Архивски документ на американската Служба за имиграција сведочи: „Сите тие зборуваат македонски“
Историските архиви чуваат бројни сведоштва за постоењето и употребата на македонскиот јазик многу пред неговата официјална кодификација во 1945 година. Еден таков значаен документ потекнува од 26 април 1919 година и е издаден од Службата за имиграција при Министерството за труд на Соединетите Американски Држави во Њујорк.
Станува збор за службено писмо испратено од вршителот на должноста главен инспектор Ф. С. Пирс до Едвин С. Пулер, началник на Канцеларијата за надворешни дозволи при Стејт департментот во Вашингтон.
Во документот се разгледуваат неколку случаи на лица кои поседувале грчки пасоши, меѓу кои Никола Наум, Џорџ Наум, Христо Наум, Константин Стотевис, Стевица Илијас, Велија Константин и Лисаден Кулман.
По спроведените интервјуа од страна на американските имиграциски власти било утврдено дека лицата речиси и не зборуваат грчки јазик. Во извештајот дословно се наведува:
„Тие зборуваат малку српски, но сите зборуваат македонски.“
Оваа реченица, јасно подвлечена во самиот документ, претставува значајно историско сведоштво дека американските власти уште во 1919 година го регистрирале македонскиот јазик како посебен јазик што го зборувале овие иселеници.
Во продолжение на извештајот се наведува дека постоеле сериозни сомнежи за злоупотреби при издавањето грчки пасоши. Инспекторот Пирс пишува дека многу од лицата кои биле заведени како Грци всушност биле Македонци и Бугари кои не зборувале грчки јазик.
Тој исто така изразува сомнеж за корупција и мито во постапките за добивање пасоши, наведувајќи дека американската влада може да биде доведена во заблуда поради „платеничките мотиви на некои грчки функционери“. Поради тоа предлага сите вакви случаи да бидат дополнително разгледувани од надлежното министерство.
Овој документ претставува уште едно вредно архивско сведоштво за постоењето на македонскиот јазик и за неговото препознавање од страна на меѓународни институции уште во почетокот на XX век. Особено е значајно што станува збор за официјален документ на американска државна институција, во кој терминот „Macedonian“ е употребен недвосмислено и без дополнителни објаснувања.
Во поширокиот историски контекст, ваквите архивски извори се надоврзуваат на бројни други сведоштва од странски дипломати, научници, патеписци и државни институции кои во своите записи ги споменуваат Македонците и македонскиот јазик како посебна етничка и јазична реалност на Балканот.
Благодарност до ОМО „Илинден“ – Пирин за објавувањето и зачувувањето на овој значаен историски документ.
Благодарност до ОМО „Илинден“ – Пирин за објавувањето и зачувувањето на овој значаен историски документ.
