Македонски легенди

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Мане Јаковлески

Мане Јаковлески

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско.

Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија.

Роден во сиромашно семејство во Гевгелија, Јосифовски преку образованието го градел својот животен пат. Како стипендист се школувал во Крагуевац, а потоа студирал право во Белград. Во студентските години се вклучил во демонстрации, протести и политички акции, поради што бил и апсен. Во 1938 година станал член на Комунистичката партија на Југославија.

Од млад правник до организатор на отпорот

По завршувањето на студиите, во 1940 година заминал во Струмица, каде што работел како адвокатски приправник. Окупацијата го насочила неговиот живот кон организирањето на отпорот. Во септември 1941 година бил испратен во Ресенската околија како инструктор на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија.

Во Народноослободителната борба извршувал одговорни политички должности. При формирањето на баталјонот „Мирче Ацев“, на 18 август 1943 година, бил назначен за негов политички комесар, а потоа и за политички комесар на Втората оперативна зона. Неговата работа опфаќала и политички обраќања пред населението, со кои се зајакнувала поддршката за ослободителното движење.

Последната борба кај Кленоец

На 6 октомври 1943 година Свештарот загинал кај селото Кленоец, Кичевско, во борба против германските и балистичките сили, бранејќи ја слободната територија во Западна Македонија.

За народен херој бил прогласен на 11 октомври 1951 година.

Неговата биографија сведочи за една прекината младост и за генерацијата што ја презела тешката обврска да се спротивстави на окупацијата. Зад името Свештарот стои човек кој можел да го продолжи својот пат како правник, но во воените години се посветил на отпорот и на борбата за ослободување.

Споменот за Јосиф Јосифовски останува поврзан со Гевгелија, со неговата дејност во Преспа и со последната борба во Кичевско. Неговото место во македонската историја се чува преку познавањето на неговиот живот и почитта кон жртвата што ја дал.

6 октомври 1944 година — Сеќавање на жртвите во Прждево и Бесвица

Една година по загинувањето на Свештарот, истиот датум бил одбележан со трагедија во Тиквешијата. На 6 октомври 1944 година германските окупаторски сили извршиле убиства и палежи во Прждево и Бесвица, како одмазда по партизанска диверзија врз германски воен воз. Биле стрелани цивили и запалени куќи и амбари.

Овие злосторства остануваат болен дел од сеќавањето на населението во Тиквешијата. Почитта кон жртвите бара нивното страдање да се памети и да се пренесува на идните поколенија.

6 октомври 1944 година — Формирање на Осумнаесеттата македонска бригада

На истиот ден, во селото Кучевиште, Скопско, била формирана Осумнаесеттата македонска народноослободителна бригада. Нејзиното создавање било дел од проширувањето на организираните воени сили во завршниот период на борбата за ослободување на Македонија.

Шести октомври ги поврзува овие различни историски настани: загинувањето на еден народен херој, страдањето на цивилното население и организирањето на ослободителните единици. Секој од нив заслужува свое место во македонската историска меморија.

Најново од: Македонски легенди

Димитар Влахов – живот посветен на македонското прашање

Димитар Влахов (1878–1953) е македонски револуционер, публицист, дипломат и државник, една од значајните личности во македонската национална и политичка историја. Неговиот животен пат ги поврзува револуционерните борби од крајот на XIX век, настојувањата за ослободување и обединување на Македонија и создавањето на современата македонска држава. Има луѓе што живеат во историјата и луѓе што учествуваат […]

Наде Проева

Наде Проева (9. IX 1949 – 6. XI 2024) е македонски историчар, универзитетски професор, научник со светско реноме и борец за македонската кауза. Таа е истражувач кој ја афирмираше античката историја на Македонија, која долго време бил запоставувана. Оставила длабока трага во македонската и светската историографија. Наде Проева е родена на 9 септември 1949 година […]

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса загина за вистината

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса, 1969–1998) студирала класични јазици во Јаши и ги проучувала делата на свети Јован Златоуст. Се упокоила на 8 ноември 1998 година, на 29-годишна возраст, и била погребана во манастирот Петру Вода во Романија. Во 1995 година добила стипендија од Фондацијата „Сорос“ за магистерски студии по средновековна историја на Централноевропскиот […]

Тома Прошев

Тома Прошев е роден на 10 ноември 1931 година во Скопје, а починал на 12 септември 1996 година на хрватскиот остров Зларин. Тома Прошев е Македонски композитор, диригент и музиколог, еден од најистакнатите автори на македонската современа музика и меѓу првите композитори што внеле нов звук во македонското музичко творештво. Гимназија завршил во родниот град. […]

Никола Беровски – големиот учител на Македонците во Албанија

Никола Беровски е роден во 1923 година во Битола, а починал во 1993 година во Тирана, Албанија. Има луѓе чие дело продолжува да живее во генерациите што ги описмениле, во книгите што ги оставиле и во јазикот што помогнале да се зачува. Меѓу нив е Никола Беровски, македонскиот учител, учебникар и преведувач кој својот работен […]

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

To top