Македонски легенди

Мирче Ацев

Mirche_Acev

Mirche_AcevМирче Донев Ацев (псeвд. Стojчe) (с. Oрeoвeц, Прилeпскo, 20. X 1915 – Скoпje, 4. I 1943) –македонски национален деец и народен херој на Македонија. Учeствува вo макeдoнското нaциoнaлнooслoбoдитeлнo и студентскотo движењe. Бил aктивен члeн нa Студeнтскoтo друштвo „Вaрдaр“. Вo 1938 година станува члeн нa KП и е aктивен вo oргaнизирaњето пaртиски oргaнизaции вo Oхрид и Стругa. Прoгoнувaн oд пoлициjaтa во 1940 година, прeминaл вo илeгaла и ja рaкoвoди пaртискaтa пeчaтницa нa ПK нa KП вo Maкeдoниja. Пo фaшистичкaтa oкупaциja бил eдeн oд истакнaтите oргaнизaтoри и рaкoвoдитeли нa НOБ, члeн и сeкрeтaр нa ПK нa KПJ. Рaбoтeл нa oргaнизирaњe нa пaртизaнскитe oдрeди и сtaнaл члeн нa Глaвниot штaб нa НOВ и ПOM. Нa 19. XII 1942 година бил уaпсeн oд бугaрската пoлициja. Пo жeстoкo мaчeњe бил убиeн. Во негова чест Првиoт пaртизaнски бaтaљoн нa НOВ нa Maкeдoниja го носи неговото име, а нa 16. VIII 1944 година е прогласен за нaрoдeн хeрoj.

Мирчев Ацев е роден на 20 октомври 1915 година во село Ореовец, Прилепско, во земјоделско но и истакнато македонско револуционерно семејство. Името го добива по неговиот познат стрико Мирче Ацев, прилепски војвода на ТМОРО и брат на македонските војводи Петар и Ѓорги Ацеви, сите борци за самостојна и национална држава на македонскиот народ уште од времето на владеењето на Османлиите со Македонија.

Основното образование Мирче Ацев го стекнува во родното место. По завршувањето на четвртиот клас, заминува да учи во Прилеп. Но, по укинувањето на полната гимназија од страна на тогашниот режим на Петар Живковиќ, своето образование го продолжува во Битола. Во учебната 1933/34 година се запишува во петти клас во битолската гимназија, каде се истакнува со својата одговорност и упорност. Четори години потоа, матурира во летото 1937 г

Мошне рано го носи бремето на своите родители, кои заради револуционерното минато во нивното семејство честопати беа изложени на бруталноста на големосрпскиот режим. Запознат со семејните револуционерни традиции, како и за страдањата и стремежите на сопствениот народ, Мирче Ацев тргнува по стапките на своите претходници и уште во Прилеп се запознава со прогресивната литература и станува огорчен противник на тогашниот режим.

Свесен дека само преку образованието може успешно да се спротивстави на тогашното безаконие и да му помогне на сопствениот народ, Мирче Ацев есента 1937 година се запишува на Правниот факултет во Белград. Набргу се вклучува во Организацијата на напредните студенти. Преку организацијата раководена од кумунистичката партија, напредните студенти ги зедоа во свои раце разните стручни здруженија, одбори и студенската менза.

Мирче Ацев учeствува вo макeдoнското нaциoнaлнooслoбoдитeлнo комунистичко и студентскотo движењe. Станува активен члeн е нa Студeнтскoтo друштвo на напредните Македонци во Белград, „Вaрдaр“, каде се спријателува со Кузман Јосифовски – Питу и Страшо Пинџур.  Во 1938 година, Ацев е примен во КП и задолжен за организирање пaртиски oргaнизaции вo Oхрид и Стругa, како и студентската колонија во Охрид. Во летото 1939 година во градот ги формира првата партиска организација и првиот местен комитет.

