Македонски легенди

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Мане Јаковлески

Мане Јаковлески

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско.

Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија.

Роден во сиромашно семејство во Гевгелија, Јосифовски преку образованието го градел својот животен пат. Како стипендист се школувал во Крагуевац, а потоа студирал право во Белград. Во студентските години се вклучил во демонстрации, протести и политички акции, поради што бил и апсен. Во 1938 година станал член на Комунистичката партија на Југославија.

Од млад правник до организатор на отпорот

По завршувањето на студиите, во 1940 година заминал во Струмица, каде што работел како адвокатски приправник. Окупацијата го насочила неговиот живот кон организирањето на отпорот. Во септември 1941 година бил испратен во Ресенската околија како инструктор на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија.

Во Народноослободителната борба извршувал одговорни политички должности. При формирањето на баталјонот „Мирче Ацев“, на 18 август 1943 година, бил назначен за негов политички комесар, а потоа и за политички комесар на Втората оперативна зона. Неговата работа опфаќала и политички обраќања пред населението, со кои се зајакнувала поддршката за ослободителното движење.

Последната борба кај Кленоец

На 6 октомври 1943 година Свештарот загинал кај селото Кленоец, Кичевско, во борба против германските и балистичките сили, бранејќи ја слободната територија во Западна Македонија.

За народен херој бил прогласен на 11 октомври 1951 година.

Неговата биографија сведочи за една прекината младост и за генерацијата што ја презела тешката обврска да се спротивстави на окупацијата. Зад името Свештарот стои човек кој можел да го продолжи својот пат како правник, но во воените години се посветил на отпорот и на борбата за ослободување.

Споменот за Јосиф Јосифовски останува поврзан со Гевгелија, со неговата дејност во Преспа и со последната борба во Кичевско. Неговото место во македонската историја се чува преку познавањето на неговиот живот и почитта кон жртвата што ја дал.

6 октомври 1944 година — Сеќавање на жртвите во Прждево и Бесвица

Една година по загинувањето на Свештарот, истиот датум бил одбележан со трагедија во Тиквешијата. На 6 октомври 1944 година германските окупаторски сили извршиле убиства и палежи во Прждево и Бесвица, како одмазда по партизанска диверзија врз германски воен воз. Биле стрелани цивили и запалени куќи и амбари.

Овие злосторства остануваат болен дел од сеќавањето на населението во Тиквешијата. Почитта кон жртвите бара нивното страдање да се памети и да се пренесува на идните поколенија.

6 октомври 1944 година — Формирање на Осумнаесеттата македонска бригада

На истиот ден, во селото Кучевиште, Скопско, била формирана Осумнаесеттата македонска народноослободителна бригада. Нејзиното создавање било дел од проширувањето на организираните воени сили во завршниот период на борбата за ослободување на Македонија.

Шести октомври ги поврзува овие различни историски настани: загинувањето на еден народен херој, страдањето на цивилното население и организирањето на ослободителните единици. Секој од нив заслужува свое место во македонската историска меморија.

Најново од: Македонски легенди

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

To top