На 28 август православните христијани го празнуваат Успението на Пресвета Богородица – Голема Богородица.
Според црковното предание, по Вознесението на Господ Исус Христос, Пресвета Богородица живеела во Ерусалим, во домот на светиот апостол и евангелист Јован Богослов. Пред нејзиното упокојување, архангелот Гаврил ѝ ја соопштил веста дека наскоро ќе го напушти земниот живот. Апостолите чудесно се собрале околу нејзината постела, а Христос ја примил нејзината пречиста душа во Своето небесно Царство.
Празникот е круна на двонеделниот Богородичен пост. Бидејќи во 2026 година се празнува во петок, според православниот календар е дозволено да се јаде риба, вино и масло.
Голема Богородица со векови се прославува во бројни македонски храмови и манастири. Особено свечено е во манастирот „Успение на Пресвета Богородица“ во Матка, во храмот на Каменско во Охрид, во Трескавец над Прилеп, во Скребатно, Македонски Брод и во многу други места.
Со молитви, литургии, народни собири и семејни слави празникот се одбележува низ сите краишта на етничка Македонија – во Вардарскиот, Егејскиот и Пиринскиот дел, како и меѓу Македонците во Мала Преспа, Голо Брдо и Гора.
Пресвета Богородица во македонскиот народ отсекогаш била почитувана како мајка, заштитничка и утешителка на сите што со чисто срце ѝ се обраќаат.
28 август 1894 година – Првиот конгрес на Македонската револуционерна организација
На празникот Голема Богородица, во 1894 година, во Ресен се одржал првиот конгрес на Македонската револуционерна организација, познат и како Ресенско советување.
Собирот бил одржан во куќата на д-р Христо Татарчев, првиот претседател на Организацијата. Учествувале Христо Татарчев, Даме Груев, Пере Тошев, Анастас Лозанчев, Георги Пешков, Александар Чакаров, Трајко Доревски и други македонски револуционерни дејци.
На советувањето биле разгледани организациската поставеност, ширењето на револуционерната мрежа и подготовката на македонскиот народ за борба против османлиската власт. Ресенското советување претставува значаен чекор во изградбата на единственото македонско националноослободително движење.
28 август 1903 година – Средба на македонските чети во Пиринска Македонија
Во текот на Илинденското востание, на 28 август 1903 година, во селото Пирин, Мелничко, се одржала средба меѓу четите на Македонската револуционерна организација и други вооружени сили присутни во Серскиот револуционерен округ.
Средбата била свикана по иницијатива на Јане Сандански, во период кога Серскиот округ се подготвувал востаничките дејства да ги започне на Крстовден. Раководителите од овој крај се залагале за долготрајна партизанска борба и диверзантски акции наместо за фронтално судирање со многубројната османлиска војска.
Истиот ден германскиот амбасадор во Цариград, баронот фон Маршал, го известил султанот дека Германија очекува османлиската власт енергично да ја задуши „македонската револуција“. Документот сведочи дека дел од големите сили, наместо да го поддржат правото на македонскиот народ на слобода, барале задушување на востанието.
28 август 1936 година – Организациско зацврстување на МАНАПО
На проширен состанок во Охрид била прифатена политичката платформа на Македонскиот народен покрет – МАНАПО.
Во движењето биле вклучени македонски студенти, интелектуалци, антифашисти и политички дејци од повеќе градови. Неговата цел била борба за признавање на македонската национална посебност и создавање македонска национална државност во рамките на една федеративна заедница.
28 август 1944 година – Загина Илија Игески – Цветан
Во борбата за ослободување на селото Здуње, кај Македонски Брод, против бугарската окупаторска војска загинал Илија Игески – Цветан, заменик-командант на Петтата македонска ударна бригада.
Игески бил роден во 1920 година во селото Топлица, Прилепско. Учествувал во бројни борби, а поради неговата храброст меѓу соборците бил познат и како „македонскиот Чапаев“. Во борбата кај Здуње заедно со него загинале уште неколку македонски борци.
28 август 1944 година – Убиен е Томе Димитровски – Томаќи
Во селото Морани, Скопско, бил убиен Томе Димитровски – Томаќи, припадник на македонското националноослободително и антифашистичко движење.
Роден бил во Битола на 1 септември 1922 година. Уште како ученик се вклучил во напредното младинско движење, а по окупацијата на Македонија се приклучил кон борбата за национално ослободување.
Порака на денот
Голема Богородица е празник на мајчинската љубов, надежта, милосрдието и духовната утеха. На овој свет ден да се помолиме Пресвета Богородица да го заштити македонскиот народ, да донесе здравје во нашите семејства, слога меѓу Македонците и мир во сите краишта на етничка Македонија.
Нека ни е честит и вековит празникот Успение на Пресвета Богородица – Голема Богородица!
