На прво место

Жалба до ЕК за прекршувања во пристапните преговори

Централниот Совет на Македонците во Германија со седиште во Берлин денес поднесе формална жалба до претседателката на Европската комисија, г-ѓа Урсула фон дер Лајен, поради тешки повреди на основните договори на Европската унија во рамките на преговорите за пристапување на Република Македонија.

Централниот Совет на Македонците во Германија е регистрирано здружение според германското право со седиште во Берлин кое ги претставува и застапува граѓанките и граѓаните со македонско потекло кои живеат во Германија.

Правни основи на жалбата

Жалбата се однесува на идентитетско-политичките барања на земјата-членка Бугарија кои не се засноваат на правото на ЕУ (acquis communautaire), туку на билатерални национални интереси кои се во спротивност со духот на примарното право на Унијата. Конкретно, овие барања се содржани во Протоколот од втората заедничка владина седница меѓу Бугарија и Република Македонија од 17 јули 2022 година кој преку упатувања е вграден во преговарачката рамка за пристапување.

Според Централниот Совет, идентитетско-политичките барања на Бугарија ги повредуваат следните одредби од примарното право на Унијата:

– Член 2 од ДЕУ — основните вредности на Унијата, вклучително забраната на дискриминација по основ на етничко потекло и јазик. Македонскиот јазик поседува меѓународно признати ISO-кодови (ISO 639-1: mk; ISO 639-2: mac/mkd) и е признат од Обединетите нации, ОБСЕ и бројни институции на ЕУ. Германскиот Бундестаг во надпартиска одлука (Drucksache 20/7203, јули 2023) изрично ги потврди постоењето на македонската култура, идентитет и јазик.

– Член 4 став 2 од ДЕУ — почитувањето на националниот идентитет на државите. Барањето Република Македонија да го прилагоди својот јазик и историски наратив кон бугарската интерпретација на историјата претставува флагрантно непочитување на националниот идентитет на земјата-кандидат.

– Член 49 од ДЕУ — преговорите за пристапување мораат да се водат врз основа на правото на ЕУ. Прашањата на националниот јазик, идентитет и историја не се составен дел на acquis communautaire. Користењето на правото на вето од страна на Бугарија за наметнување на билатерални идентитетски барања претставува злоупотреба на пристапната постапка.

– Член 21 од ДЕУ— кохерентноста на надворешната политика на Унијата. Блокадата ја загрозува регионалната стабилност на Западен Балкан, при што настанатиот вакуум го користат актери како Русија, Кина и Турција за проширување на своето влијание.

Засегнати лица што ги претставува Централниот Совет

Централниот Совет ги претставува следните групи на лица, кои се непосредно и на посебен начин погодени од оспорувањето на постоењето на македонскиот јазик:

– преведувачки и преведувачи кои положиле државни испити и се судски овластени, толкувачки и толкувачи за македонскиот јазик, чии квалификации се стекнати преку испитни органи на германските сојузни покраини (особено Хесен, Баварија, Северна Рајна-Вестфалија и Берлин);

– јазични посредници кои работат за германски органи, судови, социјални установи, болници и образовни институции;

– наставнички и наставници по македонски јазик во рамките на дополнителната наставата по мајчин јазик (Herkunftssprachlicher Unterricht — HSU);

– ученички и ученици кои го изучуваат македонскиот јазик како наставен предмет во германските училишта.

Зошто може да настане структурна правна несигурност

Доколку позицијата на Бугарија — според која македонскиот јазик не претставува самостоен јазик — добие институционално признание во контекстот на ЕУ, ќе настане конкретна правна несигурност за лицата од македонско потекло во Германија и во целата Унија. Не би било исклучено германските училишни сведителства во кои македонскиот јазик е наведен како наставен предмет да бидат доведени во прашање во нивната доказна вредност во рамките на внатре-европскиот промет — при аплицирања, при признавањето на студиските постигнувања или во рамките на признавањето на професионалните квалификации според Директивата 2005/36/EЗ.

Истовремено, евентуалното толкувањето од страна на ЕУ на македонскиот јазик како нешто друго освен самостоен јазик би можело долгорочно да ја еродира правната основа за признавањето на сите квалификации, сведителства и овластувања поврзани со македонскиот јазик. Особено чувствителни се ситуациите на прекугранично признавање на професионалните квалификации, во кои признавањето на јазичните квалификации во друга земја-членка зависи од неспорното постоење на соодветниот јазик како самостоен јазик.

Македонскиот јазик во германскиот образовен систем

Во Германија македонскиот јазик е составен дел од образовниот систем. Во рамките на дополнителната настава на мајчин јазик (Herkunftssprachlicher Unterricht), македонскиот јазик се изучува како наставен предмет во германските училишта и се внесува во официјалните училишни сведителства кои имаат правосилно значење во смисла на германското управно право.

Покрај тоа, во германските сојузни покраини — особено во Хесен, Баварија, Северна Рајна-Вестфалија и Берлин — се спроведуваат државни испити за преведувачи и толкувачи за македонскиот јазик. Стекнатите квалификации се документирани преку официјални државни исправи и овластуваат за работа како судски овластени преведувачи и толкувачи пред германските органи, судови и нотари. Овие квалификации почиваат на полноважни управни акти на сојузните покраини и претставуваат правно загарантирани професионални овластувања.

