Песни за Македонија

Мисирков во песната „Патник“

Крсте Петков Мисирков ( Постол, Ениџевардарско, Егејска Македонија 6/18. XI.1874 – Sofija, 26. VII 1926) – е прв национален филолог, историчар етнограф, фолклорист и публицист, револуционер и национален деец. Тој е најкомплетниот и најкомплесниот македонски славист, кодификатор на современиот македонски литературен јазик и правопис, автор на првата книга („За Македонцките работи“, 1903) и на првото научно-литературно списание („Вардар“, 1905) на современ литературен јазик.

Во Одеса во 1905 година, Мисирков го печати првиот број на научно-литературното списание на современиот македонски литературен јазик „Вардар“. Ова списание излегло само еднаш.  Веднаш по уводот кој е преведен и на руски јазик во списанието е објавена песната „Патник“ од П. Прерадовиќ, што преставува прв превод од хрватска поезија на Македонски јазик. Целото списание е  со лежерна поправка на азбуката и правописот со што што наполно го изедначува Мисирков со денешниот современ стандард. Каков е стариот македонски правопис на Мисирков во 1905 година ќе може да видите од песната  „Патник“ која ја објавуваме во продолжение:

Патник

Боже мили, кąде заідов!
Ноќ ме стигна во туѓина,
Не знам пąто, не знам трага,
Свегде на гол камен газат
Тешки нози по пустиін’а!

Ушче ноіќаі не си наідов!
Север сеч’ от снежни брда,
А туѓинец, сиромавот
По голем му мрак во мракот,
По тверда му зема тврда.

Наоколо магла паѓат,
Покрита іет месечина,
Не се видат звездни траѓи,
Маіко мила, маіко драга,
Ти да видиш своіа сина!

Да го видиш него сега
Обиколен свиіот с беда,
Ти ќе горко заплакаше,
Рака ќе ти с’ затресеше.
Од жалост го грлеіќ него!

Зашчо тебе не те слушав,
Кога си ми мен зборила:
Не од’, синко, од маіка ти,
Меко легло шчо стеле ти
Тебе постред своіи крила!

Не од’, синко, мила душо,
Ним – от кровот татковниіот,
Туѓа земіа имат своіи
Не познаіит іади твои,
Туѓа л’убов л’убит своіот!

Збореіќи со себе така,
Кон колиба іедна стигне,
Нечекано шчо іе згледа
Умореін’от пąтник сега,
И почука на вратине.

Отвараіќи све полека,
Питаіќи се, коі ќе да сум?
Глава зваѓат іедна стара.
„Даі во име Божіа дара,
Бабо, мене да преноіќам!

Не знам кąі сум, кąде заідов,
Нок ме стигна во туѓина,
Не знам пąто, не знам трага,
Свегде на гол камен газат
Тешки нози по пустиіна!

А друѓ ноіќаі кąі ке наідев!
Север сеч’, от снежни брда,
А туѓинец, сиромав
По голем му мрак во мракот
По тверда му земіа тврда.

Наоколо магла паѓат,
Покрита іет месечина,
Не се видат звездни траѓи,
Маіко мила, маіко драга
Ти да видиш своіа сина!“

„Ќе те примев іас со радост,
Ами видиш, оти спиіат
Тува сина три и ќерќи
Шчо маічино сето срце,
Сета куќа исполнуват!“

„Не далеко іет до денот,
Петле і будит самовили;
Дор загреіит денот Божиі
Мало оѓен бар положи,
Да одмрзнам студни жили!“

„Моіот оѓен ми ер скриіен,
Немам дрва гото’о нишчо,
И то мало, шчо іет нą тре,
Децава ќ им требит утре,
Каа се зберат краі огнишче!“

„За туѓинец нишчо немаш,
Туѓа маіко, коа те молит:
Туѓо дете твоіо не іет!“ –
Тогаі две му грозни солзи
Низ лицено долу капат.

„Кąі сет рąц’ от твоіта маіка,
Се’а да зберат солзи сино’!
Кąі колено да с’ одморит,
Тежок товар да с’ соборит;
Кąі іет твоіта татковина?“

Како да сет грче’і л’ути
Со тоі збор му срце стегли!
Свиіот пздрвен пąтник стоіит,
Леден пот му чело потит,
Не дават му он да мисли!

