Историја

Документи од времето на царицата Елисавета: Македонците постоеле многу пред Тито

Македонска Нација

Македонска Нација

Руски документи од XVIII век: Македонците запишани како посебен народ и „македонска нација“

Во документи од времето на руската царица Елисавета Петровна, поврзани со населувањето на православни народи од Балканот во Руската Империја, јасно се спомнуваат Македонците, а во посебни списоци доселеници се заведени како припадници на „македонска нација“.

Историските документи понекогаш зборуваат посилно од сите подоцнежни политички толкувања. Еден таков пример се руските документи од средината на XVIII век, од времето на царицата Елисавета Петровна, во кои македонското име се среќава во официјален административен и воено-политички контекст.

Во документ поврзан со населувањето на православни народи од Балканот во тогашните руски погранични области, се наведуваат српскиот, македонскиот, бугарскиот и влашкиот народ. Во текстот јасно се чита формулацијата:

„Сербский, Македонский, Болгарский и Волоский“-Односно: српски, македонски, бугарски и влашки.

Овој документ е поврзан со проектот на Руската Империја за формирање воени населби во областа позната како Нова Србија. Во тој процес важна улога имал генерал Јован, односно Иван Хорват, кој бил задолжен за организирање на доселувањето и воената служба на доброволци од Балканот во Русија.

Особено значајно е што македонското име не е наведено изолирано, туку во низа со други јасно именувани народи. Тоа покажува дека во руската документација од тоа време Македонците биле препознавани како посебна ознака меѓу православните народи од Балканот.

Дополнителен архивски запис од истиот период уште појасно ја потврдува употребата на македонското име. Во табеларен список со имиња, години на возраст, година и месец на пристигнување во Русија, во посебна графа е наведено „со која нација“ пристигнале лицата.

Во таа графа, покрај повеќе имиња, стои формулацијата:

„македонской нацией“-Односно: од македонска нација.

Меѓу наведените лица се среќаваат имиња како Константин Поп, Георгиј Петров, Панајот Костантин, Антон Добриков, Иван Хомешко, Тодор Васиљев, Иван Ангелов, Степан Андреев, Николај Иљин и други. Кај нив, во графата за национална припадност, повторно и повторно е запишано: македонска нација.

Ова е особено важно затоа што не станува збор само за едно спомнување, туку за повеќекратно административно заведување на луѓе како припадници на македонска нација. Таквите записи претставуваат силно сведоштво дека македонското име било познато и употребувано во службени документи на Руската Империја во XVIII век.

Документите од 1751/1752 година не треба да се гледаат само како административни акти поврзани со населување и воена служба. Тие се и сведоштво за тоа дека името Македонци и поимот македонска нација биле запишани во официјални документи многу пред современите политички спорови и негирања.

Затоа, овие руски архивски записи имаат особено значење за македонската историска меморија. Тие покажуваат дека македонското име не е појава од новото време, туку дел од подолг историски континуитет кој се среќава и во официјалната документација на големи европски држави.

Овие документи се особено важни и поради уште една причина. Тие се создадени околу 1751/1752 година, што значи дека се речиси 140 години пред раѓањето на Јосип Броз Тито во 1892 година, и околу 192 години пред 1944 година, кога во рамките на тогашна Југославија се институционализира современата македонска државност.

Затоа, тврдењата на Бугарија дека „Тито ги измислил Македонците“ паѓаат пред самите документи. Ако во руските архиви од XVIII век се запишани „македонски народ“ и „македонска нација“, тогаш е јасно дека македонското име и македонската посебност не се производ на XX век, туку историски факт запишан многу порано.

Документот не е македонска политичка декларација, не е југословенски партиски акт и не е современа пропаганда. Тоа е руски архивски запис од времето на царицата Елисавета Петровна. Токму затоа неговата тежина е уште поголема: сведочи дека Македонците биле именувани и препознаени како посебна заедница речиси два века пред времето на Тито.

Најново од: Историја

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Драги Трајков за почетоците на ВМРО-ДПМНЕ во Струмица: „Ројал“ беше место каде отворено се зборуваше за македонска држава

Во годините кога Македонија го започнуваше патот кон осамостојување од Југославија, политичкото организирање не се одвиваше само во партиските штабови и на плоштадите. Драги Трајков од Струмица, во лично сведоштво се навраќа на атмосферата од тие години и на кафеаната „Ројал“, која, според неговото сеќавање, била едно од собиралиштата на членови и приврзаници на ВМРО-ДПМНЕ […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

20 септември 1944: Во Софија се пишувало за правото на самоопределување на македонскиот народ

На 20 септември 1944 година, во период на крупни политички и воени промени на Балканот, во Софија било објавено пишување во весникот „Отечествен фронт“ во кое се говорело за правото на самоопределување на македонскиот народ и за значењето на АСНОМ. Документот, зачуван во збирка поврзана со Павел Шатев, претставува значајно сведоштво за политичката атмосфера непосредно […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Брз економски развој во Мала Преспа и голем отпор на населението против асимилацијата

Во периодот од 1926 до 1930 година во Мала Преспа бил забележан брз развој, особено во изградбата на нови куќи. Голем број луѓе кои по Грчко-турската војна заминале на печалба низ светот им испраќале значителни суми пари на своите семејства, а кога се враќале во родните села, со себе носеле и голем дел од заштедените […]

To top