Македонски легенди

Милан Матов

milan-matov

milan-matovМилан Апостолов Матов (8. XI. 1875 – 21. V. 1962) е македонски револуцинер и учител, учесник во Илинденското востание, војвода, брат на Христо Матов. Во 1900 се вклучил во Македонското Револуционерно Движење, а во текот на Илинденското востание дејствувал во Струшко. Учителствувал и бил училишен инспектор во Струга, а во меѓувреме раководи со Битолскиот револуционерен округ. Учествува како организатор и раководители на Тиквешкото и Охридското востание. По Првата Светска Војна бил активен во Илинденската организација и во Македонскиот научен институт. Се застапувал за запирање на меѓусебните убиства на Македонците.

Милан Матов е роден на 8 ноември 1875 година во Струга, како последно единаесето дете во семејството на Апостол Матов и Петра Чакрова. Станува мошен близок со поголемиот брат Христо Матов, кој подоцна станува еден од идеолозите на Македонската Револуционерна Организација. Основното образование го стекнува во Струга, каде во 1896 година станува член на Организацијата. Истата година се запишува во Битолската класична гимназија, каде уште во првата година, под раководство на Пере Тошев, организира Младински револуционерен кружок, а во 1897 г. се сретнал и со Дамјан Груев. Во претпоследната година, по бунтот поради конфликтот меѓу дел од учителите и учениците со владиката Григориј Пелагониски, гимназијата била времено затворена, а Милан бил меѓу исклучените ученици.

По препорака на Дамјан Груев, во пролетта 1900 година Милан заминува во Софија, каде учествува во динамитниот курс, организиран од Борис Сарафов и Гоце Делчев. Кон крајот на септември истата година, Милан се враќа во родниот град, каде станува член на Околискиот револуционерен комитет на Струга, а неколку месеци потоа и началник на вооружените чети. Во 1901 година активно работи на ширењето на организационата мрежа, покрстувањето, набавка и вооружувањето на населението во струшкиот регион. По големите апсења кои ги вршат турските власти во пролетта наредната година, Милан бил уапсен. Во затворот во Охрид лежи од јули 1902 до март 1903 година, кога бил ослободен со општа амнестија.

Откако излегол од затвор, Милан Матов повторно станал член на Околискиот револуционерен комитет на Струга и набрзо успева да ја пополни касата на комитетот. Со средствата купува оружје со кое се вооружува населението за претстојните судири. Во текот на Илинденското востание 1903 година, Милан бил во четата на војводата Лука Групчев, која делувала во реонот на Вевчани, Струшки Дримкол. Тие имале за задача да ги поддржат охридските чети и да снабдуваат со оружје и друг потребен материјал.

По завршувањето на востанието, Матов успева на властите да му го предава само старото и неупотребливо оружје, додека новото го задржува. Иако доаѓа до несогласување со раководствата во Охрид и Струга, поради што го напушта Струшкиот комитет, по понудата да биде учител тој останува во Струга. Во градот учителствува во учебната 1904 – 1905 година, а од 1905 година по сугестија на Груев оди во Битола, каде треба да и` помогне на Организацијата која била во тешка состојба поради емиграција на видни раководители и кавги меѓу останатите членови.

По доаѓањето во Битола, Милан Матов работи како шивач и како претставник на Струшката околија станува член на Околискиот комитет на Битолскиот револуционерен округ, кој тешко се справува со српската и грчката пропаганда. Од 1906 година Милан Матов работи на обновување на револуционерната мрежа и подобрување на комуникациите во Организацијата, а од 1907 година раководи со Битолскиот револуционен округ и како битолски окружен војвода.

Во периодот од 1909 до 1911 година Милан Матов е училишен инспектор во Струга. По убиството на црногорецот Иван Ивановиќ, кој бил близок со Сандански и назначен во 1908 година за училишен инспектор во Битолскиот вилает, Милан Матов кон крајот на декември 1909 година бил уапсен заедно со Геоги Попхристов, Павел Христов, Георги Николов, Аце Дорев и Александар Евтимов. Но, по два месеца сите биле ослободени.

Во Првата Балканска Војна, Милан Матов учествува како војвода на чета на Македонско-одринското ополчение во Битолско, која им помога на српските сили. Во текот на Втората Балканска Војна тој е војвода на партизанска чета на Македонско-одринското ополчение, која  дејствува во тилот на српските чети. Со својата чета настапува према Градец, Тиквешко.

Во 1913 година, заедно со Петар Чаучев, Павел Христов, Антон Шибаков и други, Милан Матов учествува во организирањето на јунското Тиквешко востание и е еден од раководителите на септемвриското Охридско-Дебарско востание.

По Првата Светска Војна, Милан Матов останува во Бугарија и станува активен член на Илинденската организација и на Македонскиот научен институт. Милан се залага да се стави крај на меѓусебните убиства на Македонците и се обидува да ги измири противничките фракции во Организацијата. Меѓу 1909 и 1926 година ги пишува своите спомени со наслов „Спомените на Милан Матов“.

Милан Матов умира на 21 мај 1962 година во Софија.

Најново од: Македонски легенди

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

Михаил Чаков – војводата што ги зачува светите мошти на Гоце Делчев

Михаил Чаков е роден на 16 март 1873 година во Гуменџе, Егејскиот дел на Македонија, а починал на 17 септември 1938 година во Софија. Михаил Чаков бил македонски револуционер, илинденски војвода, соработник на Гоце Делчев и човекот што ги пронашол, прибрал и со години ги чувал неговите посмртни останки. Михаил Чаков е една од оние […]

Волф Ошлис – „духовен воин“ за македонското прашање ширум Европа и светот

Волф Ошлис (29 септември 1941, Кенигсберг – 18 август 2026) бил германски славист, македонист, политиколог, публицист и еден од најголемите странски пријатели и афирматори на Македонија. Германскиот славист, македонист, политиколог, публицист и универзитетски професор Волф Ошлис повеќе од половина век го проучува и го афирмира македонскиот јазик, историјата и културата. Во време кога македонската посебност […]

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети. Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште […]

To top