По поделбата на Македонија и разочарувањето што следувало по Берлинскиот конгрес во 1878 година, меѓу македонските дејци се зацврстила идејата дека судбината на Македонија не смее да биде предмет на туѓи политички договори.
Во такви околности, во 1885 година бил формиран Тајниот Македонски Комитет – една од првите организирани политички структури што имала цел да работи за ослободување и обединување на Македонија.
Формирањето на комитетот било директно поврзано со настаните што следеле по обединувањето на Источна Румелија со Кнежевството Бугарија во септември 1885 година. Македонските дејци стравувале дека македонското прашање повторно ќе биде оттурнато настрана и дека големите сили ќе продолжат да ја игнорираат желбата на населението во Македонија за сопствен политички развој.
Во редовите на Тајниот Македонски Комитет се вклучиле образовани Македонци, револуционери, учители и општествени дејци кои сметале дека Македонија треба да добие автономен статус како чекор кон своето ослободување.
Комитетот работел конспиративно, преку доверливи врски и тајни состаноци. Неговите членови настојувале да ја подигнат националната свест кај македонското население и да создадат организациска мрежа што во иднина би можела да прерасне во пошироко ослободително движење.
Во своите програмски определби комитетот ја истакнувал потребата Македонија да биде политички обединета територија и да не стане предмет на поделби меѓу соседните држави.
Предвесник на идните револуционерни организации
Иако неговото дејствување било ограничено и траело релативно кратко, Тајниот Македонски Комитет претставувал важна алка во развојот на македонската националноослободителна мисла.
Тајниот Македонски Комитет се смета за еден од претходниците на подоцнежните македонски револуционерни организации кои кон крајот на XIX век ќе го интензивираат организираното движење за слобода и самоуправа на Македонија.
Неговото значење не се мери според бројот на членовите или според непосредните резултати, туку според фактот што во време кога Македонија била под османлиска власт, а нејзината иднина била предмет на надворешни влијанија, постоеле луѓе кои јасно ја формулирале идејата за политичка и територијална целина на Македонија.
Иако често останува во сенка на подоцнежните настани и организации, комитетот претставува важен доказ дека идејата за Македонија како единствена политичка и историска целина живеела и се развивала уште во втората половина на XIX век.