Конкретни барања до Европската комисија

Централниот Совет бара од Европската комисија:

1. Бришење на упатувањата кон Протоколот од 17 јули 2022 година во преговарачката рамка за пристапување на Република Македонија;

2. Одлука на Европскиот совет со која изрично се утврдува дека прашањата на националниот јазик, идентитет и историја не се составен дел на пристапните преговори;

3. Покренување постапка по член 7 од ДЕУ против Бугарија, односно постапка за повреда на договорите според член 258 од ДФЕУ;

4. Изрично институционално разјаснување од Европската комисија дека македонскиот јазик е самостоен, меѓународно признат јазик;

5. Обезбедување на реципрочност — Бугарија моментално игнорира 14 пресуди на Европскиот суд за човекови права кои налагаат регистрација на македонските малцински организации во Бугарија.

Завршна оценка

Република Македонија на својот пат кон членството во ЕУ направи исклучително далекусежни отстапки кои не и биле наметнати на ниту една друга земја-кандидат — промена на државното знаме, сериозни уставни измени и конечно болната промена на државното име со Преспанскиот договор од 2018 година. Понатамошни отстапки кои го засегаат идентитетот на Македонките и Македонците во неговата суштина повеќе не би биле прифатливи. Централниот Совет апелира до Европската комисија да дејствува во рамките на својата надлежност како чувар на договорите на ЕУ.

Најново од: На прво место

Европа без место на масата – поука од Букурешт 1913

Во 1913 година, во Букуреш, се одлучуваше за судбината на Македонија. Македонците немаа место на преговарачката маса, немаа сопствена меѓународно призната држава и немаа сила да ја спречат поделбата на својата татковина. Македонија се бореше за слобода и самостојност, но интересите на соседните држави и тогашните големи сили надвладеаја над стремежите на македонскиот народ. Сто […]

Филипче и СДС се обидуваат да креираат скандал таму каде што нема, постапката за Алта банка е јавна и транспарентна

СДС и Венко Филипче се обидуваат да креираат скандал таму каде што нема, во постапката за Алта банка, која е јавна и транспарентна. Тие продолжуваат со ширење неосновани обвинувања за Алта банка, обидувајќи се од редовна и транспарентна постапка за јавна аукција во јавноста да претстават непостоечки скандал. Фактите, се следни. Продажбата на над 95 […]

Една лага ќе им пропадне, а од СДС се тука експресно да смислат нова

Филипче и СДС продолжуваат со лагите и манипулациите за Алта банка, овој пат јавната аукција сакаат да ја претстават како тајна зделка СДС продолжува со ширење лажни, паушални и неосновани обвинувања и манипулации во врска со Алта банка. Откако им пропаднаа сите досегашни и не им успеа обидот за креирање страв и општа паника со […]

СОБОР НА СВЕТИ АРХАНГЕЛ МИХАИЛ – АРАНЃЕЛОВДЕН

21 ноември / 8 ноември Овој празник во народниот живот на Македонците е познат како Аранѓеловден и претставува една од позначајните семејни слави во македонската православна традиција. Свети Архангел Михаил во христијанското предание Името Михаил потекнува од еврејското име Михаел, што се толкува како „Кој е како Бог?“. Во Светото писмо Архангел Михаил е претставен […]

ВОВЕДЕНИЕ НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА (ПРЕЧИСТА)

Воведението на Пресвета Богородица во храмот, во македонската народна и православна традиција познато и како Пречиста, е еден од големите Богородични празници во православното христијанство. Се празнува на 21 ноември според јулијанскиот календар, односно на 4 декември според грегоријанскиот календар. Во македонската православна традиција празникот е познат под името Пречиста или Воведение на Пресвета Богородица. […]

Кога се сака, речиси сè се може: Комерцијална банка влегува во трката за Алта банка Битола

Опис за главната слика: Илустративен колаж на Алта банка Битола и Комерцијална банка, изработен со ChatGPT во формат 3:2. Одлуката на Комерцијална банка да учествува на берзанската аукција е конкретен чекор кон изнаоѓање нов сопственик за битолската банка. На 30 ноември на Македонската берза ќе бидат понудени 95,336 отсто од нејзините акции. Премиерот Христијан Мицкоски […]

Македонија ја потврди поддршката за праведен и траен мир во Украина

На состанокот на Коалицијата на волните во Берлин беше нагласена потребата од заедничко дејствување на европските партнери и САД за завршување на војната. Македонска делегација, во која учествуваше и министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски, присуствуваше на состанокот на Коалицијата на волните во Берлин, посветен на актуелната состојба во Украина и на […]

Во Полице откриен првиот споменик во Полска посветен на децата бегалци од Егејска Македонија кои не се вратија дома

Споменикот е дело на Петро Алексовски и е подигнат со поддршка на Фондот на холокаустот на Евреите од Македонија. Во полскиот град Полице денеска, 19 ноември 2026 година, беше откриен првиот споменик во Полска посветен на децата бегалци од Егејска Македонија кои не се вратија во родните краишта, туку го поминаа животот во Полска и […]

To top