Македонски легенди

Христо Трајков

Hristo Traykov

Hristo Traykov

Христо Трајков (26. XII 1897 — 24. I 1933) бил македонски револуционер и политички деец. Бил член на ВМРО (обединета) и Бугарската комунистичка партија (БКП). Учествувал во издавањето на весниците „Македонски студентски лист“, потоа „Македонско знаме“ и други Поради македонските идеи, Трајков бил извесно време интерниран во селото Варбица, Преславско. Во Народното собрание на Бугарија се истакнал како непомирлив борец за правта на Македонците во Бугарија.

Христо Трајков е роден на 26 декември 1897 година во градот Кукуш, во семејството на коларот Трајко Христов и Елена Чулева. Во 1913 година завршил основно образование во католичкото училиште во родниот Кукуш.

По Втората балканска војна, семејството на Христо Трајков емигрирало со брод од Солун во Ѓумуриџина, тогаш во Бугарија, каде живеел неговиот постар брат Стојчо. Потоа се преселиле во градот Струмица, кој бил окупиран од Бугарите. Во 1915 година починал татко му, а сиромаштијата го натерала Христо повторно да се врати во Ѓумуриџина, каде работел како поштенски службеник. Но поради читање на забранети книги и дружење со „неблагонадежни момчиња“ бил отпуштен.

По завршувањето на Првата светска војна, во 1918 година, Христо Трајков се преселил во Крџали, каде работел како собирач на данок пет години.  Во 1922 година, тој се населил во Софија, каде работел како чевлар и станал член на здружението на кожаро-чевларските работници. По септемвриските настани во 1923 година, тој помогнал повторно да се започне синдикалното движење и да се изградат Независните работнички професионални сојузи.

Христо Трајков во бугарската престолнина се поврзал со македонските емигранти од Кукуш и станал член на ВМРО (Обединета). Работел во Кукушкото братство и соработувал со Бугарската работничка партија – комунисти и станал член на нејзиниот Градски комитет. Бил член на ЦК на ВМРО (Обединета) и на Општиот емигрантски комитет. Учествувал во издавањето на весниците „Македонски студентски лист“, потоа „Македонско знаме“ и други.

Во 1931 – 1933 година, Христо Трајков бил народен пратеник. Во Народното собрание на Бугарија се истакнал како непомирлив борец за правата на Македонците во Бугарија. Како народен пратеник од БКП во 1932 година поднел приговор по повод киднапирањето прогресивните Македонци – браќата Михаил и Борис Сматракалеви. По овој повод ќе истакне:

„Во Пиринска Македонија во името на ослободението и независноста на Македонија, се затнува устата на Македонците – за да молчат и да не расудуваат. Ние прашуваме: како тие коишто го прават сето тоа во името на правата и слободата на македонскиот народ, поробен под српска и грчка власт, имаат морално право да водат борба против српската и грчката тиранија во нашата поробена Македонија?!…  …Да не се заборави, македонското население во Петричката околија, вака или онака, претставува потиснато национално малцинство, зашто за нас Македонците, Македонија e разделена на три и е поробена во трите дела.“

Христо бил тежок противник на михајловистите, поради што му била изречена смртна пресуда. На конгресот на ВМРО во 1932 година во Софија тој успеал да влезе инкогнито и да се искаже обвинувајќи ги михајловистите дека соработуваат со дворецот и реакционерните влади.

Поради ваквите активности, истата година како пратеник полицијата го интернирала во село Врбица, Преславско. По барање на обвинителството му бил одемен пратеничкиот имунитет, бидејќи против него бил подготвен обвинителен акт за противодржавна агитација и пропаганда, која ја водел како одговорен уредник на весникот “Работничка дело”..

Подоцна Трајков бил фрлен во затвор како одговорен редактор на весникот „Работническо дело“. Таму, неговите противници се обиделе да го убијат, но неговите другари успеале да го разоткријат заговорот и да го спасат.

Сепак, Христо Трајков бил убиен од михајловистите на 24 јануари 1933 година во Софија.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top