Македонски легенди

Лазар Панча

1panc

1panc

Лазар Панча (XVIII – 24. III 1831) е трговец од Македонија, сонародник и соработник на Петар Ичко. Тој бил еден од најбогатите жители на Белград. Ктитор на црквата „Свети апостоли и евангелист Марко“ во Белград.

Лазар Панча е роден во втората половина на XVIII век во селото Катраница, Егејскиот дел на Македонија. Во Белград пристигнал за време на Првото српско востание и се населил во градот како трговец. Тој е сонародник и соработник на Петар Ичко, македоносрпски и османлиски дипломат, кој како претставник на српските бунтовници во 1806-1807 гподина во Цариград постигнал спогодба помеѓу Србија и Високата Порта, позната како Ичков мир.

Панча брзо се збогатил преку трговија и бил еден од најбогатите жители на Белград. Тој е еден од истакнатите финансиски поддржувачи како на Караѓорѓе Петровиќ, така и на Милош Обреновиќ.

По смртта на Панча Панча, според неговата последна волја, извршител на тестаментот бил првиот српски кнез Милош Обреновиќ. За спас на неговата душа и за спомен од него Панча оставил во аманет парцела од 44.000 м2 за изградба на православен храм на ридот Ташмајдан.

Откако кнезот Милош создал посебна сметка и биле собрани потребните средства за исполнување на волјата на Панча, на местото на градскиот каменолом била подигната старата црква Ташмајдан. Работата на изградбата на храмот ја надгледувале Хаџи-Никола Живковиќ од Воден (1792-1870), првиот голем градител во возобновената Србија.

Црквата била изградена во месноста Чупина хумка, каде на граѓаните на Белград им бил прочитан а Хатишериф во 1830 година. за давање автономија на Смедеревскиот санџак по Одринскиот мировен договор.

На почетокот на надгробната плоча напишана со тогашен правопис стои: „Тука почиваат коските на Лазар Панча, родум од Катраница во Македонија...“  

1Tihomirподготвил: Т.К

Најново од: Македонски легенди

Тома Прошев

Тома Прошев е роден на 10 ноември 1931 година во Скопје, а починал на 12 септември 1996 година на хрватскиот остров Зларин. Тома Прошев е Македонски композитор, диригент и музиколог, еден од најистакнатите автори на македонската современа музика и меѓу првите композитори што внеле нов звук во македонското музичко творештво. Гимназија завршил во родниот град. […]

Никола Беровски – големиот учител на Македонците во Албанија

Никола Беровски е роден во 1923 година во Битола, а починал во 1993 година во Тирана, Албанија. Има луѓе чие дело продолжува да живее во генерациите што ги описмениле, во книгите што ги оставиле и во јазикот што помогнале да се зачува. Меѓу нив е Никола Беровски, македонскиот учител, учебникар и преведувач кој својот работен […]

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

Антон Лазов Јанев – Ќосето

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1854 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето или Андон Велешанецот, од 1896 година бил борец во четите на Михаил А. Попето, Јане Сандански, Христо Чернопеев и други, а потоа формирал своја чета. Во 1897 година учествувал во пленувањето на струмичкиот Назлим-беј, потоа […]

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

To top