Македонски легенди

Круме Волнароски

1vol1

1vol1 Круме Волнароски

Круме ИцковВолнароски (1909 – 9. V 1944) е македонски комунистички деец и народен херој од НОАВМ. Станал член на КПЈ во 1941 гпдина и работел во Партиската техника на МК на КПЈ во Прилеп. Во прилепските села собирал народна помош и формирал воени комитети и НОО во текот на 1942/1943 година. Како секретар на ОК на КПМ учествувал во активностите за избор на делегати за Првото заседание на АСНОМ. Заедно со соборецот Кире Гавриловски биле опколена во куќа во Прилеп од бугарската полиција. Окупаторските сили успеале да ја запалат и по жестоката оружена престрелка Круме бил фатен и починал во затвор. Прогласен е за народен херој на Југославија (11. X 1953).

Круме Волнароски е роден во 1909 година во Прилеп, во старо и познато револуционерно семејство, како едно од петте деца на Ицо и Арсена. По завршувањето на основното образование и гимназијата, тој иако бил солиден ученик не успеал да го продолжи школувањето. Уште  од мали нозе морал да работи во прилепската чаршија. Се занимавал со гимнастика и по отслужувањето на воениот рок во Вршац отворил бакалница во Прилеп. Во градот и околината бил познат како трговец – бакал.

Круме рано се вклучил во работничкото свижење и бил многу активен меѓѕ револуционерните сили, особено за време на политичките кампањи. Активно учествувал во изборната кампања во 1935 година, а во 1938 година бил еден од потписниците на листата на Здружената опозиција во која бил и Методија Андонов Ченто. Круме со својата бакалница и Ченто кој кој имал ан, одлично соработувале, поради што биле на мета на полицијата, која се сомневала дека кај нив се собираат антифашисти. Уште тогаш Круме се дружел и со Кузман Јосифовски Питу.

Како угледен човек во чаршијата и симпатизер на КПЈ, Круме активно учествувал во собирање на „Црвена помош“. Во 1941 година станал член на КПЈ и работел во Партиската техника на МК на КПЈ во Прилеп. Во неговата куќа имало изградено скривница, каде тој во 1942 година ги следел радио вестите, ги пишувал и ги испраќал на печатење во билтенот „Народен глас“.  

По провалата во 1942 година Круме Волнарски станал илегалец и во периодот 1942/1943 година собирал народна помош и формирал воени комитети и НОО во прилепските села. Поради постигнатиот успех станал секретар на ОК на КПМ за Прилеп.

Во 1944 гдина Круме зел учество и во Фебруарскиот поход. По походот тој го мобилизирал населението во овој округ за помош на Првата македонско-косовска бригада во борбата со бугарската војска  концентрирана на овој простор од неколку гарнизони.

Како секретар на ОК на КПМ, од крајот на 1943 до мај 1944 година, Круме Волнароски учествувал во активностите за избор на делегати за Првото заседание на АСНОМ. Во мај 1944 година, во куќа во Прилеп се одржал состанок на кој биле делени полномоштва на делегатите. Откако тие си заминале, по извршеното предавство, куќата во која Круме останал со членот на ОК КПМ Кире Гавриловски била опколена од бугарската полиција. Тие ја одбиле понудата за предавање по што започнала акција за нивно ликвидирање. Во неколку часовната жестока оружена престрелка тие успеале да убијат еден и да ранат двајца бугарски полицајци. Меѓутоа, окупаторските сили успеале да ја запалат куќата, по што Кире се убил за да не падне жив во нивни раце, додека Круме бил заробен. Тој бил мачен и починал на 9 мај 1944 година.

Круме Волнароски е прогласен за народен херој на Југославија на 11. X 1953 година.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top