Во македонската современа политичка историја малку партии оставиле толку длабоки и контроверзни траги врз државните и националните прашања како СДС. Низ годините, токму во периодите кога оваа партија била на власт, Македонија се соочуваше со најголемите идентитетски и државни отстапки – од промената на државното знаме, преку промената на името на државата, па сѐ до уставни интервенции кои кај значителен дел од јавноста беа доживеани како откажување од делови од националното наследство.
Денес, кога Македонија се наоѓа пред нов предизвик поврзан со европските интеграции и бугарските барања, повторно во центарот на дебатата се наоѓа СДС, предводен од Венко Филипче.
Критичарите предупредуваат дека овојпат не станува збор само за уставни измени, туку за многу подлабоко прашање – можноста за редефинирање на историското наследство, релативизирање на македонскиот јазик и отворање простор за толкувања кои директно го засегаат националниот идентитет.
Во јавноста сѐ почесто се поставува прашањето: зошто СДС и Филипче покажуваат толкава подготвеност за нови отстапки во момент кога сѐ поголем број европски политичари јавно признаваат дека Македонија предолго е изложена на неправедни условувања?
Особено по пораките што во последниот период пристигнуваат од европските центри на моќ, каде сѐ погласно се зборува за потребата од предвидлив и фер пристап кон Македонија, делува неразбирливо зошто СДС продолжува да инсистира токму на она што го бара официјална Софија.
За многумина, ова не е прашање на европска политика, туку прашање на национална доследност.
Историјата покажува дека секоја голема отстапка била претставувана како „последен услов“, а потоа следувало ново барање. Од знамето, преку името, до денешните расправи за историјата и идентитетот, шаблонот останува речиси ист.
Токму затоа во јавноста повторно се отвора дилемата дали Македонија треба да продолжи по патот на еднострани отстапки или конечно да воспостави јасна државна позиција дека европската иднина не смее да биде платена со откажување од историските факти, јазикот и националниот идентитет.
Прашањето што останува отворено е: ако претходните отстапки не ги затворија спорните прашања, туку отворија нови, зошто СДС и Венко Филипче и понатаму инсистираат на истата политика? И дали Македонија повторно треба да ја плаќа цената на туѓите условувања?