Македонски легенди

Димитар Тодев

Dimitar Todev

Dimitar Todev

Димитар Лазаров Тодев (16. VI 1873 – 16. III 1952) e македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење и деец на Македонската револуционерна организација. Познат како Минѓо или Минџо Тодев, бил учесник во аферата Мис Стоун, Илинденското востание, Првата балканска војна и Првата светска војна. За време на Илинденското востание 1903г. заедно со Костадин Молеров и Антон Шипков бил во Горскиот штаб, кој ги раководел воените дејства во Разлошко.

Димитар Тодев е роден на 16 јуни 1873 година во разлошкото село Банско, во трговско семејство. Потекнува од патриотско семејство, од големиот бански род на Тодеви. Неговиот татко Лазар Николов Тодев по Руско-турската војна, учествувал во Македонското (кресненско) востание (1878 – 1879 година).

Димитар Тодев прво се образува во родното место, а потоа завршува V класа на машката гимназија во Солун, каде што соученик му бил Гоце Делчев. Од есента 1891 година тој учителствува една година во своето родно село, а потоа бил ангажиран во трговијата со дрва.

Во 1896 година Делчев станува главен учител во Банско и формира револуционерен комитет.  Тодев кој влегува во Македонската револуционерна организација, бил поставен за прв претседател на револуционерен комитет и раководи  со Разлошкиот околиски комитет. На оваа позиција останал до 1903 година.

Во 1901 година, Тодев учествувал во аферата Мис Стоун. За вмешаност во аферата тој е уапсен од страна на властите и сурово мачен. По ослободувањето, тој заминал во Бугарија, а во Македонија се вратил во предвечерието на Илинденското востание.

Во јули 1903 година, Тодев се вратил во Банско. Во овој период во Разлошко биле преземени најобемните подготовки за востанието. По Серскиот окружен конгрес, тука бил одржан Околиски конгрес на кој имало делегати од Банско, Мехомија и од селата Бачево, Годлево, Добриниште, Белица, Јакоруда, Бања, Елешница, Горно и Долно Драглиште и други.  Тогаш Разлошко располагало со значајни чети и војводи. Тука биле: Борис Голев, Родон Тодев, Тасе Фурнаџиев, Костадин Колчагов, Саве Мехомиски, Милош Колчагов, Симеон Молеров, Георги Галев, Јонко Вапцаров, Костадин Молеров и Димитар Лазаров Тодев – Минѓов.

Димитар Тодев бил делегат од Разлошко регион на конгресот на Серскиот револуционерен округ, на кој е изработен план за востаничките дејства. За време на Илинденското востание, во текот на летото на 1903 година, заедно со Костадин Молеров и Антон Шипков бил во горскиот штаб, кој ги раководел воените дејства во Разлошко.

На чело на голема чета Тодев се борел со Турците во месноста Суходол крај Банско. По поразот на востанието, тој се повлекол во Бугарија.

Димитар Лазарев Тодев зел учество во Првата балканска војна во 1912 година. Тој се борел како доброволец во чета на 3 Солунска дружина на Македонско-одринското ополчение. За покажаната храброст тој е носител на крстот “За храброст” IV степен.

Исто така, тој учествувал и во Првата светска војна.

По војните Тодев живее во Пазарџик, а од 1924 година во Софија, каде се занимава со трговија.

Димитар Тодев починал на 16 март 1952 година во Софија.

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top