Македонски легенди

Невена Георгиева – Дуња

1

1Невена Георгиева – Дуња

Невена Георгиева (25. VII 1925 – 6. XII 1942) е македонска револуционерка, организатор и учесник во оруженото востание во Македонија (од 1941). Таа е припадничка на младинското, синдикалното и работничкото движење меѓу двете светски војни и со своите 16 години, била најмладата партизанка во Првиот скопски партизански одред, формиран во летото на 1941 година и прва жена партизан во партизанските одреди на Македонија.

Невена Николова Георгиева е родена на 25 јули 1925 година во Скопје. Меѓу двете светски војни станала припадничка на младинското, синдикалното и работничкото движење. Со своите 16 години, од 1941 година, како младинска активистка учествува во подготовките за оружено востание во Македонија.

Во летото 1941 година Невена Георгиева е меѓу првите 12 борци кои влегуваат во Првиот скопски партизански одред, кој е формиран на 22 август кај месноста Чифлик во близина на Скопскиот градски парк. Во пресрет на зимата и по почетните порази во пресметките на прилепскиот и кумановските одреди со окупаторот, била донесената одлука за привремено расформирање на одредот на 2 ноември 1941 година, што е извршено кај село Злокуќани.

По одлуката за расформирање, шестмина борци од Скопскиот партизански одред илегално се префрлаат во Велес со намера да се приклучат на Прилепскиот партизански одред. Во групата се: Васил Антевски – Дрен, Благоја Давков, Боро Боцевски, Даме Крапчев, Боро Ончев и  Невена Георгиева – Дуња.

Меѓутоа, поради отежнатите зимски услови и одлуката на ПК КПЈ за Македонија за расформирање на одредот, наместо кон Прилепско за да се придружи на Првиот прилепски партизански одред „Гоце Делчев“, Невена Георгиева – Дуња по добивањето на илегалната задача во ноември заминала за Струмица. Таму помагала во подготовките за излегувањето на Струмичкиот партизански одред во летото 1942 година.

Во меѓувреме, во мај 1942 година, Невена Георгиева – Дуња била осудена во отсуство на 7 години строг затвор. Во втората половина на септември 1942 година, таа станала борец на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“.

По учеството во повеќе успешни акции на одредот, Невена Георгиева – Дуња загинала во судир со бугарската полиција и контрачетниците на 6 декември 1942 година кај велешкото село Нежилово. Откако тешко ја раниле, за да го заплашат народот и ја отсекле главата и ја набиле на кол и така ја шетале низ велешките села. Во Велес нејзината глава пак била ставена во еден централен излог.

Во чест на Невена Георгиева – Дуња се испеани неколку песни од НОВ, меѓу кои и песната „По поле одат аргати“:

„По поле одат аргати,

аргати млади невести,

афион ќе ми копаат,

по тие ниви велешки.

Патот го води Гроздана,

Гроздана, мома убава

и по неа Невена,

Невена Георгиева.

Песни ми пеат ајдучки,

ајдучки, ем партизански

и во песните зборуваат:

„смрт или слобода“. “

Најново од: Македонски легенди

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

To top