Среда, 02 Јуни 2021    PDF Печати Е-пошта
Кодот на Кирил и Методиј
 
Глаголицата и француските кралеви
 

Да не беа светите браќа кој знае со кое писмо ќе го пишувавме овој текст. Но најстарата позната словенска азбука која тие ја создале, не е кирилицата, туку глаголицата. Токму на ова писмо е напишано Евангелието од Ремс (Évangéliaire de Reims), богат илустриран ракопис со древно словенско потекло, врз кој се заколнувале француските кралеви.

Евангелието се состои од 47 двострани листови, од кои 16 се напишани на кирилица, а 31 на глаголица. Во оригинал тоа било богато украсено со злато, скапоцени камења и реликвии.

Неговото потекло не е сигурно. Постариот дел е веројатно напишан со калиграфија на островот Крк, или во некој манастир во Чешка, Украина или Русија. Прв пат бил забележано во втората половина на 14. век, во времето на Шарл IV, кој го подарил на тогаш основан манастир во Прага, каде литургијата се држела на словенски, а чија црква била посветена на светите Кирил и Методиј, Св. Војтех, Св. Прокопиј и Св. Јероним. Последниот, во француското говорно подрачје познат како св. Жером, бил црковен отец, филозоф и лингвист роден во Стридон, на граница помеѓу римските провинции на Далмација и Панонија, кој ги превел житијата од старогрчки на словенски.

Трагата на Евангелието му се губи во Чешка во времето на Хуситските војни, а по некое време се појавилo во Истанбул, каде се чувале и други преводи од св. Јероним. Во 1574 бил купен од Шарл, Кардинал на Лорен, од патријархот на Костантинопол, а потоа бил дониран во Катедралата Ремс, каде биле вршен обредот на крунисување на француските кралеви. Врз него заклетва положиле Анри III, како и Луј XIV.

Но зошто токму овој ракопис на глаголица бил сметан за толку важен, а некој од бројните други преписи на библиските текстови со латинично писмо, што би било пологичен избор за земја како Франција, која никогаш не ја користела ниту глаголицата ниту кирилицата? Една од причините која вообичаено се наведува е дека ракописот бил сметан за соодветен едноставно затоа што изгледал убаво, и затоа што него го превел св. Јероним/Жером, ценет светец во католицизмот. Но некои други теории велат дека во облиците на буквите на глаголицата се отсликува една цела филозофија на разбирање на космосот и светот, која од неа прави повеќе кодиран систем, отколку обична азбука. Токму таа негова мистичност направила Евангелието од Ремс да биде светата книга врз која положувале рака идните владетели.

Можеби би требало да размислиме, наместо латиница во преписките преку интернет и СМС да користиме глаголица. Таа не само што има повеќе знаци преку кои може човек да се изрази (41), туку делува и графички многу кул. Тоа очигледно го забележале и француските кралеви.

https://off.net.mk/bookbox/kodot-na-kiril-i-metodij

 

На прво место

News image

За локалните избори – и по нив

Како се наближуваат локалните избори и влегуваме во нивната претпоследна фаза, пред са...

Историја

News image

Билтенот „Лист на ВМРО-ДПМНЕ“

Со своето неколку месечно постоење ВМРО-ДПМНЕ се афирмира како авангардна национална и демократска п...

Иселеници

Култура и туризам

News image

ДЕЛ ОД СУДБИНАТА НА МАКЕДОНСКИТЕ ПРОГОНЕТИ ДЕЦА – БЕГАЛЦИ (21)

Дo 1959 година, Грциjа преземала екстремни мерки да ги затвори своите граници со Албаниjа, Jугосла...

Фељтон

News image

АЛЕКСАНДАР III МАКЕДОНСКИ ВО ДЕЛОТО „ИСТОРИЈА НА МАКЕДОНСКИОТ НАРОД ОД АНТИЧКИОТ ПЕРИОД ДО ДЕНЕС“ (1)

Тоа е дело на „Македонска искра“, Скопје, 2008, на 500страници, на македонски јази...

Your are currently browsing this site with Internet Explorer 6 (IE6).

Your current web browser must be updated to version 7 of Internet Explorer (IE7) to take advantage of all of template's capabilities.

Why should I upgrade to Internet Explorer 7? Microsoft has redesigned Internet Explorer from the ground up, with better security, new capabilities, and a whole new interface. Many changes resulted from the feedback of millions of users who tested prerelease versions of the new browser. The most compelling reason to upgrade is the improved security. The Internet of today is not the Internet of five years ago. There are dangers that simply didn't exist back in 2001, when Internet Explorer 6 was released to the world. Internet Explorer 7 makes surfing the web fundamentally safer by offering greater protection against viruses, spyware, and other online risks.

Get free downloads for Internet Explorer 7, including recommended updates as they become available. To download Internet Explorer 7 in the language of your choice, please visit the Internet Explorer 7 worldwide page.