Македонски легенди

Михаил Николов Розов

Misho Nikolov

Misho NikolovМихаил Николов Розов (25. VIII 1874 – Варна, 1. VIII 1934) е македонски просветен деец и револуционер, костурски војвода на Македонската револуционерна организација. Учесник е на Илинденското востание во 1903 година. Во 1937 година постхумно се појавуваат неговите спомени „Револуционерното движење во Костурско Спомени“.

Михаил Розов е роден на 25 август 1874 година во костурското село Бобишта. Брат е на македонскиот револуционер Манол Ризов. Со основно образование се стекнал во Костур, а потоа учи во Солунската гимназија, каде се приклучува на Македонската револуционерна организација.

По завршувањето на гимназијата, Михаил учи неколку семестри филозофија на Загребскиот универзитет, а потоа учителствува во Македонија. Од 1896 година работи како учител во Дојран, потоа, во 1898 година учителствува во Воден, а од 1899 до 1902 година бил директор на средното училиште во Костур.

Покрај просветната дејност, заедно со Лазар Поп Трајков и Кузо Стефов, Михаил Розов развива и активна револуционерна дејност во родниот костурски крај.  Во текот на 1900/1901 година, Розов е во раководниот комитет во Костурско, а во јануари 1902 година, Гоце Делчев го поставува за легален член на раководното тело.

Во февруари 1902 година, во таканаречената Јосифовата афера бил откриен важен канал за пренос на оружје, по што биле уапсени голем број дејци на Македонската револуционерна организација. Меѓу уапсените бил и Михаил Розов, кој потоа лежи во затворот во Корча, се до фебруари 1903 година, кога бил амнестиран.

На почетокот на мај 1903 година Михаил Николов Розов учествува на Смилевскиот конгрес. Тој бил избран за член на горското началство на Костурскиот револуционерен реон заедно со Лазар Поп Трајков, Манол Ризов, Пандо Кљашев и Васил Чакаларов.

Во текот на Илинденското востание 1903 година, заедно со Поп Трајков и Чакаларов формираат чета во Костурско. По замената на Чакаларов со Иван Попов, 650 востаници се упатуваат кон Леринско поле, Мариовските планини, Прилепско, а потоа и во Тиквешко.

Патот на костурските востаници преставува вистинска одисеја на судири и страдања. Откако увиделе дека таму востанието е многу слабо, 400 храбри востаници на чело со членот на реонското началство Михаил Николов Розов, се вратиле во Костурско, каде што одредот се распушта, а оружјето се сместува по скривниците. Веќе кон крајот на октомври во Костурско остануваат многу малку луѓе под оружје.

По неуспехот на востанието Чакаларов, Кљашев, Попов, Михаил Розов и други во групи и по разни патишта преминуваат во Гција, а потоа заминуваат за Бугарија. По доаѓањето во Бугарија, Михаил продолжува да извршува мисии на Македонската револуционерна организација. Веднаш Михаил бил испратен на средба со српските преставници во Белград.

Во Балканските војни е во финансиската служба во Македонија, а за време на Првата светска војна тој е војник на 18–тата дополнителна дружина. По војната се населува во Варна, каде работи како финансиски службеник и е учесник во локалното македонско братство, како и во Илинденската организација.

Михаил Розов помага во издавањето   на Алманахот Македонија.

Умира во Варна на 1 август 1935 година. Во 1937 година постхумно се појавуваат неговите спомени „Револуционерното движење во Костурско. Спомени“.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top