Свекрва
СДС денес повикува на донесување закон за финансиска поддршка за трето дете како мерка за зголемување на наталитетот. Но јавноста не заборави дека партијата беше против тогашното законско решение за родителски додаток и со години ја критикуваше оваа демографска мерка. Кога СДС дојде на власт, во 2019 година го укина долгорочниот додаток за третото дете за идните корисници.
Потребата од сериозна демографска политика денес е неспорна. Македонија се соочува со намалување на населението, иселување на младите и сè помал број новородени деца. Секоја мерка што ќе им помогне на семејствата и ќе придонесе за зголемување на наталитетот заслужува внимание и поддршка.
Меѓутоа, кога СДС денес се претставува како заштитник на семејствата и бара финансиска поддршка за трето и четврто дете, неопходно е да се потсетиме на ставовите и политиката што партијата ги застапуваше во минатото.
СДС беше против законското решение со кое беше воведен родителскиот додаток и постојано го критикуваше. Кога подоцна дојде на власт, критиките ги претвори во конкретна политика – го укина долгорочниот додаток за третото дете за идните корисници.
Како беше воведен родителскиот додаток?
На 4 август 2008 година, во „Службен весник на Република Македонија“ бр. 98/2008 бил објавен Законот за изменување и дополнување на Законот за заштита на децата.
Со членот 30-а било воведено право на родителски додаток за второ, трето и четврто живородено дете. Целта на мерката била финансиски да им се помогне на многудетните семејства и да се поттикне наталитетот во општините со понизок природен прираст.
Во членот 30-а било предвидено родителски додаток да може да оствари мајка на второ, трето и четврто живородено дете: „…која е со место на живеење во општини на Република Македонија со стапка на природен прираст на населението под 2,1 според статистичките податоци од Државниот завод за статистика на Република Македонија објавени пред две години од тековната година.“
Дополнителен услов бил мајката да има постојано место на живеење најмалку три години во една од општините опфатени со оваа одредба.
Од 1 јануари 2009 година започнала примената на родителскиот додаток за второ, трето и четврто живородено дете, но само за мајките што ги исполнувале пропишаните услови.
Тоа значело дека мајка што живеела во општина со природен прираст под утврдениот праг можела да го добие додатокот, додека мајка од општина со повисок природен прираст не можела да го оствари истото право во општини со стапка на природен прираст на населението под 2,1.
СДС ја критикуваше мерката
Наместо да ја поддржи основната цел на мерката и да бара нејзино проширување на целата територија на Македонија, СДС политички се спротивставуваше на тогашното законско решение и постојано го користеше како повод за критики кон Владата.
Главна основа за критиките беше територијалното ограничување, односно фактот што правото не им беше достапно на сите мајки, туку само на оние што живееја во општини со природен прираст под 2,1.
Секако, таквото ограничување можело да биде поправено. Можело да се побара спорниот услов да се отстрани, а финансиската поддршка да им се овозможи на сите мајки што ги исполнуваат другите законски услови. Наместо тоа, целата мерка беше политички напаѓана и претставувана како погрешна.
Политичкиот однос на СДС кон родителскиот додаток најјасно се покажа откако партијата дојде на власт.
Владата предводена од СДС тврдеше дека мерката за третото дете не ги дала очекуваните демографски резултати и дека претставувала голем трошок за државниот буџет.
Во 2019 година била спроведена законска и социјална реформа со која долгорочниот родителски додаток за третото дете престанал да важи за идните корисници по истекувањето на предвидениот преоден период.
Претходно стекнатите права на корисниците на додатоците за трето и четврто дете не биле одземени и продолжиле да се остваруваат до истекувањето на законски утврдениот период. Сепак, за идните родители повеќе не постоела можност да го стекнат долгорочниот додаток за третото и четврто дете под претходните услови.
Така, СДС не само што ја критикуваше мерката додека беше во опозиција, туку кога дојде на власт презеде чекори таа да престане да важи за новите корисници.
Денес СДС го предлага она што некогаш го критикуваше
Денес СДС повторно бара закон за финансиска поддршка за трето и четврто дете, тврдејќи дека таквата мерка е потребна за зголемување на наталитетот.
Тоа отвора неколку оправдани прашања: Зошто СДС го критикуваше родителскиот додаток ако денес смета дека токму таквата финансиска помош може да придонесе за зголемување на наталитетот? Зошто Владата предводена од СДС го укина долгорочниот додаток за идните корисници? Дали денешното барање претставува искрена промена на политиката или обид една стара и претходно критикувана идеја да се претстави како ново решение?
Македонија навистина има потреба од долгорочна и одржлива демографска политика. Семејствата со повеќе деца заслужуваат поддршка, а државата треба да создава услови младите да останат, да работат и да формираат семејства во својата татковина.
Но демографската политика бара доследност. Не може една мерка да се напаѓа додека ја спроведува политичкиот противник, да се укине по доаѓањето на власт, а потоа повторно да се предлага како решение за истиот проблем.
Фактите покажуваат дека СДС беше против тогашното законско решение за родителски додаток и го критикуваше додека беше во опозиција. Кога дојде на власт, го укина долгорочниот додаток за третото дете за идните корисници. Затоа денешното дволично демек „Загрижени“ барање за финансиска поддршка за трето и четврто дете не може да се одвои од претходните ставови и одлуки на СДС.
