Македонски легенди

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Тихомир Каранфилов

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки.

Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија.

Во 1907–1908 година, во времето на засилената грчка пропаганда, со семејството најпрво се преселил во Хрупишта, а за време на Првата светска војна емигрирале во Бугарија. Во Пловдив завршил прогимназија, а на 15-годишна возраст почнал да работи како тутунски работник.

Поради својата синдикална и политичка активност, во 1923 година станал член на БРП (комунисти) и претседател на Прогресивната македонска младинска организација.

Политичка дејност и престој во СССР

Во 1926 година Ивановски емигрирал во СССР, каде што престојувал во Одеса и Тбилиси. Во септември 1927 година бил испратен на студии на Комунистичкиот универзитет за националните малцинства во Москва.

По завршувањето на студиите во 1932 година се вратил во Бугарија и станал член на ВМРО (Обединета). Подоцна бил избран и за политички секретар на организацијата.

Соработувал со весниците „Македонско знаме“, „Македонска револуција“, „Македонско единство“ и „Обединист“, како и со списанието „Македонски вести“.

„Зошто ние Македонците сме одделна нација“

Во весникот „Македонско знаме“ ја објавил брошурата „За идеите и задачите на македонското движење во Бугарија“, како најава на студијата „Зошто ние Македонците сме одделна нација“, потпишана со псевдонимот Бистришки.

Во овој труд Ивановски ја образложил националната посебност на македонскиот народ. Откако бугарските власти го забраниле текстот по неговото објавување во „Македонско знаме“ на почетокот од 1934 година, тој бил издаден во декември истата година од Македонскиот народен сојуз во Америка, на неговиот Четврти конгрес во Детроит.

На судскиот процес во Софија против членовите на ВМРО (Обединета), одржан во 1936 година, Васил Ивановски бил осуден во отсуство на пет години затвор.

Делегат на АСНОМ и прв главен уредник на „Нова Македонија“

За време на Втората светска војна, во 1941 година Ивановски преминал во илегала. Во 1942 година бил уапсен и осуден на 15 години затвор. Од 1943 година казната ја издржувал во затворот Идризово, од каде што избегал во средината на 1944 година и стапил во редовите на Македонската војска.

Бил делегат на Првото заседание на АСНОМ. При основањето на весникот „Нова Македонија“ бил избран за негов прв главен уредник.

По формирањето на првата влада на Народна Република Македонија во април 1945 година, бил назначен за заменик-министер за социјални грижи.

Затворен поради својата македонска определба

Во ноември 1945 година, поради несогласувања со политиката на владата на Лазар Колишевски, заминал во Бугарија. Таму се залагал за културна автономија на Пиринска Македонија и бил активен меѓу македонската емиграција, афирмирајќи ја македонската национална држава.

Во 1948 година, заедно со Спиро Василев, се обидел да го објави дневникот на македонскиот револуционер Васил Чакаларов. Обидот не успеал бидејќи ракописот бил запленет од полицијата во врска со судскиот процес против Трајчо Костов.

Во 1949 година Ивановски бил осуден како „Титов шпион“ на 12 години строг затвор и на губење на граѓанските права во траење од 15 години. Во 1956 година, откако поминал седум години во затвор, бил рехабилитиран и ослободен.

Васил Ивановски починал во 1991 година во Софија. Зад себе оставил значајно публицистичко и политичко наследство, посветено на афирмирањето на македонскиот народ како посебна нација и на неговото право на сопствена држава.

Најново од: Македонски легенди

Михаил Чаков – војводата што ги зачува светите мошти на Гоце Делчев

Михаил Чаков е роден на 16 март 1873 година во Гуменџе, Егејскиот дел на Македонија, а починал на 17 септември 1938 година во Софија. Михаил Чаков бил македонски револуционер, илинденски војвода, соработник на Гоце Делчев и човекот што ги пронашол, прибрал и со години ги чувал неговите посмртни останки. Михаил Чаков е една од оние […]

Волф Ошлис – „духовен воин“ за македонското прашање ширум Европа и светот

Волф Ошлис (29 септември 1941, Кенигсберг – 18 август 2026) бил германски славист, македонист, политиколог, публицист и еден од најголемите странски пријатели и афирматори на Македонија. Германскиот славист, македонист, политиколог, публицист и универзитетски професор Волф Ошлис повеќе од половина век го проучува и го афирмира македонскиот јазик, историјата и културата. Во време кога македонската посебност […]

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети. Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште […]

Леонид Јанков – легендарниот бранител на Гевгелиско

Леонид Јанков (10 март 1878, село Мачуково, Гевгелиско – 2 септември 1905, Ѓуров Дол кај селото Ѓавато, Гевгелиско) бил македонски револуционер и еден од најхрабрите борци за македонското национално ослободување. Учествувал во многубројни борби против османлиската власт, а со својата пожртвуваност, физичка сила и стрелачка вештина станал легендарен заштитник на македонското население во Гевгелиско. Леонид […]

Мара Нацева

Мара Нацева – Анка е родена на 28 септември 1920 година во Куманово, а починала на 1 јули 2013 година во родниот град. Таа била истакната македонска револуционерка, комунистички деец, првоборец и учесничка во Народноослободителната борба. Како делегат учествувала на Првото заседание на АСНОМ, на кое биле поставени темелите на современата македонска држава. Тешките услови […]

Богоја Фотев од Герман голем револуционер и страдалник

Богоја Фотев од Герман голем револуционер и страдалник  (14 август 1900 – 27 јануари 1993) – Посебно место меѓу истакнатите Македонци од Долна Преспа зазема Богоја Фотев од Герман – македонски револуционер, државник и претседател на Президиумот на Народното собрание на Македонија. Роден е на 14 август 1900 година во селото Герман, во егејскиот дел […]

Тодор Александров – духот на македонската борба

Тодор Александров (4 март 1881 – 31 август 1924) е македонски револуционер и еден од најистакнатите раководители на ВМРО. Роден е во Ново Село, Штипско, а бил убиен кај месноста Трите Реки, во близина на пиринското село Сугарево. Неговиот живот и револуционерно дело биле посветени на борбата за автономна, обединета и независна Македонија. Во плејадата […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

To top