‘Ми со очи подигнати
Се обрна тоі на тамо,
Кąі од мила татковина
Свеко утро солнце сиіне,
Таму мисл’а брзат, тамо!

„За тебе пак душа дишет,
За тебе се срце биіет,
Татковино, маіќ от стреіќа,
Тебе ти се синот враіќа
И од радост солзи лиіет!

Земи го пак твоіто дете,
На век твоіо ке бидит,
Ќе те л’убит само тебе,
В твоіо поле клаі му гробо,
С твоіо цвете гроб му кити!“

П. Прерадовиќ

Најново од: Песни за Македонија

Песната од Ѓорѓија Пулевски ја посветуваме на Венко Филипче и раководството на СДС – со надеж дека конечно ќе научат нешто за Македонија

Роден Македонец, умрел Македонец за Македонија.   Ѓорѓија Мијаков Пулевски е роден во 1817 година во селото Галичник, во мијачкиот крај на Македонија. На неговиот надгробен споменик во Софија е запишано: „Роден Македонец, умрел Македонец за Македонија.“ 1817 – 13 февруари 1895 (78 години) е периодот на животот на Ѓорѓија Пулевски.   Кратко за Пулевски: […]

Пристигнувањето на Втората македонска бригада и песните што останаа како спомен во Марул

По завршувањето на говорот на командантот Дончо се развила голема веселба на сред селото. Измешаното месно население пеело разни песни и играло ора. Тогаш биле испеани повеќе партизански борбени песни, како и песните „Офицери, браќа мили“ и „Драганка“. По завршувањето на говорот, командантот Дончо се договорил со позадината за исхрана на војската и сместување на […]

„Темен се облак зададе“

Песната „Темен се облак зададе“ се смета за македонска народна револуционерна песна, односно нејзиниот автор не е познат. Во повеќе збирки на македонски народни песни и фолклорни извори таа е заведена како песна од македонскиот народен фолклор, без наведен автор. Песната е поврзана со македонското револуционерно движење од крајот на XIX и почетокот на XX […]

Блаже Конески: Везилка

Везилке, кажи како да се роди проста и строга македонска песна од ова срце што со себе води разговор ноќен во тревога бесна? – Два конца парај од срцето, драги, едниот црн е, а другиот црвен, едниот буди морничави таги, другиот копнеж и светол и стрвен. Па со нив вези еднолична низа, песна од копнеж […]

Константин Миладинов: Бисеро моме, Бисеро

Бисеро моме, Бисеро, Шчо носиш бисер на грло? Твоето грло хубаво И от дробнаго бисера Хилјада пати побело. Бисеро моме, Бисеро? Зашчо со бисер покриваш Твоето грло хубаво? Ја нејќу бисер да баца Тука сака твоето грло.- Бисеро моме Бисеро, За кого низиш бисерот? Ја дарој бисер не сака Тук сака мома Бисера.

Темен се облак зададе

Темен се облак зададе на врв Пелистер планнна, под облак орле леташе, црвено знаме носеше, крвави солзи ронеше. Орлето грачи – говори: -Станвајте, браќа, не спите, од сон се разбудувајте! Турчин реформи не дава, купува пушки мамѕери сос долги бојни ножови! Станвајте, браќа, не спите, сос него да се биеме за славна Македонија! На врв […]

Александар Македонски на поаѓање во поход

Никогаш веќе нема да те видам на чардаците, ниту како наведната собираш летина.Никогаш нема да го чујам клепањето на косата ниту клепањето на воденичкиот камен во реката. Никогаш веќе нема да се вратат ни деновите ни месеците ни годините пред куќата во дворот на чардаците и амбарите. Никогаш веќе нема да се качи невеста на […]

Родна Земја Македонија

Како од ковчеже со златни резби Излегуваат зборови милни Зборови како бисери Зборови баш македонски. Е за тој збор Македонец казна плаќаше Рицинус пиеше Беше прогонуван Иселуван од огниште родно. Има ли нешто полошо од тоа? Да те истераат, да ти забранат име, јазик Да те обезличат. Заарем ние не сме луѓе зарем не треба […]

To top