Македонски легенди

Петар Божиновски – Пецо

Тихомир Каранфилов

Петар Божиновски – Пецо, познат и под партизанското име Кочо (15 јануари 1920 – 26 септември 1970), бил македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Како организатор, курир и политички раководител учествувал во повеќе значајни борбени акции. Во текот на војната бил двапати ранет, но продолжил да се бори до ослободувањето на Македонија.

Петар Божиновски е роден на 15 јануари 1920 година во Битола, во сиромашно работничко семејство. По завршувањето на основното училиште посетувал два класа во Битолската гимназија, но поради немаштијата бил принуден да го прекине образованието.

Го изучил кројачкиот занает, а потоа се вработил како тутунски работник во битолскиот Монопол. Таму непосредно се запознал со тешката положба на работниците и се вклучил во активностите на УРС-овите синдикати и во илегалните политички кружоци.

На почетокот од 1941 година бил примен во СКОЈ, а набргу по окупацијата станал член на КПЈ во Битола. Бил член на Воениот комитет на Месниот комитет и учествувал во собирањето и складирањето оружје, организирањето борци и подготовките за вооружено востание.

Како близок соработник на Стив Наумов, учествувал во префрлањето илегалци и борци од градот во партизанските единици. Бил еден од иницијаторите и организаторите на Првиот битолски партизански одред „Пелистер“.

Кон крајот на 1941 година бугарската полиција распишала потерница по него и понудила парична награда за неговото фаќање, жив или мртов. Поради тоа бил принуден да ја напушти Битола и на 22 април 1942 година станал борец на Битолскиот народноослободителен партизански одред „Пелистер“. Од 6 јули истата година се борел во Битолско-преспанскиот партизански одред.

Божиновски особено се истакнал при ослободувањето на Смилево на Илинден, 2 август 1942 година, кога партизаните ги изненадиле претставниците на бугарската окупаторска власт и го заробиле селскиот кмет. Учествувал и во нападот врз бугарската полициска станица во Кажани.

На 15 ноември 1942 година се истакнал и во нападот на железничката станица Српци. Во борбата бил ранет, но и покрај повредата успеал да спаси ранет соборец. Неговата храброст и пожртвуваност станале познати и во повисоките раководни кругови на Народноослободителното движење.

На почетокот од 1943 година бил назначен за специјален курир на Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Тоа била исклучително опасна задача, која подразбирала движење низ окупираната територија и пренесување важни пораки, наредби и доверливи материјали.

Повеќепати придружувал високи раководители на движењето. При една задача, додека влегувал во Битола, бил откриен и нападнат од десетина бугарски полицајци, но успеал да го пробие обрачот и да се извлече.

Од август 1943 година бил заменик-политички комесар на чета во партизанскиот одред „Даме Груев“. Од јуни до октомври 1944 година ја извршувал истата должност во Седмата македонска народноослободителна бригада.

Како заменик-политички комесар учествувал во завршните борби за ослободување на Македонија. Според објавените сведоштва, лично раководел со акцијата за освојување на караулата „Станков Гроб“, а учествувал и во борбите кај Ѓавато и Стремешево.

Во август 1944 година Петар Божиновски бил делегат на Првото заседание на АСНОМ, со што непосредно учествувал и во создавањето на македонската државност.

Во текот на Народноослободителната борба бил двапати ранет, но ниту повредите ниту постојаната опасност не го оддалечиле од борбата.

По ослободувањето работел во Државниот секретаријат за внатрешни работи и имал чин потполковник на ЈНА. Подоцна работел во Царинската управа, а потоа бил назначен за помошник на генералниот директор на ПТТ Македонија.

Петар Божиновски – Пецо починал на 26 септември 1970 година во Скопје, на 50-годишна возраст.

Бил носител на Партизанската споменица 1941 и на повеќе југословенски одликувања. За народен херој на Југославија бил прогласен на 2 август 1952 година.

Од сиромашен тутунски работник и синдикален активист, Божиновски израснал во организатор, борец и политички раководител на македонското ослободително движење. Неговата храброст особено се покажала во најтешките мигови – кога ранет спасувал соборец, кога како курир минувал низ окупираната територија и кога застанувал на чело на опасни борбени акции.

Петар Божиновски – Пецо, меѓу соборците познат како Кочо, останува запаметен како еден од истакнатите битолски борци и народни херои кои својот живот го посветиле на слободата на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

Михаил Чаков – војводата што ги зачува светите мошти на Гоце Делчев

Михаил Чаков е роден на 16 март 1873 година во Гуменџе, Егејскиот дел на Македонија, а починал на 17 септември 1938 година во Софија. Михаил Чаков бил македонски револуционер, илинденски војвода, соработник на Гоце Делчев и човекот што ги пронашол, прибрал и со години ги чувал неговите посмртни останки. Михаил Чаков е една од оние […]

Волф Ошлис – „духовен воин“ за македонското прашање ширум Европа и светот

Волф Ошлис (29 септември 1941, Кенигсберг – 18 август 2026) бил германски славист, македонист, политиколог, публицист и еден од најголемите странски пријатели и афирматори на Македонија. Германскиот славист, македонист, политиколог, публицист и универзитетски професор Волф Ошлис повеќе од половина век го проучува и го афирмира македонскиот јазик, историјата и културата. Во време кога македонската посебност […]

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети. Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште […]

Леонид Јанков – легендарниот бранител на Гевгелиско

Леонид Јанков (10 март 1878, село Мачуково, Гевгелиско – 2 септември 1905, Ѓуров Дол кај селото Ѓавато, Гевгелиско) бил македонски револуционер и еден од најхрабрите борци за македонското национално ослободување. Учествувал во многубројни борби против османлиската власт, а со својата пожртвуваност, физичка сила и стрелачка вештина станал легендарен заштитник на македонското население во Гевгелиско. Леонид […]

Мара Нацева

Мара Нацева – Анка е родена на 28 септември 1920 година во Куманово, а починала на 1 јули 2013 година во родниот град. Таа била истакната македонска револуционерка, комунистички деец, првоборец и учесничка во Народноослободителната борба. Како делегат учествувала на Првото заседание на АСНОМ, на кое биле поставени темелите на современата македонска држава. Тешките услови […]

Богоја Фотев од Герман голем револуционер и страдалник

Богоја Фотев од Герман голем револуционер и страдалник  (14 август 1900 – 27 јануари 1993) – Посебно место меѓу истакнатите Македонци од Долна Преспа зазема Богоја Фотев од Герман – македонски револуционер, државник и претседател на Президиумот на Народното собрание на Македонија. Роден е на 14 август 1900 година во селото Герман, во егејскиот дел […]

Тодор Александров – духот на македонската борба

Тодор Александров (4 март 1881 – 31 август 1924) е македонски револуционер и еден од најистакнатите раководители на ВМРО. Роден е во Ново Село, Штипско, а бил убиен кај месноста Трите Реки, во близина на пиринското село Сугарево. Неговиот живот и револуционерно дело биле посветени на борбата за автономна, обединета и независна Македонија. Во плејадата […]

To top