Македонски легенди

Кирил Миљовски

1globi4445

1globi4445

Кирил Миљовски  (27. V 1912 – 27. IV 1983) е македонски економист, академик, учесник во НОБ. Бил член и секретар на АСНОМ, а потоа и член на Президиумот на АСНОМ, прв претседател на Планската комисија на НРМ, републички јавен обвинител, министер за трговија и снабдување во Владата на Македонија, прв ректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (во два мандата), редовен член на МАНУ од нејзиното формирање во 1967 година, Исто така бил амбасадор на СФРЈ во Данска и во Бугарија, пратеник од СРМ во Сојузното собрание, член на Економскиот совет на Владата на СФРЈ.

Кирил Миљовски  е роден на 27 мај 1912 година во Ресен. Син е на Никола Миљовски, учител и револуционер, деец на Македонската револуционерна организација. Кирил завршил основно образование во родниот град, а средно образование во Битола во 1931 година. Своето школување го продолжил на Ветеринарниот факултет на Универзитетот во Загреб, каде дипломирал во 1939 година.

По дипломирањето, работел во ,,Сојузот на здравствените работници“ во Белград, а потоа бил преместен во Скопје. Со други напредни интелектуалци организирал, во Скопје и во Битола, задруги ,,Селанска помош“ и станал секретар на Организацијата. Поради широката активност во неа, преместен бил во Пожаревац.

По капитулацијата на Кралството Југославија за време на Втората светска војна и бугарската окупација на Македонија во 1941 година, Миљовски се вратил во Битола и учествувал во организирањето на Народноодлободителната војна. Во 1942 година бил упасен од бугарската полиција и по неколку месеци истражен затвор бил ослободен. По излегувањето од затвор продолжил со своите илегални актувности, а во 1944 година им се приклучил на партизаните и станал член на редакцијата на списанието „Илинденски пат“, во кое објавил повеќе статии.

Во текот на 1944 година Кирил станал член и секретар на иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ. Учествувал на Првото заседание на АСНОМ, на кое бил избран за член на Президиумот на АСНОМ. Набрзо потоа, на 14 август, Президиумот го избрал за член на Комисијата за утврдување на престапите на окупаторите и нивните слуги. 

По 9 септември 1944 година Кирил бил упатен во Бугарија како претставник на Главниот штаб на НОВ и ПОЈ за Македонија. Кон крајот на 1944 година се вратил во Македонија и бил именуван за повереник за трговија и снабдување при Президиумот на АСНОМ. Во почетокот на 1945 година е наименуван за член на Југословенската восна мисија во Бугарија.

По ослободувањето на земјата, на 1 мај 1945 година, Кирил Миљовски бил именуван за прв јавен обвинител на Народна Република Македонија. На оваа фунција останал до 27 јули 1946 година кога  бил избран за прв Претседател на Планската комисија. Во декември истата година како претседател на Планската комисија бил избран за член на Владата на НРМ. Подоцна станал министер за трговија и снабдувањето и на таа должност останал до март 1949 година.

Во 1949 година Кирил Миљовски бил избран за редовен професор ио политичка економија, а, при формирањето на Скопскиот универзитет, бил избран за негов прв ректор. На таа функција бил избиран во два мандати.

За редовен член на Македонската академија на науките и уметностите Миљовски бил избран на 18 август 1967 година. Тој бил и секретар на Одделението за општествени науки и член на Претседателството на МАНУ, како и прв главен и одговорен уредник на „Прилози“ на Одделението за општествени науки во МАНУ,

Од септември 1965 година, Миљовски бил амбасадор на СФРЈ во Данска, а од 1967 до 1971 година во Бугарија. Исто така, од 1944 до 1960 година бил пратеник на Народното собрание на ДФЈ/ФНРЈ и член на Економскиот совет на југословенската Влада. Бил основач и прв главен и одговорен уредник на сп. „Стопански преглед“, прв претседател на Научната секција на Сојузот на економистите на Југославија, член на редацискиот одбор на списанието „Економист“,

Кирил Миљовски е автор на повеќе од 170 научни и стручни трудови – книги, учебници, научни проекти, монографии и статии објавени во бројни списанија во СФРЈ. Неговата научноистражувачка работа е реализирана во повеќе области на економската наука и стопанската практика, но и во други неекономски области како националната историја на Македонија, социологијата, етнологијата, културата и др.

Тој е носител на повеќе одликувања, меѓу кои: Орден иа трудот од I ред, Орден заслуги за народ со златна ѕвезда, Орден на Републиката со златен венец. Во 1963 година е добитник на Октомвриската награда — за трудот ,,КПЈ и македонското национално прашање“.

Кирил Миљовски починал на 27 април 1983 година во Скопје.

1Tihomir Подготвил: Т.К.

Извор: М.Е. Скопје, 2009, том втори, стр. 954; https://manu.edu.mk/teams/кирил-миљивски/

Најново од: Македонски легенди

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

To top