Германскиот канцелар Фридрих Мерц покрена идеја за нов модел на проширување на Европската Унија, преку т.н. повеќестепено, односно фазно проширување.
Во писмо до европските лидери, Мерц апелира за забрзување на евроинтеграциите на земјите од Западен Балкан, со пофлексибилен пристап што би овозможил конкретни придобивки и пред формалното полноправно членство.
Според оваа идеја, земјите кандидати најпрво би добиле можност за постепено вклучување во единствениот европски пазар и во Шенген-зоната. Тоа би значело слободно движење на капитал, луѓе, стоки и услуги, како и пристап до дел од механизмите на ЕУ, пред да се стигне до последната фаза, полноправно членство со право на глас, право на вето и учество во носењето одлуки.
Овој пристап првпат јасно се отвора на највисоко политичко ниво во Европската Унија. Наместо долгогодишно чекање без конкретен напредок, земјите од Западен Балкан би можеле да добијат видливи чекори на интеграција, со што процесот би станал подинамичен и политички поуверлив.
Мерц, според информациите објавени во европските медиуми, оценува дека проширувањето на ЕУ е геополитичка неопходност, но дека сегашниот процес трае предолго и создава фрустрации и кај земјите кандидати и кај самата Унија. За Западен Балкан се споменува можност за привилегиран пристап до внатрешниот пазар и статус на набљудувач во институциите на ЕУ, како дел од постепеното приближување кон членството.
Ваквиот предлог може да биде значаен сигнал за регионот, особено за Македонија, која со години се соочува со блокади, условувања и одложувања на европскиот пат.
Доколку оваа идеја добие поширока поддршка во ЕУ, таа би можела да отвори нова фаза во евроинтеграциит, фаза во која напредокот нема да биде само декларативен, туку ќе носи конкретни придобивки за граѓаните и економијата.
