Македонски легенди

Крсте Трајков

Kryste Traykov Resensko IMARO portrait

Kryste Traykov Resensko IMARO portraitКрсте Трајков (1865 – 7. I 1942) е македонски револуционер и деец на Македонската револуционерна организација (МРО). Прво дејствувал како четник, а потоа како околиски војвода во Преспа. Познат и како Крсто Ресенски, учествувал во Илинденското востание 1903 година, во балканските војни 1912 и 1913 година. Во 1923 година заминува во САД, каде што учествува во организацијата на новосоздадената Македонска патриотска организација. Во 1930 година, во писмо до Централната управа на МПО во Индијанаполис, САД, тој бара востановување на одделна македонска црква и ја нагласува посебноста на македонскиот народ.

Красте Трајков е роден во 1865 година во ресенското село Горно Крушје. Тој се вклучил во активностите на ;акедонската револуционерна организација, заедно со својот брат Иван Трајков, кој бил убиен во 1905 година. Красте дејствувал прво како четник во Охридско, а потоа бил назначен за околиски војвода во Преспа.

Во 1903 година, за време на Илинденското востание, Красте Трајков како војвода во Преспа водел многу битки со турскиот аскер во Горно Крушје, Лева Река, Кривени, Болно, а во Волкодери (заедно со Георги Шкорнов) бил тешко ранет, но успеал да избега. По востанието, за разлика од многу други војводи,  тој останал со народот во Македонија.

Во 1904 година Крсте Трајков бил во четата на Спиро Олчев. Од 1905 година, тој бил нзначен за околиски војвода во Ресенско, а во 1906 година, во време кога како сарафист бил во конфликт со комитетот во Битола, се сретнал со Алберт Сониксен. За време на Младотурската револуција, на нивно барање, тој се сретнал и со Ахмед Нијази бег во Битола.

Во Првата балканска војна  во 1912 година, Крсте Трајков  бил војвода на партизански чета бр. 56 на Македонско-одринското ополчение, со која го ослободил Ресен. Подоцна во Втората балканска војна тој бил во Збирна партизанска единица.

По окупацијата на Вардарска и Егејска Македонија од Србија и Грција, Трајков се приклучил со својата чета во отпорот и бил ресенски војвода на ВМРО. Во 1919 година тој бил уапсен од страна на српските власти и бил во затвор 3 години.

По ослободувањето, заминал прво во Бугарија, а потоа во 1923 година заминал во САД, каде учествувал во организацијата на Македонската патриотска организација (МПО).

На 24 септември 1930 година, Крсте Трајков испратил писмо до Централната управа на МПО во Индијанаполис, САД, во кое бара востановување на одделна македонска црква. Во него, тој јасно ја нагласил посебноста на македонскиот народ истакнувајќи ги етничките и етногенетските разлики меѓу Македонците, Бугарите, Србите итн.:  „ …Барем да застанеме цврсто на тоа што го проповедаме – дека сме Македонци и ништо друго, бидејќи и онака јас одамна тврдам дека со Бугарите сме само пара-браќа, како што сме и со останатите славјански народи, имено: Македонецот е по крв Славјанин помешан co Старо-македонци ; Бугаринот е мешавина од Славјаните и аспаруховите ,,волгари“ ; Србинот може да е чист Славјанин, но не тврдам; Pycите изгледа, се чисти Славјани, но, не и Бугарите, или Македонците, зашто кога Славјаните дојдоа на Балканот, не го истребија стариот тамошен народ за 2 часа, туку се женеа со тоа население.“

Во почетокот на 1930 година Крсте Трајков повторно дошол во Бугарија. каде се приклучил кон михајловистичкото крило на ВМРО. По Деветомајскиот преврат од 1934 година, тој како и другите членови на распуштената ВМРО беа уапсени од новата власт.

Во текот на Втората светска војна, по бугарската окупација на Македонија во 1941 година, тој се вратил во својот роден град и бил поставен за градоначалник на Ресен.

По тешко болеедување Крсте Трајков или Крсто Ресенски починал на 7 јануари 1942 година во Ресен. Бил погребан во храмот “Св. Св. Кирил и Методиј” во Ресен. Неговиот син, Борис Трајков, бил убиен од комунистите на островот Голем град во Преспанското Езеро кон крајот на 1944 година како соработник на бугарските власти.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top