Култура и туризам

Белотино – тивко планинско село со богата историја и легенда за „бела Тина“

Македонска Нација

Македонска Нација

Во пазувите на југоисточна Македонија, на 16 километри од Струмица, се наоѓа малото, но историски значајно село Белотино. Сместено на надморска височина од 518 метри, ова село претставува вистински сведок на вековната македонска историја, народните преданија и борбата за опстанок на македонскиот народ.

Белотино се простира на површина од 808 хектари и се граничи со селата Вељуса, Водоча, Попчево, Рич, Башали и Плавуш. Денес е едно од помалите струмички села, но неговото минато зборува за живот исполнет со традиција, револуционерна дејност и силен македонски дух.

Историските записи сведочат дека Белотино постоело уште во XIX век. Во делото „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се наведува дека во 1873 година селото имало 12 семејства и 45 жители Македонци.

Според статистиката на Васил К’нчов од 1900 година, Белотино броело 78 жители, сите Македонци. Подоцна, според податоците на Димитар Мишев од 1905 година, во селото живееле 72 Македонци и функционирало егзархиско училиште.

Селото во тој период било под влијание на Бугарската егзархија, што било карактеристично за многу населени места во Македонија во времето на османлиското владеење.

Црква „Св. Ѓорѓи“ Белотино

Легендата за името на Белотино

За потеклото на името на селото постои интересна народна легенда која и денес се прераскажува меѓу мештаните.

Според преданието, во некогашното село Градец, денес исчезнато населено место, живееле тројцата браќа Андон, Митко и Трајко, заедно со нивната сестра Тина – позната по својата убавина.

Тамошниот бег сакал насилно да ја грабне младата девојка, поради што браќата биле принудени да побегнат преку планината и да се населат на местото каде што денес се наоѓа Белотино.

Во чест на нивната сестра, која од милост ја нарекувале „бела Тина“, новото село го добило името Белотино – симбол на чистотата, убавината и семејната чест.

Белотино има исто така значајно место и во македонското револуционерно движење. Кон крајот на 1909 година во селото бил формиран комитет на Внатрешна македонска револуционерна организација, основан од револуционерите Христо Чернопеев, Михаил Думбалаков, Константин Самарџиев и Кочо Хаџиманов.

За време на Балканските војни, селото било ослободено токму од четите на Михаил Думбалаков и Кочо Хаџиманов.

По завршувањето на војните, Белотино влегло во составот на Кралството СХС, а подоцна и на Кралството Југославија. На 22 март 1922 година, припадници на ВМРО организирале атентати врз српската полиција, при што загинале десетина полицајци – настан што останал запаметен во локалната историја.

Во текот на Народноослободителната борба, Белотино повторно имало свое место во македонската историја. Во почетокот на септември 1944 година во селото бил формиран народноослободителен одбор, а претходно таму бил формиран и Главен штаб на НОВ.

Овие настани сведочат дека иако мало по број на жители, селото имало голема улога во револуционерните и ослободителните процеси на Македонија.

Според германска карта издадена во 1941 година, заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, Белотино имало околу 100 Македонци.

Но, како и многу рурални средини во Македонија, и ова село со децении се соочува со иселување и намалување на населението. На пописот од 2002 година во Белотино живееле 29 жители, сите Македонци, додека според пописот од 2021 година селото броело само 13 жители.

Главно занимање на населението е земјоделството и сточарството. Обработливото земјиште зафаќа околу 40 хектари, а природата околу селото и денес нуди мир, чист воздух и прекрасни планински пејзажи.

Селска чешма на излезот од селото

Во атарот на Белотино се среќаваат бројни интересни топоними кои сведочат за богатото минато на селото: Божинов Дол, Коџев Рид, Курија, Лака, Перица, Перишица, Сврка, Селиште, Сирка, Солишта, Хоџев Рид, Црквите, Црквиште, Црновиште, Шавар и Шева Крушка.

