Македонски легенди

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки.

Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија.

Во 1907–1908 година, во времето на засилената грчка пропаганда, со семејството најпрво се преселил во Хрупишта, а за време на Првата светска војна емигрирале во Бугарија. Во Пловдив завршил прогимназија, а на 15-годишна возраст почнал да работи како тутунски работник.

Поради својата синдикална и политичка активност, во 1923 година станал член на БРП (комунисти) и претседател на Прогресивната македонска младинска организација.

Политичка дејност и престој во СССР

Во 1926 година Ивановски емигрирал во СССР, каде што престојувал во Одеса и Тбилиси. Во септември 1927 година бил испратен на студии на Комунистичкиот универзитет за националните малцинства во Москва.

По завршувањето на студиите во 1932 година се вратил во Бугарија и станал член на ВМРО (Обединета). Подоцна бил избран и за политички секретар на организацијата.

Соработувал со весниците „Македонско знаме“, „Македонска револуција“, „Македонско единство“ и „Обединист“, како и со списанието „Македонски вести“.

„Зошто ние Македонците сме одделна нација“

Во весникот „Македонско знаме“ ја објавил брошурата „За идеите и задачите на македонското движење во Бугарија“, како најава на студијата „Зошто ние Македонците сме одделна нација“, потпишана со псевдонимот Бистришки.

Во овој труд Ивановски ја образложил националната посебност на македонскиот народ. Откако бугарските власти го забраниле текстот по неговото објавување во „Македонско знаме“ на почетокот од 1934 година, тој бил издаден во декември истата година од Македонскиот народен сојуз во Америка, на неговиот Четврти конгрес во Детроит.

На судскиот процес во Софија против членовите на ВМРО (Обединета), одржан во 1936 година, Васил Ивановски бил осуден во отсуство на пет години затвор.

Делегат на АСНОМ и прв главен уредник на „Нова Македонија“

За време на Втората светска војна, во 1941 година Ивановски преминал во илегала. Во 1942 година бил уапсен и осуден на 15 години затвор. Од 1943 година казната ја издржувал во затворот Идризово, од каде што избегал во средината на 1944 година и стапил во редовите на Македонската војска.

Бил делегат на Првото заседание на АСНОМ. При основањето на весникот „Нова Македонија“ бил избран за негов прв главен уредник.

По формирањето на првата влада на Народна Република Македонија во април 1945 година, бил назначен за заменик-министер за социјални грижи.

Затворен поради својата македонска определба

Во ноември 1945 година, поради несогласувања со политиката на владата на Лазар Колишевски, заминал во Бугарија. Таму се залагал за културна автономија на Пиринска Македонија и бил активен меѓу македонската емиграција, афирмирајќи ја македонската национална држава.

Во 1948 година, заедно со Спиро Василев, се обидел да го објави дневникот на македонскиот револуционер Васил Чакаларов. Обидот не успеал бидејќи ракописот бил запленет од полицијата во врска со судскиот процес против Трајчо Костов.

Во 1949 година Ивановски бил осуден како „Титов шпион“ на 12 години строг затвор и на губење на граѓанските права во траење од 15 години. Во 1956 година, откако поминал седум години во затвор, бил рехабилитиран и ослободен.

Васил Ивановски починал во 1991 година во Софија. Зад себе оставил значајно публицистичко и политичко наследство, посветено на афирмирањето на македонскиот народ како посебна нација и на неговото право на сопствена држава.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Најнови вести

To top