Македонски легенди

Јордан Гавазов

3jordan

3jordan

Јордан Ицков Гавазов (1869 – 1899) е македонски револуционер, војвода на ТМОРО. Бил член на првиотн МК на ТМОРО во Прилеп во 1894 година, формиран од Даме Груев. За соработка со прилепскиот војвода Диме Дедото, бил уапсен и затворен во Битола во 1895 год., но успеал да избега и емигрирал во Софија. При престој во Прилеп со Х. Чемков и други двајца комити во 1899 год., биле опколени од турската војска. Откако го убил османлискиот полициски началник што ја предводел потерата, се бореле до последните куршуми, по што се самоубиле.

Јордан Гавазов е роден во Прилеп во 1869 година, во ковачко и револуционерно семејство. Неговиот татко Христо (Ицо или Ицко) го прилагодил увезениот американски железен плуг за потребите на домашното земјоделство, притоа добивајќи уникатен прозивод т.н. македонски железен плуг кој бргу почнал да се употребува во Пелагонија..

Таткото Ицко и синот Јордан биле постојано меѓу личностите кои се спротивставувале на турските власти поради извршените злосторства врз христијанското население, поради што често биле приведувани при спреведните акции на власта во Прилеп и околината.

Јордан Гавазов како млад, силен и бескомпромисен борец против турската власт, станел еден од првите членови на Месниот комитет на Македонската револуционерна организација во Прилеп. Тој заедно со Даме Груев и учителите Александар Хаџи Панов и Јордан Поп Константинов го формирале Прилепскиот комитет на ТМОРО во летото 1894 година.     

Во 1895 година, поради учество во Дреновската афера, соработка со четата на прилепскиот војвода Диме Дедото, која ги ликвидирала беговите зулумџии, Јордан бил уапсен заедно со таткому и бил затворен во Битола.  Во затворот каде бил заедно со Стојан Лазов и Дончо Штипјанчето, дошло до пресметка со Мицко Крстев, по која Мицко преминал во служба на српската пропаганда во Македонија.

Во зимата 1897/98 година, Јордан Гавазов успеал да узбега од битолските зандани и да емигрира во Бугарија. Во Софија се сретнал со учителот Христо Чемков од Штип, кој исто така избегал од прогонот на турските власти.

Во текот на мај 1899 година Јордан Гавазов и Христо Чемков, по илегален пат доаѓаат во Прилепско, додека Харалампи Ѓуров и Стојан Димитров – Акчијата влегле легално. Тие дошле со цел да формираат организациона чета во Прилепско.

Меѓутоа, по доаѓањето во Прилепско комитите не се состанале. Двајцата четници мистериозно настрадале, а при престој во Прилеп, Гавазов и Чемков биле обиколени од турската војска во куќата на Белазелковци. 

При нападот на турската војска Гавазов и Чемков се бореле до последниот куршум. Откако го убиле османлискиот полициски началник Емин ефенди што ја предводел потерата и неколку војници, останувајќи без муниција, тие се самоубиле. Тоа бил пример кој потоа го следеле многу македонски револуционери. 

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top