Олимп денес се наоѓа во границите на Грција, но се издига на јужниот раб на историска Македонија, на границата со Тесалија, додека неговата северна страна кон Пиерија е неразделно поврзана со македонската историја
Грција ја кандидираше пошироката област на планината Олимп за впишување на Листата на светското наследство на УНЕСКО, како локалитет со истовремено културно и природно значење.
Кандидатурата треба да биде разгледана на 48. седница на Комитетот за светско наследство, која од 20 до 29 јули се одржува во Бусан, Јужна Кореја. На седницата ќе бидат разгледани предлози за впишување на 30 нови локалитети од повеќе земји.
Олимп, со највисокиот врв Митикас од 2.918 метри, е највисоката планина во денешна Грција. Кандидатурата ја опфаќа неговата поширока област, која се протега меѓу Пиерија и Лариса, односно меѓу Македонија и Тесалија.
Олимп и историска Македонија
Иако денес се наоѓа во рамките на грчката држава, Олимп не може да се одвои од историската и географската целина на Македонија.
Во самиот документ објавен на страницата на УНЕСКО јасно се наведува дека Олимп „се издига на границата меѓу Македонија и Тесалија, меѓу областите Пиерија и Лариса“. Кандидатурата административно ги опфаќа регионите Централна Македонија и Тесалија.
Според тоа, најпрецизно е да се каже дека Олимп се наоѓа на јужниот раб на историска Македонија, при што неговите северни и источни падини кон Пиерија претставуваат дел од македонскиот историски и географски простор.
Особено значајно е што и во образложението на грчката кандидатура се споменува „македонската страна на Олимп“. Таму, според записите на Плутарх, биле организирани поворки и жртвувања во чест на Зевс. На врвот Агиос Антониос е откриено светилиште на отворено, со наоди што потекнуваат од хеленистичкиот период.
Во подножјето на планината се наоѓа и античкиот град Дион, еден од најзначајните религиозни и културни центри поврзани со античка Македонија. Археолошкиот локалитет Дион е вклучен и како составен дел од пошироката кандидатура на Олимп.
Оттука, современите државни граници не треба да го избришат историскиот факт дека Олимп е непосредно поврзан со Македонија и со наследството на античките Македонци.
Културно и природно наследство
Грција бара Олимп да биде впишан како мешовито културно и природно наследство поради неговото митолошко, археолошко, религиозно и еколошко значење.
Планината е позната како митолошко живеалиште на дванаесетте олимписки богови, но на неа и во нејзиното подножје се наоѓаат и бројни траги од човечко присуство – антички светилишта, стари патишта, ранохристијански објекти, манастири и цркви.
На врвот Свети Илија, на надморска височина од 2.803 метри, се наоѓа православна капела, која се смета за една од највисоко поставените православни богослужбени градби. Во клисурата Енипеас се наоѓаат остатоците од манастир основан во 1542 година, како и пештерската црква на Свети Дионисиј.
Олимп има и исклучително природно богатство. Неговите падини опфаќаат шуми, алпски висорамнини, длабоки клисури и голем број ретки и ендемични растителни и животински видови. Поради тоа, планината уште во 1938 година била прогласена за национален парк.
УНЕСКО го опишува Олимп како природен споменик со глобална и симболична вредност, во кој природната убавина, биолошката разновидност, историјата и митологијата создаваат единствена целина.
Одлуката сè уште не е донесена
Самата кандидатура не значи и автоматско впишување на Олимп на Листата на светското наследство. Грција го започнала процесот уште во 2014 година, кога пошироката област на планината била внесена на Прелиминарната листа на УНЕСКО.
По разгледувањето на целосното досие, советодавните тела доставуваат мислење, а конечната одлука ја носи Комитетот за светско наследство. Според достапниот нацрт-документ за седницата во Бусан, можно е кандидатурата да биде вратена на дополнување, со барање Грција да достави попрецизни податоци и објаснувања.
Без оглед на исходот, кандидатурата повторно го насочува светското внимание кон Олимп – планина со исклучително природно и културно наследство, но и планина чие место во историската географија на Македонија не може да биде занемарено.
