Дијаспора

Полошкиот регион-дел од тетовската разгледница (6)

Славе Катин

Славе Катин

ДЕЛ ОД МОНОГРАФИЈАТА „СВЕТОЗАР – СВЕТЛЕ СТАМЕВСКИ“ ОД  СЛАВЕ КАТИН

Тетовскиот крај во Македонија е опколен со раскошните природни планински врвови, особено на Шара, од каде е потеклото на семејството Стамевски. Во ова продолжение осебен акцент е ставен на животот и делото на познатиот македонски преродбеник Кирил Пејчиновиќ – Тетоец

Освен зимско рекреативен спортски центар, Шар Планина е богато ловиште на дивеч. Над Тетово, во долината на реката Пена се наоѓа бањата Хисар, со температура на водата од 20°С. Од Теарце и селото Одри, родното место на семејството Стамевски кон реката Бистрица е развиен ловот на мечки и друг дивеч, заради што е изградена и ловечка куќа

Патникот намерник кој ќе го посети Тетово, не пропушта да не се искачи на Шара, ако не на нејзиниот највисок врв од 2760 метри, тогаш сигурно до планинските езера Ливадичко, Црното или Белото или, пак, до планинарскиот дом Јелак или до рибарската куќа Лешница, ако е љубител на ловот на диви кози. 

Во околината на Тетово нема многу историски споменици. Од посебно значење се црквите во селото Лешок, оддалечено осум километри од Тетово, поврзано со добар асфалтен пат. Во ова село се наоѓа манастир со две цркви: Свети Атанасиј, подигната во 14 век, за време на основањето на Првата полошка епископија. Соѕидана е во византиски стил од камен бигор и тула. Подот е покриен со мермерни плочи.

Цеквата Св. Кирил и Методиј во Тетово

Остатоците од фреските покажуваат дека тие биле многу квалитетни. Денес црквата е обновена од уривањето во 2001 година. Втората црква е Света Богородица, која за првпат се споменува во 14 век. Co доаѓањето на познатиот македонски преродбеник Кирил  Пејчиновиќ – Тетоец во 1818 година, околу неа се изградени конаци. Живописот во црквата бил работен три-пати. Вториот слој е од 17 век, а третиот од 1879 година.

Гробот на Кирил Пејчиновиќ се наоѓа во дворот на манастирот Лешок. Тој е роден во Теарце околу 1770 година. Овој македонски просветител во манастирот организирал школа за младинци во која самиот бил учител. Освен тоа собирал книги и основал манастирска библиотека. Во конаците на манастирот е уредена соба музеј на Кирил Пејчиновиќ.

Секој нејзин посетител останува импресиониран од богатиот и бурен живот на овој македонски просветител. Како млад ја посетувал манастирската школа во „Света Пречиста” Кичевско, за потоа со неговиот татко и стрико да заминат    за    Света    Гора,    во    манастирот „Хилендар”, каде што се покалуѓериле. Тука тој го продолжил своето школување, а во 1801 година се враќа во Македонија и станува игумен во „Марковиот манастир” во околината на Скопје.

Во текот на својот престој од околу дваесетина години тој го обновил манастирот, истовремено пишувајќи ја и својата прва книга „Огледало”, издадена во Будим во 1817 година. Една година потоа го напуштил „Марковиот манастир” и заминал на „Хилендар” да ги посети татко му и стрико му, за потоа дефинитивно да се врати во Теарце. Негова цел била да го обнови разурнатиот манастир „Св. Атанасиј” во село Лешок. Во тоа и успеал наспроти големите проблеми и тешкотии на кои наидувал. Во манастирот формирал училиште кое го посетувале околу педесеттина ученици од тој крај.

Bo тој период Кирил Пејчиновиќ ја продолжил својата книжевна работа и го напишал „Утешение грешним”, објавено во 1840 година во Солун. Истовремено, напишал и Житие за кнез Лазар, верувајќи дека тој е заслужен за изградбата на Лешочкиот манастир, но тоа останало во ракопис, бидејќи сите негови обиди да го отпечати во Крагуевац, останале безуспешни, поради строгата цензура на Белградската митрополија.

