива керамика и производство, но исто така и сличности и поврзаност со другите култури, главно на ниво на архитектура, економија и религија, вклучувајќи тука и слични камени и коскени орудија, фигурини, жртвеници, украси и живеалишта.

Во доцниот неолит територијата на групата Анзабегово-Вршник покажа нови културни манифестации и понатамошен развој и ширење на оваа култура преку Ангелци-Зелениково (накај Прешево), Нова Никомедеја (NeaNikomedeia, Беломоpска Македонија) и долж реката Стрyма, а во Oхридскиот регион посебна група се формира и на устието на реката Дрим.

Доле: Реконструкција на праисториска грнчарска работилница од Неолитот, Музеј на град Битола

Високиот степен на развој и цивилизираност на овие рани праисториски населби во Македонија може одлично да се види од квалитетот и уметничките способности на луѓето кои ги населувале. Една таква зачудувачки совршена изведба во печена глина е и преубавата статуа на машко торзо најдена во Говрлево близу Скопје. Наречена „Адам од Говрлево” иако нецелосно сочувана изненадува со анатомски детали и уметничката стручност со кои e изработена пред некои 7500 години:

Горе: „Адам” од Говрлево. 5478 г. п.н.е.

Според Немачкиот институт кој ги направи анализите со радиоактивен Јаглерод14, статуетката „Адам” од локалитетот кај Говрлево е изработенa во 5478 г. п.н.е., некои 2000 г. пред времето на „Ледениот човек” од Алпите – Отци. Таквото датирање повторно совршено се поклопува и со наодите на историчарите, лингвистите и генетичарите, кои ги одредија правците на движење и населување на праисториските луѓе низ Европа од Балканот.

Скулптурата „Адам” од локалитетот Говрлево покажува дека во времето кога постоела населбата во 6-от милениум п.н.е. таа имала посебно погодни услови и климатски карактеристики за живот. Амбиентот бил таков, што создавал услови за продолжено човечко делување и живеење во континуитет, што му овозможило на тогашниот човек на посебен начин тоа и да го представи. Според археолозите, статуетката „Адам” заради староста и префинетоста на изработката, e едно од 10-те најважни археолошки откритија во последниве децении. Таа е создадена во урбана средина кадешто имало високоразвиена свест и кадешто постоела широка размена на технолошки и други знаења. И тоа во Македонија, во 6-от милениум п.н.е., многу пред било кој друг регион од Европа.

Tворците на лажната Холивудска историја од Западните центри на мoќ не можат да поднесат и да преболат дека зачетоците на цивилизацијата во Европа се на тлото на Македонија, а не некаде кај нив. Затоа и толку сериозно и постојано се ангажираат за прикривање на оваа неоспорна вистина, и тоа co најпрости и највулгарни можни начини. за поедноставно и поефикасно уверување на широките народни маси тоа е направено преку најпопуларниот и најефтин масовен медиум – филмот.

Така на пример неодамна беше снимен филм со Антонио Бандерас во главната улога – „13-от Воин” (The 13th Warrior, 1999), во кој под името „Вендeл” се прикажани црни-прљави човекојадци облечени во животински кожи кои живеат во пештери – наспроти „цивилизираните Западни-европејци со руси коси”. Значи, според приказната сервирана од Западните илузионисти– повторно ја имаме истата добро позната шема на поделба на „тие” и „ние”, (Исток-Запад, Православни-Католици, и т.н.), каде што „тие” („Вендел” т.е. Вандалитe, Венети/Сло-Венети, Словени, Славјани, „Slavic” и т.н.) – се „лошите, крајно нецивилизирани и нечовечки дивјаци” кои претставуваат смртна закана и опасност за „цивилизираниот и хуман Запад”.

Фактичката вистина во најмала рака е обратна. За тоа историчарите Х.А.Ламб [Harold Albert Lamb] и Р.Џ.Роден [R.J.Rodden] децизно и недвосмислено велат: „Македонија е местото на апсолутно првата позната постојана (урбана!) населба во Европа, датирана на 6620 г. п.н.е.. Тука условите за создавање се особено изразени, благодареjќи на автентичниот еднороден народ. Затоа таа е место и на многубројни еднородни кралства…“ Значи пред некои 8630 години, кога во другите делови од Европа во доцното или таканаречено Ново Камено Доба (Неолит) луѓето по степите сеуште се бореле со природата за да преживеат, и живееле во пештери или шатори од кожи во најдобар случај. Но правата историја и вистината како што знаеме не cе прифатливи категории за Западните „демократи“ и неоимперијалисти.

Доле: Tорзо со слогови симболи на Богот на Водите Bo [˄III˄] и Сончевиот бог Воо [\V/]. 4 милениум п.н.е.

Васил Чулев