Македонски легенди

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Мане Јаковлески

Мане Јаковлески

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско.

Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија.

Роден во сиромашно семејство во Гевгелија, Јосифовски преку образованието го градел својот животен пат. Како стипендист се школувал во Крагуевац, а потоа студирал право во Белград. Во студентските години се вклучил во демонстрации, протести и политички акции, поради што бил и апсен. Во 1938 година станал член на Комунистичката партија на Југославија.

Од млад правник до организатор на отпорот

По завршувањето на студиите, во 1940 година заминал во Струмица, каде што работел како адвокатски приправник. Окупацијата го насочила неговиот живот кон организирањето на отпорот. Во септември 1941 година бил испратен во Ресенската околија како инструктор на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија.

Во Народноослободителната борба извршувал одговорни политички должности. При формирањето на баталјонот „Мирче Ацев“, на 18 август 1943 година, бил назначен за негов политички комесар, а потоа и за политички комесар на Втората оперативна зона. Неговата работа опфаќала и политички обраќања пред населението, со кои се зајакнувала поддршката за ослободителното движење.

Последната борба кај Кленоец

На 6 октомври 1943 година Свештарот загинал кај селото Кленоец, Кичевско, во борба против германските и балистичките сили, бранејќи ја слободната територија во Западна Македонија.

За народен херој бил прогласен на 11 октомври 1951 година.

Неговата биографија сведочи за една прекината младост и за генерацијата што ја презела тешката обврска да се спротивстави на окупацијата. Зад името Свештарот стои човек кој можел да го продолжи својот пат како правник, но во воените години се посветил на отпорот и на борбата за ослободување.

Споменот за Јосиф Јосифовски останува поврзан со Гевгелија, со неговата дејност во Преспа и со последната борба во Кичевско. Неговото место во македонската историја се чува преку познавањето на неговиот живот и почитта кон жртвата што ја дал.

6 октомври 1944 година — Сеќавање на жртвите во Прждево и Бесвица

Една година по загинувањето на Свештарот, истиот датум бил одбележан со трагедија во Тиквешијата. На 6 октомври 1944 година германските окупаторски сили извршиле убиства и палежи во Прждево и Бесвица, како одмазда по партизанска диверзија врз германски воен воз. Биле стрелани цивили и запалени куќи и амбари.

Овие злосторства остануваат болен дел од сеќавањето на населението во Тиквешијата. Почитта кон жртвите бара нивното страдање да се памети и да се пренесува на идните поколенија.

6 октомври 1944 година — Формирање на Осумнаесеттата македонска бригада

На истиот ден, во селото Кучевиште, Скопско, била формирана Осумнаесеттата македонска народноослободителна бригада. Нејзиното создавање било дел од проширувањето на организираните воени сили во завршниот период на борбата за ослободување на Македонија.

Шести октомври ги поврзува овие различни историски настани: загинувањето на еден народен херој, страдањето на цивилното население и организирањето на ослободителните единици. Секој од нив заслужува свое место во македонската историска меморија.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top