Македонски легенди

Јон Димов – Пашата

1brk123456

1brk123456

Јон Димов – Пашата (1876 – 1907) е македонски револуционер, деец на ТМОРО и битолски војвода. Бил комита во четата на Ѓорѓи Сугарев, а потоа кај војводата Јован Кафеџијата во Битолско, кој за време на Илиндеското востание во 1903 година, дејствувал со Димко Илија Сарванов – Могилчето. Подоцна оформил своја чета и дејствувал во Шурковската Планина и во Преспанско, а потоа во Кичевско и во Битолско. Во 1904 година Пашата бил назначен за реонски војвода на Битолско поле

Иван Димов или Јон Пашата е роден во 1878 година во прилепското село Тројкрсти. Според други извори, тој е роден во 1876 година во Тројаци или во Логоварди. Во 1897 година работел во Романија, а кога се вратил од печалба во 1900 година, ја искршил вратата на Шебедин-бег, каде што порано слугувал и од таму зел пушка и два пиштола. 

Се вклучил во Македонската револуционерна организација и од 1902 година станал комита во четата на Ѓорѓи Сугарев. Потоа бил кај војводата Јован Кафеџијата во Битолско, кој за време на Илиндеското востание во 1903 година, дејствувал со Димко Илија Сарванов – Могилчето.  Меѓу тројцата знаменити синови на македонскиот народ, Димко Могилчето, Јован Кафеџијата и Јон Пашата, се создало големо пријателство. Пашата подоцна оформил своја чета и дејствувал во Шурковската Планина и во Преспанско, а потоа во Кичевско и во Битолско.

Во 1904 година Пашата бил назначен за реонски војвода на Битолско поле. Заедно со Димче Сарванов и Трајко Кралот, работеле против нападите на грчката вооружена пропаганда во Македонија и учествувале во повеќе борби и акции. Пашата во овој период дејствувал како помошник на реонскиот војвода Димче Сарванов, на подрачјето на полските села во Пелагонија од десната страна на реките Црна и Ѓаваткол, и се движел со 6 четници.

На 1 јули 1905 година, Димче Могилчето во соработка со Јон Димов-Пашата и Трајко Кралот, од заседа го убиле злогласниот Шефкија-бег, кој имал чифлик во село Могила. Убиството на Шефкија-бег, за кого се сметаше дека куршум не го бие, силно ќе одекне меѓу народот. Силно ќе ги растревожи битолскиот валија Селм ефенди и турското население, но ќе го орасположи македонскиот народ.

Според една верзија, кон крајот на 1907 година, Иван (Јон) Димов – Пашата тешко се разболел од дифтерија и умрел во Битола. Тој бил погребан во дворот на црквата „Света Недела“ во Битола, а подоцна повторно погребан во гробот на една млада жена, под неа, поради постојаните претреси на турскиот аскер на гробиштата.

Демирхисарскиот војвода Алексо Стефанов во своите спомени за овој настан вели: „Јон – Паша ги нападнал гркоманските села: Паралово, Гнилеж, Гнотино, Меглен и Рибарци и целосно ги уништил. Ова се случи во 1907 година. Набргу потоа, на Јона Паша се разболел од грлото и отишол на лекување во Битола. Тука го лечел доктор Нале од село Будимирци, Мориовско. Последниот бил гркоман, ни беше противник. Болеста на Јон се влошила и набрзо тој починал. Турската полиција дознала дека Јон Паша е во Битола и дека се лекува, но ништо повеќе не можеле да дознаат, бидејќи луѓето овде биле добро организирани. Го погребале Јон – Паша без да разберат Турците. Наскоро по погребот, Турците дознале за тоа и отишле на гробиштата за да ги обиколат и да го најдат телото на починатиот војвода. Меѓутоа, луѓето од организацијата во градот претходно дознал за намерите на турската власт, отишле на гробиштата, го ископале телото на Јон и го ставиле во единствениот свеж гроб на жена, каде посмртните останки на војводата биле закопани под таа жена. Дошла турската власт, но и покрај сите напори, тие не можеле да го најдат гробот.“

Подготвил: Т.К.

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top