Македонски легенди

Лазар Панча

1panc

1panc

Лазар Панча (XVIII – 24. III 1831) е трговец од Македонија, сонародник и соработник на Петар Ичко. Тој бил еден од најбогатите жители на Белград. Ктитор на црквата „Свети апостоли и евангелист Марко“ во Белград.

Лазар Панча е роден во втората половина на XVIII век во селото Катраница, Егејскиот дел на Македонија. Во Белград пристигнал за време на Првото српско востание и се населил во градот како трговец. Тој е сонародник и соработник на Петар Ичко, македоносрпски и османлиски дипломат, кој како претставник на српските бунтовници во 1806-1807 гподина во Цариград постигнал спогодба помеѓу Србија и Високата Порта, позната како Ичков мир.

Панча брзо се збогатил преку трговија и бил еден од најбогатите жители на Белград. Тој е еден од истакнатите финансиски поддржувачи како на Караѓорѓе Петровиќ, така и на Милош Обреновиќ.

По смртта на Панча Панча, според неговата последна волја, извршител на тестаментот бил првиот српски кнез Милош Обреновиќ. За спас на неговата душа и за спомен од него Панча оставил во аманет парцела од 44.000 м2 за изградба на православен храм на ридот Ташмајдан.

Откако кнезот Милош создал посебна сметка и биле собрани потребните средства за исполнување на волјата на Панча, на местото на градскиот каменолом била подигната старата црква Ташмајдан. Работата на изградбата на храмот ја надгледувале Хаџи-Никола Живковиќ од Воден (1792-1870), првиот голем градител во возобновената Србија.

Црквата била изградена во месноста Чупина хумка, каде на граѓаните на Белград им бил прочитан а Хатишериф во 1830 година. за давање автономија на Смедеревскиот санџак по Одринскиот мировен договор.

На почетокот на надгробната плоча напишана со тогашен правопис стои: „Тука почиваат коските на Лазар Панча, родум од Катраница во Македонија...“  

1Tihomirподготвил: Т.К

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top