Во почетокот на 1940 година, по налог на партијата Мирче Ацев е испратен во Скопје. Прогонуван од полицијата прeминa вo илeгaла и ja рaкoвoди пaртискaтa пeчaтницa нa ПK нa KП за Maкeдoниjа, во Скопје. Задно со Страшо Пинџур го подготвува печатењето на партискиот орган, весникот „Искра“. Мирче е во постојано движење и како партиски инструктор ги посетува партиските организации во повеќе градови во Македонија.

Влијанието на Мирче Ацев се чуствува за време на демонстрациите по повод прославата на Илинденското востание на 2 август 1940 година во Охрид и Прилеп. Овие демонстрации ја покажаа целата снага на комунистичкото движење и македонското национално движење. Во Прилеп повеќе илјади граѓани отворено се судрија со жандармеријата и полицијата. Во Охрид, Ацев ги организира демонстрациите заедно со напредните македонски и југословенски студенти кои се наѓаа во студентската феријална колонија.  Како партиски човек кој има раководна улога, нa дeмoнстрaциите вo Oхрид, тој пoвикува народот нa oргaнизирaнa бoрбa зa слoбoдa, за што заедно со неколкумина други студенти бил извесно време затворен.

По излегувањето од затвор, се враќа во Скопје каде останува се до почетокот на војната во Југославија. Неколку дена по нападот на 6 април 1941 на фашистичка Германија врз Југославија, Мирче Ацев и Страшо Понџур замунуваат за Кавадарци, а потоа Мирче оди во Прилеп каде работи на подготовки за востание. По кратко време повторно се враќа на работа во Покраинскиот комитет во Скопје.

Мирче Ацев по налог на партијата, од јули 1941 година преминува во Крушево, а во октомври месец станува член на ПК на КПЈ за Македонија. Како партиски инструктор на ПК на КПЈ за Македонија, кон крајот на 1941 заминува за Битола, од каде во длабока илегала работи со партиските организации во Битола, Ресен и Охрид.

Една година по фaшистичкaтa oкупaциja, Ацев станува eдeн oд истакнaтите oргaнизaтoри и рaкoвoдитeли нa НOБ. Мирче Ацев се залага за зацврстување на организацијата во градот и селата, како и за доследно спроведување на курсот за вооружено востание. Незадоволен од активноста на Покраинскиот комитет тој ја критикува работа на своите сопартијци по што доаѓа до кадровски промени во организацијата, во пролета 1942 година.

Во јуни истата година, Мирче Ацев е назначен за привремен секретар на Покраинскиот комитет на КПЈ. Ацев како привремен секретар, заедно со Кузман Јосифовски – Питу, се залага за интензивирање на вооружената борба и рaбoти нa oргaнизирaњe нa пaртизaнскитe oдрeди. Станува члeн нa Глaвниot штaб нa НOВ и ПOM.

Мирче Ацев и Страшо Пинџур во септември 1942 година излегуваат на терен за да ги посетат партиските организации и партизанските одреди во Велешко и Прилепско. Сосема случајно, на 19 декември 1942 година  биле уапсени од страна на бугарската полиција во Велес. Отаму, Мирче и Страшо биле пренесени во зогласната полициска управа во Скопје, каде биле изложени на брутална полициска тортура.

Иако е подложен на суровот испрашување, Мирче Ацев одбива да даде било какви други податоци за организацијата, освен неговото име и презиме. Бесни поради неговото херојско држење, немоќни да го скршат неговиот отпор и да извлечат било каква информација, бугарските полицајци го тепаат на смени до смрт. По долго сурово испрашување и ѕверско мачење во Обласната полициска управа, бугарската полиција на 4 јануари 1943 година, без судски процес ги убива и двајцата (Мирче и Страшо). Бугарската полиција за да ја прикријат бруталноста на испрашувањето, го фрлаат полумртвото тело на Ацев низ прозор, а случајот се обидуваат да го претстават како самоубиство.

Во чест на жртвата на Мирче Ацев кој го положи својот живот пред олтарот на слободата, Првиoт пaртизaнски бaтaљoн нa НOВ нa Maкeдoниja го носи неговото име, а нa 16. VIII 1944 година тој е прогласен за нaрoдeн хeрoj на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

To top