Архивска фотографија од 1944 година: Ова ли е таа „заедничка историја“?

Фотографијата, објавена во мемоарите на бугарскиот офицер Борис Рајнов и зачувана во фондовите на Историскиот музеј на Македонија во Скопје, претставува значајно сведоштво за настаните што следувале по капитулацијата на Бугарија во 1944 година.

Фотографијата сведочи за историскиот момент кога бугарската окупаторска војска, која речиси три години беше дел од германскиот воен поредок на Балканот, ја напушта Македонија.

За македонскиот народ тоа претставуваше почеток на завршната фаза од Народноослободителната борба и создавањето на современата македонска државност.

Историјата не може да се менува според дневнополитички потреби. Документите, фотографиите и архивските извори остануваат трајни сведоштва за настаните од Втората светска војна. Токму затоа е важно историските факти да се проучуваат врз основа на извори и документи, а не врз основа на современи политички толкувања.

П.С. Ова не наликува на „заедничка историја“ каква што денес некои политичари се обидуваат да ја наметнат. Архивските документи и фотографиите сведочат за настани што не можат да се избришат, премолчат или преобликуваат според актуелните политички потреби.

Историјата не се гради врз селективно паметење, туку врз факти. А фактите, колку и да се премолчуваат или оспоруваат, секогаш остануваат најсилниот сведок на минатото.

Иако можеа да бидат судени и убиени на лице место кон крајот на војната, сепак беа исптарени голи по бели гаќи.

Аманет ни е оставено од нашите дедовци тогаш ако е потребно пак да ги пратиме назад ама овој пат без гаќи.

Се обидуваа со окупации, асимилации и лаги да го избришат македонското име и идентитет. Денес се обидуваат со политички притисоци и барања за вметнување во Уставот, претставувајќи се како значаен фактор таму каде што реалноста говори поинаку. Но историјата покажала дека Македонија опстанувала и во многу потешки времиња. Народот поминал низ искушенија, а вистината останала жива.

Еден е Бог, а Негов е и последниот збор.

Амин