Тие имиња и денес ја чуваат меморијата на старите поколенија и претставуваат жив запис за животот, традицијата и историјата на ова македонско село-Белотино.

Најново од: Култура и туризам

Неолитска култура на Централниот Балкан и на Егејот

Во Тесалија, под името Сескло или прото-сескло, културата по локалитетот покрај Volos, потоа уште Pirosasos, па Ahilon, Agrissa, Otzaki, Sufli и Tsani култури. Следат културите: Elatia во Фокида, Heronea во Беотија, Nea Makri во Атика, Корин, Спарта и Лерна на Пелопонез, Knos и Kato лерапетра на Крит, Amorgos, Lemnos итн. на егејските острови. Археолошките наоди […]

Асеманово евангелие е средновековен македонски книжевен споменик

На фотографијата се гледаат два столба со глаголски текст и големи црвени иницијали. Страницата е дело на калиграфот Георги Гоце Дуртаноски, кој со својот препис го доближува до денешниот читател изгледот на еден од најстарите зачувани словенски ракописи – Асемановото евангелие. Глаголски ракопис од X–XI век Асемановото евангелие е напишано на старословенски јазик со обла […]

„Св. Преображение“ во Зрзе – од пештерните испосници до средновековниот иконопис

На врвот на бигорната карпа западно од прилепското село Зрзе се издига манастирската црква „Св. Преображение“. Под неа, по падините на карпата, се зачувани остатоци од монашка населба чии почетоци археолозите ги датираат кон крајот на IX век. Кога во XIV век била подигната црквата на горното плато, во пештерите под неа веќе со векови […]

Ангелот од Курбиново и загатката за непознатиот ктитор

Опис од приложената фотографија: Западната фасада на црквата „Свети Ѓорѓи“ во Курбиново, Преспа. На падините над Преспанското Езеро, кај селото Курбиново, стои еднокорабната црква „Свети Ѓорѓи“. Зад нејзината едноставна камена фасада е зачуван еден од највпечатливите фрескоживописи од крајот на XII век. Меѓу насликаните ликови, погледот најдолго се задржува на архангелот Гаврил. Наборите на неговата […]

Манастирот „Св. Рожденство на Пресвета Богородица“ во Согле

На околу три километри од селото Согле, во шумскиот предел на Азот, се наоѓа манастирот „Св. Рождество на Пресвета Богородица“. Комплексот е на територијата на Општина Чашка, на околу 30 километри југозападно од Велес. Од селото до манастирот води земјен пат. Манастир изграден со помош на околните села За почетоците на манастирот има малку пишани […]

Марко Цепенков – човекот што го зачува македонското народно богатство од заборав

На 7 ноември 1829 година е роден Марко Цепенков, еден од најзначајните македонски собирачи на народни умотворби, писатели и етнографи. Со својата долгогодишна и посветена работа оставил непроценливо наследство за македонската култура, јазик и народна традиција. Неговата собирачка дејност започнала во 1856–1857 година, поттикната од учителот и преродбеник Димитар Миладинов. Средбата со Миладинов му дала […]

Стенчевска тврдина и Тумба: богато археолошко наследство во Полог

Колаж од археолошки цртежи на монети, накит и други предмети пронајдени во Стенчевската тврдина.   Над селото Стенче се издигаат остатоците од стар утврден град, а во неговата околина се наоѓа неолитска населба чии почетоци се поврзуваат со животот на овој простор пред околу 8.000 години. Заедно, овие локалитети сведочат за богатото културно и историско […]

Ланга и Голо Брдо – камени кули, планински предели и културно наследство што заслужува да се открие

Камените куќи на Ланга, природните убавини на нејзината околина и богатата традиција на Голо Брдо во кое културата и природата се доживуваат заедно. Ланга, на албански Llangë, административно припаѓа на единицата Стеблево во општина Либражд. Селото привлекува внимание со својата положба меѓу шумите и карпестите падини, но особено со впечатливите камени градби што му даваат […]

To top