Македонски легенди

Петар Божиновски – Пецо

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Петар Божиновски – Пецо, познат и под партизанското име Кочо (15 јануари 1920 – 26 септември 1970), бил македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Како организатор, курир и политички раководител учествувал во повеќе значајни борбени акции. Во текот на војната бил двапати ранет, но продолжил да се бори до ослободувањето на Македонија.

Петар Божиновски е роден на 15 јануари 1920 година во Битола, во сиромашно работничко семејство. По завршувањето на основното училиште посетувал два класа во Битолската гимназија, но поради немаштијата бил принуден да го прекине образованието.

Го изучил кројачкиот занает, а потоа се вработил како тутунски работник во битолскиот Монопол. Таму непосредно се запознал со тешката положба на работниците и се вклучил во активностите на УРС-овите синдикати и во илегалните политички кружоци.

На почетокот од 1941 година бил примен во СКОЈ, а набргу по окупацијата станал член на КПЈ во Битола. Бил член на Воениот комитет на Месниот комитет и учествувал во собирањето и складирањето оружје, организирањето борци и подготовките за вооружено востание.

Како близок соработник на Стив Наумов, учествувал во префрлањето илегалци и борци од градот во партизанските единици. Бил еден од иницијаторите и организаторите на Првиот битолски партизански одред „Пелистер“.

Кон крајот на 1941 година бугарската полиција распишала потерница по него и понудила парична награда за неговото фаќање, жив или мртов. Поради тоа бил принуден да ја напушти Битола и на 22 април 1942 година станал борец на Битолскиот народноослободителен партизански одред „Пелистер“. Од 6 јули истата година се борел во Битолско-преспанскиот партизански одред.

Божиновски особено се истакнал при ослободувањето на Смилево на Илинден, 2 август 1942 година, кога партизаните ги изненадиле претставниците на бугарската окупаторска власт и го заробиле селскиот кмет. Учествувал и во нападот врз бугарската полициска станица во Кажани.

На 15 ноември 1942 година се истакнал и во нападот на железничката станица Српци. Во борбата бил ранет, но и покрај повредата успеал да спаси ранет соборец. Неговата храброст и пожртвуваност станале познати и во повисоките раководни кругови на Народноослободителното движење.

На почетокот од 1943 година бил назначен за специјален курир на Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Тоа била исклучително опасна задача, која подразбирала движење низ окупираната територија и пренесување важни пораки, наредби и доверливи материјали.

Повеќепати придружувал високи раководители на движењето. При една задача, додека влегувал во Битола, бил откриен и нападнат од десетина бугарски полицајци, но успеал да го пробие обрачот и да се извлече.

Од август 1943 година бил заменик-политички комесар на чета во партизанскиот одред „Даме Груев“. Од јуни до октомври 1944 година ја извршувал истата должност во Седмата македонска народноослободителна бригада.

Како заменик-политички комесар учествувал во завршните борби за ослободување на Македонија. Според објавените сведоштва, лично раководел со акцијата за освојување на караулата „Станков Гроб“, а учествувал и во борбите кај Ѓавато и Стремешево.

Во август 1944 година Петар Божиновски бил делегат на Првото заседание на АСНОМ, со што непосредно учествувал и во создавањето на македонската државност.

Во текот на Народноослободителната борба бил двапати ранет, но ниту повредите ниту постојаната опасност не го оддалечиле од борбата.

По ослободувањето работел во Државниот секретаријат за внатрешни работи и имал чин потполковник на ЈНА. Подоцна работел во Царинската управа, а потоа бил назначен за помошник на генералниот директор на ПТТ Македонија.

Петар Божиновски – Пецо починал на 26 септември 1970 година во Скопје, на 50-годишна возраст.

Бил носител на Партизанската споменица 1941 и на повеќе југословенски одликувања. За народен херој на Југославија бил прогласен на 2 август 1952 година.

Од сиромашен тутунски работник и синдикален активист, Божиновски израснал во организатор, борец и политички раководител на македонското ослободително движење. Неговата храброст особено се покажала во најтешките мигови – кога ранет спасувал соборец, кога како курир минувал низ окупираната територија и кога застанувал на чело на опасни борбени акции.

Петар Божиновски – Пецо, меѓу соборците познат како Кочо, останува запаметен како еден од истакнатите битолски борци и народни херои кои својот живот го посветиле на слободата на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

Антон Лазов Јанев – Ќосето

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1854 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето или Андон Велешанецот, од 1896 година бил борец во четите на Михаил А. Попето, Јане Сандански, Христо Чернопеев и други, а потоа формирал своја чета. Во 1897 година учествувал во пленувањето на струмичкиот Назлим-беј, потоа […]

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

To top