Македонски легенди

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки.

Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија.

Во 1907–1908 година, во времето на засилената грчка пропаганда, со семејството најпрво се преселил во Хрупишта, а за време на Првата светска војна емигрирале во Бугарија. Во Пловдив завршил прогимназија, а на 15-годишна возраст почнал да работи како тутунски работник.

Поради својата синдикална и политичка активност, во 1923 година станал член на БРП (комунисти) и претседател на Прогресивната македонска младинска организација.

Политичка дејност и престој во СССР

Во 1926 година Ивановски емигрирал во СССР, каде што престојувал во Одеса и Тбилиси. Во септември 1927 година бил испратен на студии на Комунистичкиот универзитет за националните малцинства во Москва.

По завршувањето на студиите во 1932 година се вратил во Бугарија и станал член на ВМРО (Обединета). Подоцна бил избран и за политички секретар на организацијата.

Соработувал со весниците „Македонско знаме“, „Македонска револуција“, „Македонско единство“ и „Обединист“, како и со списанието „Македонски вести“.

„Зошто ние Македонците сме одделна нација“

Во весникот „Македонско знаме“ ја објавил брошурата „За идеите и задачите на македонското движење во Бугарија“, како најава на студијата „Зошто ние Македонците сме одделна нација“, потпишана со псевдонимот Бистришки.

Во овој труд Ивановски ја образложил националната посебност на македонскиот народ. Откако бугарските власти го забраниле текстот по неговото објавување во „Македонско знаме“ на почетокот од 1934 година, тој бил издаден во декември истата година од Македонскиот народен сојуз во Америка, на неговиот Четврти конгрес во Детроит.

На судскиот процес во Софија против членовите на ВМРО (Обединета), одржан во 1936 година, Васил Ивановски бил осуден во отсуство на пет години затвор.

Делегат на АСНОМ и прв главен уредник на „Нова Македонија“

За време на Втората светска војна, во 1941 година Ивановски преминал во илегала. Во 1942 година бил уапсен и осуден на 15 години затвор. Од 1943 година казната ја издржувал во затворот Идризово, од каде што избегал во средината на 1944 година и стапил во редовите на Македонската војска.

Бил делегат на Првото заседание на АСНОМ. При основањето на весникот „Нова Македонија“ бил избран за негов прв главен уредник.

По формирањето на првата влада на Народна Република Македонија во април 1945 година, бил назначен за заменик-министер за социјални грижи.

Затворен поради својата македонска определба

Во ноември 1945 година, поради несогласувања со политиката на владата на Лазар Колишевски, заминал во Бугарија. Таму се залагал за културна автономија на Пиринска Македонија и бил активен меѓу македонската емиграција, афирмирајќи ја македонската национална држава.

Во 1948 година, заедно со Спиро Василев, се обидел да го објави дневникот на македонскиот револуционер Васил Чакаларов. Обидот не успеал бидејќи ракописот бил запленет од полицијата во врска со судскиот процес против Трајчо Костов.

Во 1949 година Ивановски бил осуден како „Титов шпион“ на 12 години строг затвор и на губење на граѓанските права во траење од 15 години. Во 1956 година, откако поминал седум години во затвор, бил рехабилитиран и ослободен.

Васил Ивановски починал во 1991 година во Софија. Зад себе оставил значајно публицистичко и политичко наследство, посветено на афирмирањето на македонскиот народ како посебна нација и на неговото право на сопствена држава.

Најново од: Македонски легенди

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

To top