Коментари

Кој ја осмисли и спроведе операцијата за промена на името на Македонија?

Искра Симјаноска

Искра Симјаноска

Промената на уставното име на Република Македонија не беше изолиран политички чин, туку завршница на долготраен процес во кој, според моите сознанија и политички оценки, учествуваа странски дипломати, домашни политичари и регионални центри на влијание.

Сметам дека значајна улога во тој процес имаше американскиот дипломат Филип Рикер, кој долги години беше непосредно вклучен во американската политика кон Македонија и Балканот. Неговото дејствување, особено по ветото за членство на Македонија во НАТО на самитот во Букурешт во 2008 година, треба темелно да се анализира.

Во јавноста никогаш докрај не беше разјаснето кој ги осмислуваше решенијата, кој ги насочуваше преговорите и колкав беше притисокот врз македонските политички претставници. Оттаму произлегува и прашањето дали Рикер беше само дипломат што ја спроведуваше официјалната политика на Вашингтон или еден од главните архитекти на процесот што заврши со Преспанскиот договор.

Улогата на странските дипломати

Во истата политичка и дипломатска мрежа важни позиции имаа и Хојт Брајан Ји и Аманда Слот. Слот, како функционер задолжен за Југоисточна Европа и Источниот Медитеран, добро ги познаваше односите меѓу Македонија и Грција.

Според моите сознанија, таа имала значајно влијание врз содржината и насоката на решението што подоцна беше преточено во Преспанскиот договор. Ова тврдење мора да биде предмет на дополнително истражување, но несомнено е дека меѓународните посредници имаа силно влијание врз процесот.

Затоа останува отворено прашањето: дали преговорите меѓу Македонија и Грција навистина се водеа рамноправно или македонските претставници само прифатија однапред подготвена рамка?

Домашните извршители

Ниту еден надворешен план не би можел да се спроведе без поддршка од домашни политички структури. Најголемата политичка одговорност ја носат Зоран Заев и Никола Димитров, како непосредни потписници и спроведувачи на договорот со кој беше променето уставното име на Република Македонија.

Во пошироката слика мора да се испита и улогата на Сашо Мијалков, особено во политичките случувања што му претходеа на уставното преименување. Останаа неодговорени прашањата за поделбите во патриотскиот блок, настаните од 27 април 2017 година и обезбедувањето на потребното парламентарно мнозинство за уставните измени.

Осум пратеници избрани од листите на тогашната опозиција гласаа за почеток на постапката за промена на Уставот. Македонската јавност има право да знае под какви околности беше обезбедена нивната поддршка и дали зад тоа постоеја политички договори, притисоци или ветувања.

Настаните од 27 април исто така оставија трајни последици. Патриотизмот беше злоупотребен, дел од учесниците завршија во затвор, а македонскиот национален блок беше длабоко поделен и ослабен. Најголем политички добитник од таквата состојба беше Зоран Заев, кој потоа формираше влада и го спроведе процесот на промена на името.

Кој го финансираше политичкиот пресврт?

Посебно внимание заслужуваат и сомнежите за регионална финансиска и политичка поддршка на процесите во Македонија. Според тврдењата што ги изнесувам во оваа колумна, треба да се испита дали структури поврзани со тогашниот бугарски премиер Бојко Борисов, како и одредени грчки економски центри, финансиски или политички го помагале доаѓањето на Зоран Заев на власт.

Без материјални докази ова не може да се прифати како утврден факт. Но токму затоа е потребна независна истрага што ќе ги утврди можните текови на пари, странските влијанија и политичките договори поврзани со изборната кампања во 2016 година и подоцнежното менување на Уставот.

Македонија има право на вистината

Македонската јавност заслужува целосна вистина за сите домашни и надворешни учесници во процесот што доведе до промена на името на државата. Треба да бидат отворени документите, дипломатската кореспонденција и сите записи што можат да покажат кој ги предлагал решенијата, кој вршел притисок и што им било ветувано на политичките актери.

Промената на името беше спроведена и покрај тоа што на референдумот од 30 септември 2018 година не беше постигнат потребниот одѕив. Токму затоа политичката, историската и моралната одговорност не смее да се затвори со потписите на Преспанскиот договор.

