Македонски легенди

Јордан Николов – Орце

8189

8189Јордан Николов – Орце

Јордан Николов Антонов ( 7. I 1916 – 3/4. I 1942) е македонски револуционер, комунистички деец и народен херој. Бил активист на УРС- овите синдикати и член на КПЈ од 1935 година. Ги организирал илинденските излети во 1940 година, поради што бил уапсен во август 1940 година и осуден на две години затвор и лежел во Кикинда, Лепоглава и Сремска Митровица. Со група затвореници, низ прокопан тунел, успеал да избега во август 1941 година и се вклучиле во Фрушкогорскиот НОПО, преку кој се префрлил до Врховниот штаб на НОВ и ПОЈ во слободното Ужице. Со група партизани, во обид да се префрли во Македонија, наишол на бугарска заседа и по кратка борба загинал. Познат е како Орце Николов и во 1945 година, како еден од првите борци од Македонија бил прогласен  за народен херој на Југославија.

Јордан Антонов Николов – Орце е роден на 7 јануари 1916 година во Скопје, во работничко семејство. После завршеното основно училиште, во 1934 година го изучил кројачкиот занает. Соочувајќи се со тешкиот работнички живот пристапил на синдикалното движење, а во 1935 година станал член на КПЈ. Како активист на УРС- овите синдикати бил член на Меѓуструковиот синдикален одбор и одбор за штрајкови.

Во текот на 1937 година служел воен рок во Загреб, а во пролетта 1939 година се вратил во Скопје, каде пролжил со синдикалните и партиските активноси. Во текот на 1939-1940 година бил секретар на Подружницата на шивачките работници и секретар на Месниот комитет на КПЈ во Скопје и член на привременото Биро на Покраинскиот комитет на КПЈ во Македонија .

Во 1940 година, Орце Николов ги организирал илинденските демонстрации, поради што бил уапсен и осуден. Судот за заштита на државата на кралството Југославија го осудил на две години затвор кои ги лежел во затворите Кикинда, Лепоглава и Сремска Митровица, каде што бил член на Затворскиот комитет на КПЈ.

На Покраинската конференција  одржана на 8 септември 1940 година во отсуство бил избран за член на ПК на КПЈ во Македонија, а на Петтата земска конференција на КПЈ одржана во Загреб од 19 до 21 октомври 1940 година и за кандидат за член на ЦК на КПЈ.

За време на Втората светска војна, додека Орце бил на робија во Сремска Митровица кралството Југославија беше окупирано од фашистичка Германија и нејзините слуги. Неколку месеци по априлската војна и окупацијата, на 22. VIII 1941 година, група од 32 затвореници, меѓу кои и Орце Николов избегале од затворот и се приклучиле на Фрушкогорскиот НОПО (народноослободителен партизански одред).

По извесно време Орце се префрлил до Врховниот штаб на НОВ и ПОЈ во слободното Ужице, од каде добил задача да се префрли во Македонија за да помогне во организирањето на ослободителното движење.

Бидејќи бугарските окупатори добро ја чувале границата помеѓу нивната и германската окупациска зона на југот на Србија, секој обид за премин на оваа граница бил опасен. Во првиот обид да се премине границата Орце не успеал и се вратил. Вториот обид за премин на границата бил со група партизани на 3 и 4 јануари 1942 година, кај Владичин хан. Меѓутоа и овој пат наишле на заседа на граничната полиција и по кратка борба Орце Николов загинал,

Со указ на Претседателството на АВНОЈ на 29 јули 1945 година, Орце Николов бил меѓу првите борци од Македонија и од Народноослоботелната војска на Југославија прогласен за народен херој.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top