Македонска Нација
Кога поранешен бугарски разузнавач, дипломат и пратеник јавно ќе каже дека членството на Македонија во Европската Унија би било „голем удар“ за Бугарија, тогаш паѓаат сите маски.
Станува јасно дека проблемот никогаш не бил само во внесувањето на Бугарите во македонскиот Устав. Не бил ниту во реформите, владеењето на правото или таканаречените европски вредности.
Проблемот за одредени политички кругови во Софија е самото постоење на македонскиот народ, македонскиот јазик и македонската национална свест.
Тоа го открива Велизар Енчев, поранешен бугарски разузнавач, дипломат, пратеник и новинар, во разговор со Зорница Илиева, објавен на бугарскиот медиум „Поглед.инфо“.
Енчев оценува дека Македонија не треба да стане членка на Европската Унија, бидејќи со членството македонскиот идентитет ќе добие дополнителна меѓународна и институционална потврда.
Значи, не е спорно што Македонија не ги исполнила условите.
За Софија е спорно што Македонија би влегла во Унијата како македонска држава, со македонски народ, македонски јазик, македонска историја и македонска национална свест.
Тука се наоѓа суштината на бугарската блокада.
Бугарија стравува од зацврстувањето на македонскиот идентитет
Особено значајно е признанието дека македонската национална свест е длабоко вкоренета кај младите поколенија и дека станува сè посилна со секоја нова генерација.
Енчев за неа го користи навредливиот и политички натоварен израз „македонизам“, но суштината на неговата порака е јасна: долгогодишната бугарска политика на негирање, присвојување и асимилација не успеала.
Македонците не исчезнале.
Македонскиот јазик не исчезнал.
Македонската национална свест не ослабнала.
Напротив, таа се пренесува од поколение на поколение и станува посилна.
Затоа членството на Македонија во Европската Унија за ваквите кругови во Софија не претставува успех на соседна држава, туку пораз на бугарската историска и националистичка политика.
Со приемот на Македонија, Европа би потврдила дека Македонците се посебен народ, дека македонскиот јазик е посебен јазик и дека Република Македонија не е привремена творба што треба да се избрише или преобрази според желбите на соседите.
Албанскиот фактор како средство за притисок
Уште повознемирувачки се размислувањата за користење на албанскиот фактор како средство за внатрешен притисок и дестабилизација на Македонија.
Од изнесените ставови произлегува стратегија според која Македонија треба што подолго да остане надвор од Европската Унија, економски да слабее, младите да се иселуваат, а меѓуетничките односи да се користат за создавање внатрешни кризи.
Во таквата пресметка, побрзото членство на Албанија во Европската Унија би можело да биде искористено како дополнителен инструмент за притисок врз Македонија.
Не треба да се обвинува целиот албански народ, ниту сите албански политички претставници. Македонците и Албанците живеат во иста држава и имаат заеднички интерес Македонија да биде стабилна, економски развиена и европски интегрирана.
Но мора да се предупреди дека надворешни центри отсекогаш се обидувале да ги користат меѓуетничките разлики за остварување сопствени интереси.
Историјата нè научила дека кога Македонија е слаба и поделена, соседите ги остваруваат своите планови полесно.
Затоа, македонските и албанските политички претставници мора да знаат дека секое прифаќање туѓа агенда против сопствената држава на крајот ќе им се врати на сите нејзини граѓани.
Бугарија можеби ќе бара сојузници меѓу радикалните структури и политичките профитери, но одговорните албански политичари треба јавно да кажат дека нема да дозволат да бидат употребени против Македонија.
Каде е СДС во оваа приказна?
Токму тука се наметнува прашањето за однесувањето на СДС.
Кога речиси секоја изјава и секое соопштение на оваа партија завршува со барање Македонија да ги прифати бугарските услови, граѓаните имаат право да прашаат: чии интереси навистина ги застапува СДС?
Кога Софија бара промена на Уставот – СДС бара безусловна промена на Уставот.
Кога Бугарија ја претставува македонската историја како бугарска – СДС зборува за „затворање на историските прашања“.
Кога се оспорува македонскиот јазик – СДС нè убедува дека идентитетот бил „заштитен“.
