Македонски легенди

Маца Карбева

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ

Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба за ослободување на Македонија.

Пред Втората светска војна се приклучила на напредното работничко движење. Во 1937 година, заедно со Вера Андова, Нада Бутникошарева и Румена Хаџи Панзова, учествувала во организирањето на првата прослава на Меѓународниот ден на жената во Велес. Истата година станала членка на СКОЈ, а во 1940 година и на КПЈ.

По окупацијата во април 1941 година, Маца и нејзината мајка Тона се вклучиле во Народноослободителното движење. Од декември 1941 година Маца работела во илегала, најпрво во Велес, а потоа и во Скопје. Во 1942 година станала членка на скопската партиска организација и учествувала во подготовките за вооружената борба.

На 26 септември 1942 година била уапсена од бугарската полиција. По дваесетина дена во затвор била интернирана на шест месеци во селото Мугла, во Девинската околија во Бугарија. По враќањето, од мај 1943 година продолжила со организациската работа во Тиквешко како членка на Третиот областен комитет на КПМ.

За нејзината работа сведочат и зачуваните воени документи: извештаи и писма што ги испраќала во 1943 и 1944 година, дел од нив потпишани со илегалното име Ѓурѓа. Тие ја покажуваат нејзината постојана вклученост во одржувањето врски и организирањето на движењето на терен.

Во 1944 година Маца Карбева учествувала како делегатка на Првото заседание на АСНОМ, одржано на 2 август во манастирот „Св. Прохор Пчински“. Така, жената која пред војната се борела за поголема видливост и права на жените станала и една од учесничките во историското собрание на кое биле поставени темелите на македонската државност.

Маца Карбева е носителка на Партизанската споменица 1941 и на други одликувања. Нејзиното име останува поврзано со две важни поглавја од македонската историја: борбата на жените за рамноправност и антифашистичката борба за слободна Македонија.

Подготвил: Т.К.

Најново од: Македонски легенди

Димитар Влахов – живот посветен на македонското прашање

Димитар Влахов (1878–1953) е македонски револуционер, публицист, дипломат и државник, една од значајните личности во македонската национална и политичка историја. Неговиот животен пат ги поврзува револуционерните борби од крајот на XIX век, настојувањата за ослободување и обединување на Македонија и создавањето на современата македонска држава. Има луѓе што живеат во историјата и луѓе што учествуваат […]

Наде Проева

Наде Проева (9. IX 1949 – 6. XI 2024) е македонски историчар, универзитетски професор, научник со светско реноме и борец за македонската кауза. Таа е истражувач кој ја афирмираше античката историја на Македонија, која долго време бил запоставувана. Оставила длабока трага во македонската и светската историографија. Наде Проева е родена на 9 септември 1949 година […]

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса загина за вистината

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса, 1969–1998) студирала класични јазици во Јаши и ги проучувала делата на свети Јован Златоуст. Се упокоила на 8 ноември 1998 година, на 29-годишна возраст, и била погребана во манастирот Петру Вода во Романија. Во 1995 година добила стипендија од Фондацијата „Сорос“ за магистерски студии по средновековна историја на Централноевропскиот […]

Тома Прошев

Тома Прошев е роден на 10 ноември 1931 година во Скопје, а починал на 12 септември 1996 година на хрватскиот остров Зларин. Тома Прошев е Македонски композитор, диригент и музиколог, еден од најистакнатите автори на македонската современа музика и меѓу првите композитори што внеле нов звук во македонското музичко творештво. Гимназија завршил во родниот град. […]

Никола Беровски – големиот учител на Македонците во Албанија

Никола Беровски е роден во 1923 година во Битола, а починал во 1993 година во Тирана, Албанија. Има луѓе чие дело продолжува да живее во генерациите што ги описмениле, во книгите што ги оставиле и во јазикот што помогнале да се зачува. Меѓу нив е Никола Беровски, македонскиот учител, учебникар и преведувач кој својот работен […]

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

To top