Македонска Нација
Малкумина знаат дека токму просторот на Македонија е меѓу првите во Европа каде што било проповедано христијанството и каде што биле формирани првите христијански заедници.
Според сведоштвата во Новиот Завет, Свети Апостол Павле ја донел христијанската вера во Македонија уште во првиот век. Во Филипи ја крстил Лидија – првата христијанка во Европа, а во Солун и Берија основал црковни заедници кои подоцна станале значајни центри на раното христијанство.
Поради оваа историска поврзаност со апостолската мисија, црковната традиција на Македонија отсекогаш се сметала за дел од апостолското наследство на христијанството. Охридската Архиепископија, како наследник на древните епископии на овие простори, го продолжува тој духовен континуитет низ вековите.
Нејзиното значење дополнително се зацврстува со делото на Свети Климент и Свети Наум Охридски, ученици на Светите Кирил и Методиј, кои во Охрид изградиле едно од најзначајните духовни и просветни средишта во христијанскиот свет. Од Охрид се ширеле писменоста, богослужбата на народен јазик и христијанската култура меѓу словенските народи.
Кога се говори за Охридската Архиепископија, не станува збор само за црковна институција од средниот век, туку за духовна традиција чии корени се протегаат до самите почетоци на христијанството во Европа. Нејзиното право да го носи своето историско име не произлегува од современи политички околности, туку од повеќевековниот континуитет, духовното наследство и апостолската традиција што ја наследува.
Еден од показателите за угледот што Охридската Архиепископија го уживала во православниот свет се врските и преписките што низ вековите ги одржувала со древните источни патријаршии – Цариградската, Александриската, Антиохиската и Ерусалимската. Овие односи сведочат дека охридските архиепископи биле препознаени како значајни духовни водачи и рамноправни соговорници во православната екумена.
Посебна тежина на оваа историска вистина ѝ дава и значајниот документ од 1922 година – Томосот со кој древните источни патријаршии го потврдиле канонскиот поредок во православниот свет. Во тој документ Охридската Архиепископија јасно е спомената со своето историско име како посебна црковна област.
Тоа претставува значајно сведоштво дека нејзиното постоење, традиција и достоинство биле признаени од четирите најстари православни престоли, кои со векови биле чувари на канонскиот поредок и црковната традиција. Фактот што древните патријаршии ја именуваат Охридската Архиепископија со нејзиното историско име покажува дека таа не била сметана за обична административна единица, туку за црковна институција со сопствено место во православната историја.
На тој начин бил зачуван споменот за една од најзначајните архиепископии на Балканот, иако таа формално била укината во 1767 година. Токму затоа документот од 1922 година претставува важно историско сведоштво дека името и достоинството на Охридската Архиепископија останале живи во свеста на православниот свет.
Историјата сведочи дека црквите не ја добиваат својата величина од политичките одлуки на времето, туку од вековите верност кон верата, народот и духовната мисија. Токму затоа Македонската православна црква – Охридска Архиепископија останува еден од најсилните симболи на христијанската традиција, духовниот идентитет и историскиот континуитет на Македонија.
Ова духовно наследство не е само дел од минатото. И денес Македонија останува меѓу европските земји во кои верата има значајно место во животот на луѓето. Според неодамна објавени податоци, Македонија се наоѓа меѓу трите најрелигиозни држави во Европа, со 64 проценти од населението што изјавува дека верува во Бог.
Овие бројки не се случајност, туку одраз на длабоката духовна традиција што се градела со векови – од апостолската проповед на Свети Апостол Павле, преку делото на Свети Климент и Свети Наум, па сè до денешната Македонска православна црква – Охридска Архиепископија.
И покрај современите процеси на секуларизација што го зафаќаат голем дел од Европа, македонскиот народ останува верен на своите духовни корени и христијански вредности. Во време кога во многу западноевропски држави процентот на луѓе што веруваат во Бог се движи меѓу 10 и 30 проценти, Македонија со своите 64 проценти сведочи дека верата, традицијата и духовноста и понатаму имаат силно место во животот на народот.
Повеќе од две илјади години по доаѓањето на христијанството на овие простори, македонскиот народ останува верен на духовната традиција што ја создадоа апостолите, светителите и Охридската Архиепископија.
Тоа е наследство што не се мери само со бројки, туку со истрајноста на верата низ вековите и со живата врска меѓу минатото, сегашноста и иднината на Македонија.