Песни за Македонија

Мисирков во песната „Патник“

Крсте Петков Мисирков ( Постол, Ениџевардарско, Егејска Македонија 6/18. XI.1874 – Sofija, 26. VII 1926) – е прв национален филолог, историчар етнограф, фолклорист и публицист, револуционер и национален деец. Тој е најкомплетниот и најкомплесниот македонски славист, кодификатор на современиот македонски литературен јазик и правопис, автор на првата книга („За Македонцките работи“, 1903) и на првото научно-литературно списание („Вардар“, 1905) на современ литературен јазик.

Во Одеса во 1905 година, Мисирков го печати првиот број на научно-литературното списание на современиот македонски литературен јазик „Вардар“. Ова списание излегло само еднаш.  Веднаш по уводот кој е преведен и на руски јазик во списанието е објавена песната „Патник“ од П. Прерадовиќ, што преставува прв превод од хрватска поезија на Македонски јазик. Целото списание е  со лежерна поправка на азбуката и правописот со што што наполно го изедначува Мисирков со денешниот современ стандард. Каков е стариот македонски правопис на Мисирков во 1905 година ќе може да видите од песната  „Патник“ која ја објавуваме во продолжение:

Патник

Боже мили, кąде заідов!
Ноќ ме стигна во туѓина,
Не знам пąто, не знам трага,
Свегде на гол камен газат
Тешки нози по пустиін’а!

Ушче ноіќаі не си наідов!
Север сеч’ от снежни брда,
А туѓинец, сиромавот
По голем му мрак во мракот,
По тверда му зема тврда.

Наоколо магла паѓат,
Покрита іет месечина,
Не се видат звездни траѓи,
Маіко мила, маіко драга,
Ти да видиш своіа сина!

Да го видиш него сега
Обиколен свиіот с беда,
Ти ќе горко заплакаше,
Рака ќе ти с’ затресеше.
Од жалост го грлеіќ него!

Зашчо тебе не те слушав,
Кога си ми мен зборила:
Не од’, синко, од маіка ти,
Меко легло шчо стеле ти
Тебе постред своіи крила!

Не од’, синко, мила душо,
Ним – от кровот татковниіот,
Туѓа земіа имат своіи
Не познаіит іади твои,
Туѓа л’убов л’убит своіот!

Збореіќи со себе така,
Кон колиба іедна стигне,
Нечекано шчо іе згледа
Умореін’от пąтник сега,
И почука на вратине.

Отвараіќи све полека,
Питаіќи се, коі ќе да сум?
Глава зваѓат іедна стара.
„Даі во име Божіа дара,
Бабо, мене да преноіќам!

Не знам кąі сум, кąде заідов,
Нок ме стигна во туѓина,
Не знам пąто, не знам трага,
Свегде на гол камен газат
Тешки нози по пустиіна!

А друѓ ноіќаі кąі ке наідев!
Север сеч’, от снежни брда,
А туѓинец, сиромав
По голем му мрак во мракот
По тверда му земіа тврда.

Наоколо магла паѓат,
Покрита іет месечина,
Не се видат звездни траѓи,
Маіко мила, маіко драга
Ти да видиш своіа сина!“

„Ќе те примев іас со радост,
Ами видиш, оти спиіат
Тува сина три и ќерќи
Шчо маічино сето срце,
Сета куќа исполнуват!“

„Не далеко іет до денот,
Петле і будит самовили;
Дор загреіит денот Божиі
Мало оѓен бар положи,
Да одмрзнам студни жили!“

„Моіот оѓен ми ер скриіен,
Немам дрва гото’о нишчо,
И то мало, шчо іет нą тре,
Децава ќ им требит утре,
Каа се зберат краі огнишче!“

„За туѓинец нишчо немаш,
Туѓа маіко, коа те молит:
Туѓо дете твоіо не іет!“ –
Тогаі две му грозни солзи
Низ лицено долу капат.