Истата судбина ја доживеал во првата фаза и ракописот на „Утешение грешним”, кој потоа му го понудил на архимандритот Теодосиј Синаитски да го отпечати во неговата печатница во Солун. Овој негов гест Пејчиновиќ не го заборавил, па кога оваа печатница во 1840 изгорела во пожар, му помогнал на Гологанов да ја обнови. Изразите на неговата благодарност тој ги подвлекол во предговорот на книгата „Утешение грешним”.

По смртта на Кирил Пејчиновиќ – Тетоец српските власти го затвориле училиштето во Лешочкиот манастир и ја уништиле неговата библиотека, чии книги биле запалени во манастирскиот двор. Тука е погребан и тој во 1845 година, во гробницата што ја изградил само неколку години пред својата смрт.

Продолжува

Најново од: Дијаспора

Илјадници наши иселеници летово во Македонија

Фиданка Танаскова Посети и дружење за незаборав Д-р Ицо Најдовски Перин од Мелбурн помина два месеца во родната земја, исполнети со средби, патувања и дружење. Летово, во своја Македонија, на балканската крстосница во јужниот дел на Европа, допатуваа илјадници наши сонародници од различни генерации, кои низ годините заминале на разни страни од светот. Оживеаја многу […]

Градот Мелбурн им се извини на Македонците

Градскиот совет ги покани македонските играорци повторно да настапат на парадата Мумба во 2027 година, со дозвола да го истакнат знамето со Ѕвездата од Кутлеш.   Градот Мелбурн на 16 ноември 2026 година официјално ѝ се извини на македонско-австралиската заедница поради одлуката со која во март на македонските учесници на парадата Мумба им беше забрането […]

Мито Алексовски од Полска во 2010 година: Името Македонија му припаѓа на македонскиот народ

Името и другите државни вредности на Македонија не се приватни сопствености на политичарите а, ни на било која партија. Тоа се сопствености на целиот македонски народ. Исто така тоа не е стока за продавање и не постои  начин не можат да бидат тема на политички разговори или дипломатски трговии. Кој го прави тоа е предавник […]

Се одржа Јубилејна „Егејска вечер“ и семакедонската средба во Штип

Јубилејната „Егејска вечер“ и семакедонската средба во Штип ги собраа Македонците од Грција, Бугарија и Албанија, како и Македонците од Егејска Македонија кои денес живеат во Република Македонија. Од средбата беше упатена порака за зачувување на македонскиот идентитет, поцврсти врски меѓу заедниците и поголемо внимание од институциите кон нивните права. Едмонд Темелко, поранешен градоначалник на […]

Апел на Друштвото на Македонците во Полска од 28 мај 1994 година

Друштво на Македонците во Полска Гдањск, 28 мај 1994 година До Претседателот, Владата и Парламентот на Република Македонија АПЕЛ Ние, Македонци – бегалци од егејскиот дел на Македонија, здружени во Друштвото на Македонците во Полска, апелираме до Претседателот, Владата и Парламентот на Република Македонија да не се откажуваат од името „Република Македонија“, знамето, сонцето – […]

ОМД успешно ја заврши втората турнеја низ Германија

Од 2 до 8 ноември 2026 година, Обединетата Македонска Дијаспора (ОМД) посети пет германски града. Се сретнавме со македонските заедници, ја претставивме нашата работа и направивме нови чекори кон формирање на ОМД Германија. По првата турнеја во март, вториот дел собра семејства, професионалци, здруженија и институции. Еве краток преглед на секоја станица. Бретен (Карлсруе) 2 […]

Македонската црква Свети Кирил и Методиј во Чикаго

Македонската православна црква „Свети Кирил и Методиј“ во Чикаго е духовно собиралиште на македонските иселеници и место за зачувување на православната вера, македонскиот јазик и традициите од татковината. Во далечната 1979 година, Македонците од Чикаго го направиле првиот поголем чекор кон остварувањето на својот сон – купиле постара црква во Бервин, Илиноис, и веднаш започнале […]

Семакедонска средба на 14 ноември во Штип

Традиционалната Семакедонска средба годинава ќе се одржи на 14 ноември 2026 година, сабота, со почеток во 12:00 часот, во хотелот „Оаза“ во Штип. Организатори на средбата се Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија „Мирка Гинова“ од Штип и Сојузот на здруженијата на Македонците и децата бегалци од Егејскиот дел на Македонија „МАКЕДОН“. За […]

To top