Историја

Трлискиот инцидент – заборавеното злосторство врз Македонците во Егејска Македонија

На 27 јули 1924 година, во селото Трлис, Серско, во Егејска Македонија, се случил еден од најтрагичните настани во меѓувоениот период – убиството на 17 Македонци од страна на грчките воени власти. Настанот, познат како Трлиски инцидент, останува запаметен како симбол на страдањата што ги доживувало македонското население во годините по поделбата на Македонија.

По завршувањето на Балканските војни и Првата светска војна, Македонија останала поделена меѓу соседните држави. Во Егејска Македонија започнала политика на силен притисок врз македонското население, проследена со ограничување на употребата на македонскиот јазик, промена на личните и географските имиња, населување на ново население и постојани полициски и воени репресии.

Во такви околности, на 27 јули 1924 година, грчка воена единица привела група Македонци од Трлис. Наместо законска постапка, тие биле изведени надвор од селото и без судење биле ликвидирани. Властите подоцна се обиделе да го оправдаат злосторството со тврдењето дека приведените се обиделе да избегаат, но сведоштвата и подоцнежните истражувања покажуваат дека станувало збор за организирана егзекуција.

Убиството на 17-те Македонци предизвикало страв и несигурност кај населението во Серско и пошироко во Егејска Македонија. Трлискиот инцидент станал предупредување за сите што се обидувале да го зачуваат својот национален идентитет, јазик и традиција.

Историчарите го вбројуваат овој настан меѓу најтешките репресии врз Македонците во меѓувоениот период. Тој претставува дел од пошироката политика на притисоци што ја следела населението во Егејска Македонија по Лозанскиот договор и размената на население меѓу Грција и Турција, кога значително се изменил етничкиот состав на регионот.

Иако со децении останал речиси непознат надвор од семејните преданија и локалната меморија, Трлискиот инцидент денес сè почесто се споменува во истражувањата за страдањата на Македонците во Егејска Македонија.

Споменот на 17-те невини жртви останува сведоштво за едно трагично време во кое многумина го платиле со живот правото да останат Македонци во својата земја.

Најново од: Историја

Полскиот лингвист Мјечислав Малецки уште во 1934 година пишува за посебноста на македонскиот јазик

Полскиот лингвист и славист Мјечислав Малецки (1903–1946) оставил значајно научно сведоштво за македонските говори и нивната јазична посебност. Во своето дело „Два македонски говора“, објавено во Краков во 1934 година, ги истражувал говорите на селата Сухо и Висока во Солунско, во егејскиот дел на Македонија. Проучувајќи го живиот говор на месното население, Малецки ги разгледувал […]

Славе Катин – Географски карактеристики на Балканот

Името „Балкан“ е од подоцнешен датум, по стариот италијански Бог на огнот Вулканус, првенствено Бог на вулканскиот оган, а подоцна и Бог на ковачката вештина. Ова име се однесува на планината Хем и на целиот полуостров. Погрешно е да се смета дека е од турско потекло. Науката за Балканот е балканологијата, која е основана во […]

Американското училиште во Битола (1865–1913) за народноста на Македонците

„Писмо на битолскиот областен инспектор од 1913 година во кое го информира надлежниот министер дека училиштето на американската мисија во Битола му испратило список на ученици кои по народност биле „Македонци“, нешто друго од народноста „Србин“.“ Ова американско училиште во Битола било отворено во 1865 или во 1873 година. На почетокот било наменето за девојчиња, […]

Солун 1912: грчкиот весник напишал — „Солун освоен со меч“

Една насловна страница од грчкиот весник „Πατρίς“, објавена на 27 октомври 1912 година, отвора непријатно прашање за современиот грчки историски наратив. На неа, со големи букви, пишува: „Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΤΕΚΤΗΘΗ ΧΘΕΣ ΔΙΑ ΤΟΥ ΞΙΦΟΥΣ“ Во превод: „Солун вчера беше освоен со меч.“ Ова не е македонска интерпретација, ниту современа пропаганда. Тоа се зборови отпечатени во […]

Доброволците од Гостиварско во Македонско-одринското доброволство 1912–1913

Архивските списоци откриваат имиња на луѓе од Гостивар и гостиварските села кои во годините на Балканските војни биле заведени како ополченци, односно доброволци. Балканските војни, 1912–1913 година, кај многу Македонци разбудиле надеж дека конечно доаѓа ослободување на Македонија од османлиската власт. Голем број обични луѓе, меѓу кои печалбари, занаетчии и работници, се приклучиле како доброволци, […]

Документи за присилните иселувања од Пиринска Македонија

Два извештаи од 1952 година ја бележат судбината на стотици семејства Два документа, како извештаи од архивите на бугарската Државна безбедност, содржат податоци за присилно иселување семејства од Пиринска Македонија. Во нив репресијата се оправдува со зајакнување на границата, а погодените луѓе се заведуваат како „предавници на татковината“ и „непријателски елементи“. Според пренесената содржина, извештаите […]

Македонија во 1919 година: надежта за автономија и очекувањата од Америка

„Лидерите на големите сили на Париската мировна конференција, 27 мај 1919 година, на која се разгледувало и македонското прашање.“ Извадок  на оперативниот дневник на Врховната команда на Кралството СХС зборува за обединета автономна Македонија со центар во Солун, петиции до Вилсон и надеж во американска помош. Дипломатските документи го потврдуваат постоењето иницијативи за автономија. По […]

МУТАЦИИ НА БУГАРСКИОТ СИНДРОМ

Кога ќе навлезеш во калта, назад – нема. Пропаѓаш. Токму тоа ѝ се случува на Бугарија, во безумностите против Македонија. Се залетаа и бараа да се согласиме дека нашите татковци и дедовци биле „Бугари“, што значи дека и ние сме тоа, и дека сите сме зборувале бугарски дијалект! Ем ние „Бугари“, ем јазикот нивен. Така […]

To top