„Кąі сет рąц’ от твоіта маіка,
Се’а да зберат солзи сино’!
Кąі колено да с’ одморит,
Тежок товар да с’ соборит;
Кąі іет твоіта татковина?“

Како да сет грче’і л’ути
Со тоі збор му срце стегли!
Свиіот пздрвен пąтник стоіит,
Леден пот му чело потит,
Не дават му он да мисли!

‘Ми со очи подигнати
Се обрна тоі на тамо,
Кąі од мила татковина
Свеко утро солнце сиіне,
Таму мисл’а брзат, тамо!

„За тебе пак душа дишет,
За тебе се срце биіет,
Татковино, маіќ от стреіќа,
Тебе ти се синот враіќа
И од радост солзи лиіет!

Земи го пак твоіто дете,
На век твоіо ке бидит,
Ќе те л’убит само тебе,
В твоіо поле клаі му гробо,
С твоіо цвете гроб му кити!“

П. Прерадовиќ

Најново од: Песни за Македонија

Светлината од Скопје

Посветено на Мајка Тереза Мајка на светот, со срце од чисто злато, родена во Скопје, во скромно, мило јато. Од калдрмата стара, каде детството извира, таа тргна по пат што цел свет го вселува. Во Калкута далечна, сред болка и глад, им служеше на сите – и на старец и на млад. Во секое паднато […]

Песна за Александар Цар Македонски

Се провикна млад Александре, се провикна сред Македонија, та запали коња Букефала, Букефала, коња крилатога. „Слушајте ме, мои верни друзи, мои друзи, силни војводи, тесно ми е во оваа земја, мал е светот за јуначко срце!“ Па подигна силна си војска, нареди ја фаланга камена, со копјата в небо што се бодат, со штитови сонце […]

Црно му било пишано на Александар Турунџев

Црно му било пишано на Александро Турунџе, шеснајсгодишен војвода, на седумнајста го фатија.   Го турија во зандани, во тие тесни долапи, чифте белегзии на раце, и дробен синџир на гуша.   Телеграм дојде од Стамбол за Александар Турунџе, да си ја види невестата и својте дробни дечиња.   Го изведоа на Ат-пазар, му ја […]

Методија Шаторов – Шарло

Песната на Томе Велјановски – Марулецот е посветена на животот, револуционерната дејност и трагичната смрт на Методија Шаторов – Шарло, македонски комунист, национален деец и борец за признавање на самобитноста на македонскиот народ. Во Прилепа градот, во Ѓогдере Маало,на десеттиот јануарски ден, во 1897 година,Тасејца Шаторова машко дете родила,нункото името Методија му го дал. Порасна […]

Гордана Димовска : Света земја

Ти не си чудо, ти си светлина на светот. Ти си дрво со длабоки корени. Многупати некој ги кршел твоите гранки, удирал и во коренот, но ти сепак имаш некоја сила – не дозволуваш сосем да те уништат. На твоите гранки лисја се веат, шепотат и дење и ноќе. Ги будат другите цветови и тревки, […]

Гордана Димовска : Восклик за Македонија

Од ехото на минатото, низ бури и низ пламен, се раѓаше слободата како никулец од камен. Низ векови на ропство, на поделби и крик, македонскиот народ го чуваше својот лик. И дојде тој септември, тој историски ден, кога сонот на претците беше овековечен. На Осми септември, со гордост во очи, народот силно, со еден глас, […]

Црна се чума зададе

Црна се чума зададе, таму долу в Македонија, таму долу, в Демир Капија. Кој ќе се јунак избере чумата да ја пропади? Се избрал јунак, се нашол — млад Делче, млади војвода. Тој појде в Македонија чумата да ја пропади. Црн ми се облак зададе, пак долу в Македонија, таму долу, в Демир Капија. Дали […]

Александар Македонски на поаѓање во поход

Александар Македонски на поаѓање во поход Никогаш веќе нема да те видам на чардаците, ниту како наведната собираш летина. Никогаш нема да го чујам клепањето на косата ниту клепањето на воденичкиот камен во реката. Никогаш веќе нема да се вратат ни деновите, ни месеците, ни годините пред куќата, во дворот на чардаците и амбарите. Никогаш […]

To top