Македонија памети. Македонскиот народ опстојувал низ многу потешки времиња и повторно ќе најде сили да ги заштити своето име, идентитет, јазик и историско наследство.

Македонија ќе си ја врати славата!
Македонија ќе победи!
Никогаш „Северна“ – секогаш Македонија!

Најново од: Коментари

Што предвидела Баба Ванѓа за еконимски напредок на Македонија?

Баба Ванѓа (Ванѓелија Гуштерова), позната како „балканскиот Нострадамус“, е родена во Струмица во 1911 година, но поголемиот дел од својот живот го поминала во Петрич, каде што стекнала светска слава. Според едно раскажување што ѝ се припишува на Баба Ванѓа, Македонија ќе има финансиски тешкотии сè додека повторно не проработи рудникот „Алшар“ на планината Кожуф. […]

Непокорниот дух на Македонците – до кога ќе ги трпиме неправдите?

Македонија преживеала војни, поделби и туѓи владеења. Низ сите тие премрежија, Македонците го зачувале својот јазик и култура и изградиле своја држава. Секогаш кога ќе се спомене таа издржливост, се наметнува едно прашање. До кога од нас ќе се очекува да трпиме неправди и да правиме отстапки за прашања што го засегаат нашиот идентитет? Еден […]

Името Македонија од античките записи до уставните измени

Сребрена тетрадрахма од Амфипол со натпис „ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ“ („на Македонците“), 158–150 година пред нашата ера. Музеј на уметност во Кливленд.   Името Македонија е запишано уште во V век пред нашата ера. Од Херодот и библискиот повик до апостол Павле, преку старите карти и делото на Мисирков, до Уставот од 17 ноември 1991 година. Меѓу најстарите […]

Пресказание на Голем Александр (Александар Македонски)

Во Венеција во 1845 година јеромонахот Атанас Македонец го објавил „Пресказание на Голем Александр“ (Александар Македонски), пренесувајќи старо претскажување што, според прологот на книгата, било пронајдено при ископување во Вавилон, во златна кутија, а потоа преведувано на повеќе јазици. Возбудливо видение што му се припишува на Александар Македонски. Текстот е подолг, но вреди да се […]

Уште колку ЕУ ќе нè тапка по рамо?

Европската идеја има смисла ако ги зближува народите и го почитува нивното достоинство. Македонија заслужува јасен и праведен пат до членство, по кој ќе оди со реформи и со зачуван македонски идентитет. За идеите во минатото се гинело, а за нив се гине и денес. Тие ги движат луѓето, ги обединуваат народите и го менуваат […]

Филипче, рејтингот на СДС не се крева со сирена за тревога

Дали Филипче навистина мисли дека патот до повисок рејтинг води преку повисок притисок кај граѓаните? Дека секоја вознемирена фамилија е потенцијален глас, секој исплашен пензионер — политичка добивка, а секој загрижен штедач — публика за следниот настап? СДС на чело со Филипче остава впечаток дека отвори дежурна служба за најавување пропаст. Телефонот постојано ѕвони, сирената […]

За овој настан Македонија нема да бара од Бугарија заедничко историско чествување

На 11 септември 1995 година, на аеродромот кај Штрклево, близу Русе, се собрале околу 3.000 илјади луѓе за да пречекаат вонземјани.  Според архивскиот весникарски напис, околу 3.000 луѓе пристигнале од Варна, Разград, Русе и околните села. Поводот бил најавата дека точно во 11 часот ќе слетаат посетители од наводната планета Криси за да и помогнат […]

Да се препознаеме по човечноста

„Ако чувствуваш болка, жив си. Ако чувствуваш туѓа болка, тогаш си човек.“ – рекол Лав Толстој Сфаќањето и практиката на хуманоста во светот денес се наоѓаат на важна крстосница. Глобално гледано, на хуманоста се гледа низ призмата на зголемена емпатија и поврзаност, но и низ сериозни предизвици наметнати од модерното секојдневие, технологијата и кризите. Технологијата […]

To top