Кога Венко Филипче тврди дека „сега се живее многу полошо отколку пред две-три години“, а истовремено ветува дека СДС повторно ќе ја освои власта, ќе ја внесе Македонија во Европската Унија и ќе ги задржи младите дома, неизбежно се поставува прашањето: дали навистина очекува граѓаните да заборават што се случуваше во годините кога неговата партија управуваше со државата?
Венко Филипче на 14 септември порача дека СДС ќе ја врати власта „во рацете на граѓаните“ и дека Македонија ќе влезе во Европа, а младите својата иднина ќе ја гледаат тука. Тој истовремено оцени дека денес се живее „многу полошо отколку пред две-три години“.
Убаво звучи.
Но се наметнува едно едноставно прашање:
Што се случи во годините кога СДС ја имаше власта?
Од 2017 до 2024 година владите предводени од СДС имаа можност да ги спроведуваат своите политики и да покажат како Македонија ќе напредува кон Европската Унија, како ќе се подобрува животниот стандард и како младите ќе добијат повеќе причини својата иднина да ја градат дома.
Затоа денешните ветувања на Филипче неизбежно мора да се споредуваат со резултатите од тој период.
Европа – ветување што веќе го слушавме
Во годините на владеење на СДС беа направени крупни политички чекори што тогашната власт ги образложуваше и со евроатлантската перспектива на државата.
Договорот за пријателство со Бугарија беше потпишан во 2017 година.
Преспанскиот договор со Грција беше потпишан во 2018 година, по што следуваа промена на уставното име и уставни измени.
Во 2022 година беше прифатена европската преговарачка рамка, во јавноста широко позната како „француски предлог“.
Но Македонија и денес не е членка на Европската Унија.
Токму затоа, кога Филипче повторно ветува дека СДС ќе ја внесе Македонија во Европа, граѓаните имаат право да прашаат:
Зошто тоа не се случи додека СДС беше на власт?
А младите?
Филипче денес ветува дека младите „ќе ја гледаат иднината тука“.
Тоа е легитимна политичка цел. Но политичките ветувања не се оценуваат само според тоа колку добро звучат, туку и според претходните резултати на оние што ги даваат.
Затоа, кога поранешна владејачка партија повторно ветува дека ќе ги задржи младите дома, сосема оправдано е да се постави прашањето:
Што беше направено во годините кога таа партија веќе ја имаше можноста да создаде услови младите да останат?
Филипче зборува за „криминална група“
Опозицијата има право да ја критикува власта и да бара одговорност. Но истиот принцип треба да важи за секоја власт.
Затоа јавноста има право да бара одговори и за аферите, сомнежите за корупција, состојбата во правосудството и политичките скандали од периодот кога СДС управуваше со државата. Одговорноста не започнува со актуелната власт, ниту завршува со претходната.
Граѓаните имаат меморија
Тука е суштината.
Не е спорно правото на Филипче да ја критикува Владата. Тоа е нормален дел од демократската политичка борба.
Но кога партија што до неодамна управувала со државата повторно ветува Европа, подобар живот и иднина за младите, сосема е легитимно нејзините нови ветувања да се споредат со нејзиното претходно владеење.
Граѓаните паметат што им беше ветувано.
Паметат што беше потпишувано.
Паметат што беше менувано.
И самите најдобро знаат како живееле тогаш и како живеат денес.
Затоа, кога Филипче денес вели дека СДС повторно ќе ја освои власта, ќе ја внесе Македонија во ЕУ и ќе ги задржи младите дома, прашањето е едноставно:
Зошто тогаш Македонија не влезе во ЕУ и зошто, наместо младите да ја гледаат својата иднина дома, толку многу од нив ја бараа надвор од државата?
Одговорот на тоа прашање не треба да го даде ниту власта, ниту опозицијата.
Нека го дадат граѓаните. А граѓаните својот одговор веќе го дадоа на изборите пред 25 месеци – и тоа не еднаш, туку во повеќе изборни циклуси.