Кога Македонците во Бугарија бараат право на здружување и почитување на пресудите од Стразбур – СДС молчи.
Кога од Софија доаѓаат нови услови – СДС повторно бара Македонија да попушти.
Премногу совпаѓања за сето тоа да биде само политичка наивност.
Дали Бугарија успеала политички да го стави СДС во своја функција?
Дали раководството на СДС свесно ја спроведува бугарската агенда или, пак, од политичка немоќ постојано ги прифаќа барањата на Софија?
Одговорот треба да го даде самата партија.
Но едно е сигурно: политика што секогаш бара отстапки само од Македонија не може да се нарече европска. Тоа е политика на капитулација.
Не било последно барање
Со години нè убедуваа дека секое ново отстапување ќе биде последно.
Променете го знамето – и проблемите ќе завршат.
Променете го името – и вратите кон Европа ќе се отворат.
Потпишете го Договорот со Бугарија – и ќе имаме пријателство.
Прифатете ја француската рамка – и преговорите ќе започнат.
Внесете ги Бугарите во Уставот – и тоа ќе биде последниот услов.
Но сега гледаме дека за одредени бугарски кругови ниту еден македонски компромис нема да биде доволен. Нивната цел не е само промена на една уставна формулација, туку постепено менување на македонската национална свест.
По Бугарите во Уставот ќе дојдат нови барања.
Ќе се бараат измени во учебниците.
Ќе се оспоруваат историските личности.
Ќе се бара промена на спомениците и музејските поставки.
Ќе се притиска врз употребата на македонскиот јазик.
Ќе се негираат Македонците во Пиринска и Егејска Македонија.
На крајот ќе ни кажат дека можеме да влеземе во Европската Унија само доколку се откажеме од причината поради која постоиме како Македонсци и како држава.
Европската Унија мора да избере
Европската Унија мора да одговори на едноставно прашање: дали е заедница заснована врз право и еднаквост или простор во кој една земја членка може да ја злоупотребува својата позиција за идентитетско уценување на соседен народ?
Македонија не бара привилегии.
Не бара да ја менува историјата на Бугарија.
Не бара Бугарите да се откажат од својот идентитет.
Не бара бугарскиот јазик да биде прогласен за дијалект на друг јазик.
Македонија бара само да ѝ биде признаено истото право што го имаат сите европски народи – правото да постои под сопственото име, со сопствен јазик, историја и национален идентитет.
Доколку Европската Унија дозволи бугарските барања да бидат претставувани како европски критериуми, тогаш Унијата не ја европеизира Македонија, туку ја балканизира Европа.
Македонија мора да се обедини околу своето постоење
Изјавите на Енчев треба да бидат предупредување за сите македонски политички партии.
Ова веќе не е обична расправа меѓу власта и опозицијата.
Не е прашање кој ќе добие неколку пратеници повеќе.
Не е прашање на дневнополитички маркетинг.
Станува збор за долгорочна стратегија насочена кон слабеење на Македонија и разградување на македонската национална свест.
Затоа Македонија мора да изгради заедничка државна позиција: европска интеграција – да, но не по цена на национално самоукинување.
Добрососедство – да, но само врз основа на заемно почитување.
Уставни промени – само доколку постои вистинска реципроцитетност и гаранција дека нема нови идентитетски услови.
А оние што во Македонија секојдневно ги повторуваат барањата на Софија треба да знаат дека граѓаните гледаат, паметат и препознаваат.
Не можете постојано да ја обвинувате Македонија, а никогаш Бугарија.
Не можете да барате права за Бугарите во Македонија, а да молчите за правата на Македонците во Бугарија.
Не можете секоја бугарска уцена да ја прогласувате за европска вредност и потоа да тврдите дека ги браните македонските интереси.
Еве ја вистината: за одредени политички кругови во Бугарија, членството на Македонија во Европската Унија е опасност затоа што би го зацврстило она што тие повеќе од еден век се обидуваат да го негираат – постоењето на македонскиот народ.
Затоа Македонија мора да биде внимателна, обединета и истрајна.
Европа е наша стратешка определба, но Македонија е нашиот дом.
А домот не се продава за ветување дека можеби, еден ден, ќе бидеме пуштени да седнеме пред туѓа врата.
