Македонски легенди

Георги Баласчев

georgi-balsacev

georgi-balsacevГеорги Баласчев (псевд. Езерски) (10. IV. 1869 – 6/7. X. 1936) е историчар, археолог, публицист и еден од видните претставници на македонската емиграција во Бугарија, каде бил обележан како сепаратист. Во 1891 година, бил еден од иницијаторите за основање на Младата македонска книжевна дружина, а во 1892 година и на списание „Лоза“ во Софија. Го уредувал научното списание „Минало“ (1909–1919). Бил член на Македонскиот научен институт во Софија. Објавил околу 80 научни трудови од средновековната македонска и бугарска историја.

Георги Димитров Баласчев е роден на 10 април 1869 година во Охрид. Основно училиште завршил во Охрид, а потоа и егзархиска гимназија во Солун. Во 1897 година дипломирал историја на Вишото училиште во Софија. Потоа специјализирал во Виена и во Цариград, а се усовршувал во Париз, Рим и Атина.

Кон крајот на 80-тите и почетокот на 90–тите години на XIX век Баласчев активно се вклучува во борба против пропагандите во Македонија. Во 1889 и 1890 година во Белград и Софија се дружи со Крсте П. Мисирков, кој во меѓувреме поради притисокот кој се вршел врз македонските студенти во Белград да се декларираат како Срби, креваат бунт и 34 студенти одат за Софија.

Во овој период се појавуваат првите јавни друштва и тајни кружоци организирани од македонските студенти, кои имаат за цел изучување на историското минато, култура, јазик, обичаи на македонскиот народ и борба против балканските пропаганди.

По враќањето во Бугарија, Георги Баласчев работи како професор по историја во Првата софиска машка народна гимназија од 1889 до 1902 година. Во 1891 година, бил еден од иницијаторите за основање на Младата македонска книжовна дружина, а наредната година и на списанието „Лоза“ во Софија. Под раководство на Петар Поп Арсов и Георги Баласчев се одвива дејноста на Младата македонска книжевна дружина, која со цел да ги мобилизира силите на македонскиот народ против штетното дејство на странската пропаганда во 1892 година го издава списанието „Лоза“.

Претходно под псевдонимот Езерски, Георги Баласчев ја објавува првата книга на македонски јазик: „Неколку кратки летописни белешки за состојбата на западните Македонци“… (Софија, 1890), а потоа во списанието „Лоза“, покренува низа страни за македонското прашање. Ваквата програма на списанието и честата употреба на македонскиот јазик во него ја предизвикува реакцијата на бугарските власти кои го забрануваат во 1894 година.

Во 1901 година, Баласчев бил кратко време префрлен во Цариград, а потоа во период од август 1902 до декември 1903 година бил поставен за кустос на етнографската збирка во Народниот археолошки музеј. Во 1904 година повторно се враќа на својот позив и работи како професор во софиските гимназии се` до август 1908 година.

Од 1909 до 1920 година бил главен редактор на научното списание „Минало“, а во меѓувреме, по избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, учествува како доброволец во Македонското-одринско ополчение.

По завршувањето на Првата Светска Војна, во периодот од 1919 до 1923 година, Георги Баласчев бил кустос во Народниот етнографски музеј, а потоа од 1924 до 1934 година повторно работи како гимназиски професор во Првата машка гимназија во Софија.

Во 1923 година, Георги Баласчев бил еден од основачите и член на Македонскиот научен институт во Софија, кој е формиран со цел истражување на Македонија и народите кои живеат во неа. Објавил околу 80 научни трудови од средновековната македонска и бугарска историја.

Како македонски емигрант кој најголем дел од својот живот го поминал во Бугарија, Георги Баласчев не еднаш го кревал гласот во полза на својата поробена, а потоа и поделана татковина Македонија.

Во 1934 година бил назначен за инспектор во Министерството на народната просвета, од каде заминува поради болест во 1936 година. Набрзо потоа, Георги Баласчев умира на 6/7 октомври 1936 година во Софија.

Најново од: Македонски легенди

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

To top