Култура и туризам

Кралскиот оклоп од Кутлеш – ремек-дело на македонските мајстори од IV век пред нашата ера

Ова не е обичен војнички оклоп. Станува збор за исклучително дело на античкото оружарство, откриено во Кралската гробница II во Кутлеш, на просторот на древната македонска престолнина Ајга. Изработен од железо и богато украсен со злато, оклопот сведочи за моќта, богатството и високото мајсторство на Македонија во IV век пред нашата ера.

Кралските гробници во Кутлеш се едно од најзначајните археолошки откритија поврзани со античка Македонија. Особено место меѓу нив зазема Гробницата II, која археологот Манолис Андроникос ја поврзал со македонскиот крал Филип II, таткото на Александар Македонски.

Во гробницата биле откриени исклучително богати погребни дарови – оружје, предмети од злато и сребро и други сведоштва за раскошот на македонскиот кралски двор.

Оклоп создаден за крал

Меѓу највпечатливите предмети е железниот оклоп, чија конструкција и богата декорација покажуваат дека не станува збор за обична воена опрема.

Железото во тоа време било значително потешко за обработка во големи и прецизно обликувани површини отколку бронзата. Изработката на анатомски приспособен оклоп барала исклучително познавање на металот, загревањето, ковањето и обликувањето.

Токму затоа овој предмет претставува сведоштво не само за богатството на неговиот сопственик, туку и за технолошкото знаење на мајсторите што работеле за македонскиот кралски двор.

Железо и злато – сила и престиж

Посебната вредност на оклопот ја дава спојувањето на два материјала со силна симболика – железото, како материјал на оружјето и војната, и златото, како знак на богатство, власт и кралски престиж.

Оклопот е составен од повеќе обликувани железни делови што го следат човечкото тело. Богатата златна декорација дополнително покажува дека неговиот сопственик припаѓал на самиот врв на општествената и воената хиерархија.

Особено впечатливи се декоративните елементи во облик на лавовски глави. Лавот во античкиот свет бил симбол на сила, храброст и владетелски авторитет.

Македонија во времето на Филип II

Оклопот потекнува од периодот кога Македонија под Филип II се издигнала во најмоќната држава на Балканот.

Филип II не ја преобразил само македонската војска. Во негово време биле зајакнати државата, економијата, кралскиот двор и монументалното градителство. Древната престолнина кај денешен Кутлеш била средиште на македонската кралска династија, место на кралски церемонии и погребувања.

Филип II бил убиен во 336 година пред нашата ера. По неговата смрт престолот го наследил Александар Македонски, кој врз темелите поставени од својот татко ја започнал воената експанзија што ќе го промени тогашниот свет.

Гробницата на македонски владетел

Од откривањето на Гробницата II постои научна расправа за идентитетот на погребаниот владетел. Манолис Андроникос ја идентификувал како гробница на Филип II, а ова толкување го поддржува значаен дел од истражувачите. Други научници предложиле дека гробницата можеби му припаѓала на Филип III Аридеј.

Без оглед на научната расправа околу идентитетот на погребаниот владетел, богатството на гробницата и предметите пронајдени во неа јасно сведочат за највисокиот слој на македонската кралска власт.

Сведоштво за една моќна епоха

Повеќе од 2.300 години подоцна, кралскиот оклоп од Кутлеш продолжува да сведочи за времето кога македонското кралство се издигнувало во светска сила.

Зад неговите железни плочи и златни украси стојат знаењето на мајсторите, богатството на кралскиот двор и воинската традиција на една држава која за само неколку децении ќе стигне од Македонија до Египет и длабоко во Азија.

Тоа е причината зошто овој предмет не треба да се гледа само како старо оружје.

Кралскиот оклоп од Кутлеш е сведоштво за моќта, престижот и мајсторството на античка Македонија во епохата на Филип II и Александар Македонски.

 

Најново од: Култура и туризам

Неолитска култура на Централниот Балкан и на Егејот

Во Тесалија, под името Сескло или прото-сескло, културата по локалитетот покрај Volos, потоа уште Pirosasos, па Ahilon, Agrissa, Otzaki, Sufli и Tsani култури. Следат културите: Elatia во Фокида, Heronea во Беотија, Nea Makri во Атика, Корин, Спарта и Лерна на Пелопонез, Knos и Kato лерапетра на Крит, Amorgos, Lemnos итн. на егејските острови. Археолошките наоди […]

Асеманово евангелие е средновековен македонски книжевен споменик

На фотографијата се гледаат два столба со глаголски текст и големи црвени иницијали. Страницата е дело на калиграфот Георги Гоце Дуртаноски, кој со својот препис го доближува до денешниот читател изгледот на еден од најстарите зачувани словенски ракописи – Асемановото евангелие. Глаголски ракопис од X–XI век Асемановото евангелие е напишано на старословенски јазик со обла […]

„Св. Преображение“ во Зрзе – од пештерните испосници до средновековниот иконопис

На врвот на бигорната карпа западно од прилепското село Зрзе се издига манастирската црква „Св. Преображение“. Под неа, по падините на карпата, се зачувани остатоци од монашка населба чии почетоци археолозите ги датираат кон крајот на IX век. Кога во XIV век била подигната црквата на горното плато, во пештерите под неа веќе со векови […]

Ангелот од Курбиново и загатката за непознатиот ктитор

Опис од приложената фотографија: Западната фасада на црквата „Свети Ѓорѓи“ во Курбиново, Преспа. На падините над Преспанското Езеро, кај селото Курбиново, стои еднокорабната црква „Свети Ѓорѓи“. Зад нејзината едноставна камена фасада е зачуван еден од највпечатливите фрескоживописи од крајот на XII век. Меѓу насликаните ликови, погледот најдолго се задржува на архангелот Гаврил. Наборите на неговата […]

Манастирот „Св. Рожденство на Пресвета Богородица“ во Согле

На околу три километри од селото Согле, во шумскиот предел на Азот, се наоѓа манастирот „Св. Рождество на Пресвета Богородица“. Комплексот е на територијата на Општина Чашка, на околу 30 километри југозападно од Велес. Од селото до манастирот води земјен пат. Манастир изграден со помош на околните села За почетоците на манастирот има малку пишани […]

Марко Цепенков – човекот што го зачува македонското народно богатство од заборав

На 7 ноември 1829 година е роден Марко Цепенков, еден од најзначајните македонски собирачи на народни умотворби, писатели и етнографи. Со својата долгогодишна и посветена работа оставил непроценливо наследство за македонската култура, јазик и народна традиција. Неговата собирачка дејност започнала во 1856–1857 година, поттикната од учителот и преродбеник Димитар Миладинов. Средбата со Миладинов му дала […]

Стенчевска тврдина и Тумба: богато археолошко наследство во Полог

Колаж од археолошки цртежи на монети, накит и други предмети пронајдени во Стенчевската тврдина.   Над селото Стенче се издигаат остатоците од стар утврден град, а во неговата околина се наоѓа неолитска населба чии почетоци се поврзуваат со животот на овој простор пред околу 8.000 години. Заедно, овие локалитети сведочат за богатото културно и историско […]

Ланга и Голо Брдо – камени кули, планински предели и културно наследство што заслужува да се открие

Камените куќи на Ланга, природните убавини на нејзината околина и богатата традиција на Голо Брдо во кое културата и природата се доживуваат заедно. Ланга, на албански Llangë, административно припаѓа на единицата Стеблево во општина Либражд. Селото привлекува внимание со својата положба меѓу шумите и карпестите падини, но особено со впечатливите камени градби што му даваат […]

To top