Македонски легенди

Григориј Акиндин

palama

palamaГригориј Акиндин (ок. 1300 – ок. 1348) е средновековен теолог и филозоф од Македонија, учесник во спорот за Таворската светлина. Се запознал со св. Григориј Палама и изразил желба тој да го воведе во монашката духовна практика. Во 1332 год. во Солун се сретнал со Варлаам, главниот опонент на св. Григориј Палама. Во граѓанската војна започнал отворена и остра критика на исихастичкиот метод за кој се залагал Палама. Автор е на повеќе текстови.

Григориј Акиндин е роден околу 1300 година во македонскиот град Прилеп. Родното име не му е познато, а Григориј е неговото монашко име.Акиндин пак е прекар што значи „непогрешлив“. Прво се школувал во Битола, а потоа кај Тома Магитер и Григориј Вриени во Солун, каде се стекнал со солидно образование од античката филозофија и литература.

Акиндин станал обожавател на Никифор Григора откако неговиот пријател Валсамон му го покажал неговиот астрономски трактат во 1332 година. Тој му напишал писмо во кое го нарекува “море на мудрост”. Од Солун, Акиндин планирал да оди на Света Гора, но од непознати причини е одбиен.

Акиндин се запознал со платонистот и бранителот на исихизмот заснован на догматска база св. Григориј Палама и изразил желба тој да го воведе во монашката духовна практика. Во 1332 година во Солун се сретнал и со главниот опонент на св. Палама, Варлаам Калабријски, кој бил приврзаник на западната теолошка мисла во која разумот играл голема улога. Од првиот се запознал со суштината на платонизмот, а од вториот со Аристотеловата сколастика.

Во 40-те години на XIV век, Акиндин станал учесник во спорот за Таворската светлина меѓу Григориј Палама и Варлаам Калабријски. Од 1337 година, Акиндин кој бил запознат со двете учења, посредувал меѓу двајцата. Во 1340 година, тој го предупредил Варлаам дека нападите против доктрината на Палама се залудни.

По првичното неговото колебање, Акиндин се одлучил за рационалистичкото учење на Варлаам. По неуспехот на Варлаам во спорот со исихистите на Соборот во 1341 година, се вклучил Грегориј Акиндин од Прилеп. Поддржан од патријархот Јован XII Калека, Акиндин почнал да пишува против догматските ставови на Палама. Од 1341 година Акиндин застанал на критични позиции против паламизмот и го отфрла како масалианство. Во граѓанската војна започнал отворена и остра критика на исихастичкиот метод за кој се залагал Палама. Така стана најголемиот противник на Палама по пензионирањето на Варлаам во Калабрија.

Во тоа време Акиндин кој се издигнал до една од највидните личности на византиската култура бил способен да учествува во најтешките и најсуптилни теолошко-филозофски спорови. . Овој наш соотечесвеник во своето дело „За суштината и дејствата“, се обидува да ја систематизира рационалната доктрина на Варлаам. Тој го побива Палама и исихистите, тврдејќи дека до бога може да се дојде не со мистичен занес, туку со упорно учење и посветување на науката и филозофијата. Бог е вистина, а вистината се постигнува со разумот и неговите средства кои ги излага Аристотел.     

Сериозноста на полемиката го мотивирала Палама да напише посебен памфлет од 621 стих против Акиндин, каде што го нарекува „овчар“, што во тоа време било голема навреда на Славјаните од страна на Византијците.

Григориј Акиндин ја доживува судбината на Варлаам. Тој е одвоен на Цариградскиот собор во 1347 и умрел во прогонство, слично на Варлаам, најверојатно од епидемијата на чума во 1348 година. На Црковниот собор во 1352 година (посмртно) бил анатемисан. Палама потоа е прогласен за светец.

Григориј Акиндин е автор на повеќе текстови. Во „Антиеретики“ ја напаѓа основната идеја на монасите исихасти. Акиндин ја застапува тезата дека Бог може да му се јави на човекот само преку симболи, а меѓу божјата суштина и божјата енергија нема разлика.

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top