Македонски легенди

Димче Величковски – Еребица

1ereb1

1ereb1

Димче Јовчев Величковски (1907 – 17. Ⅹ 1941) е македонски комунистички деец и првоборец. Во 1924 година како столар станал член на Синдикалната подружница на дрводелските работници и член на СКОЈ, а во 1925 година и член на МК на СКОЈ во Куманово. По Априлската војна во 1941 година и окупацијата на Југославија, станал борец на Козјачкиот НОПО (12-17. Ⅹ 1941). Димче кој бил познат под прекарот Барутана, го зел партизанско име Еребица, При разбивањето на Одредот од бугарската војска и полиција, бил заробен и при спроведувањето убиен.

Димче Јовчев Величковски е роден во 1907 година во Куманово во занаетчиско семејство. По занимање бил столарски работник. Во 1924 година станал член на Синдикалната подружница на дрводелските работници и член на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ-, а веќе наредната 1925 година и член на Месниот комитет на СКОЈ во Куманово.

Во партиската провала извршена во 1929 година, заедно со други 14 активисти, членови на Комунистичката партија на Југославија во Куманово, Димче бил уапсен на отслужување на воениот рок во Крушевац и спроведен во Куманово. На судењето во Белград во јануари 1930 година Димче Величковски бил осуден на 7 години. Пресудата ја издржувал во Казнениот завод во Сремска Митровица заедно со поголема група истакнати македонски револуционери, каде што учествувал во 16-дневниот штрајк со глад. Таму бил близок со Моша Пијаде.

По излегувањето од затвор и враќањето во својот роден град, Димче Величковски пак продолжил со партиската активност, поради што во 1940 година, заедно со 20 други комунисти од Куманово, бил интерниран во Меѓуречје кај Ивањица.

По априлската војна и окупацијата Југославија во 1941 година, Димче Величковски се вратил во Куманово и бил еден од најактивните во подготовките за вооружена борба против фашистичкиот окупатор.  Кога во есента 1941 година излегоа првите кумановски партизански одреди (Карадачкиот и Козјачкиот), Димче станал борец на Козјачкиот Народноослободителен партизански одред (НОПО) (12 – 17. Ⅹ 1941).

Козјачкиот одред броел 25 борци, но за време на маршот, тешко се разболува командантот на одредот, кој бил оставен со придружба на лекување  во село Четирце.  Исто така, поради тешките услови одредот го напуштиле уште неколку борци, а останатите слабо вооружени продолжиле. На 15-ти октомври Одредот одржал митинг во селото М’гленце, а на 16-ти го нападнале манастирот Св. Прохор Пчински, од каде полицајците веќе биле избегани.

По предавство на селскиот кмет од Молотино, многубројна бугарската окупаторска војска и полиција го нападнала Одредот на 17 октомври 1941 година и по неколку часа неравноправна борба го разбила. Неколку македонски борци загинале, неколку се пробиле, а поголемиот дел биле заробени. Сите освен еден биле спроведени во Куманово.

Димче Јовчев Величковски – Еребица бил меѓу заробените и при спроведувањето на 17 октомври 1941 година бил убиен од бугарската окупаторска војска и полиција.

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top