Историја

Документи од времето на царицата Елисавета: Македонците постоеле многу пред Тито

Македонска Нација

Руски документи од XVIII век: Македонците запишани како посебен народ и „македонска нација“

Во документи од времето на руската царица Елисавета Петровна, поврзани со населувањето на православни народи од Балканот во Руската Империја, јасно се спомнуваат Македонците, а во посебни списоци доселеници се заведени како припадници на „македонска нација“.

Историските документи понекогаш зборуваат посилно од сите подоцнежни политички толкувања. Еден таков пример се руските документи од средината на XVIII век, од времето на царицата Елисавета Петровна, во кои македонското име се среќава во официјален административен и воено-политички контекст.

Во документ поврзан со населувањето на православни народи од Балканот во тогашните руски погранични области, се наведуваат српскиот, македонскиот, бугарскиот и влашкиот народ. Во текстот јасно се чита формулацијата:

„Сербский, Македонский, Болгарский и Волоский“-Односно: српски, македонски, бугарски и влашки.

Овој документ е поврзан со проектот на Руската Империја за формирање воени населби во областа позната како Нова Србија. Во тој процес важна улога имал генерал Јован, односно Иван Хорват, кој бил задолжен за организирање на доселувањето и воената служба на доброволци од Балканот во Русија.

Особено значајно е што македонското име не е наведено изолирано, туку во низа со други јасно именувани народи. Тоа покажува дека во руската документација од тоа време Македонците биле препознавани како посебна ознака меѓу православните народи од Балканот.

Дополнителен архивски запис од истиот период уште појасно ја потврдува употребата на македонското име. Во табеларен список со имиња, години на возраст, година и месец на пристигнување во Русија, во посебна графа е наведено „со која нација“ пристигнале лицата.

Во таа графа, покрај повеќе имиња, стои формулацијата:

„македонской нацией“-Односно: од македонска нација.

Меѓу наведените лица се среќаваат имиња како Константин Поп, Георгиј Петров, Панајот Костантин, Антон Добриков, Иван Хомешко, Тодор Васиљев, Иван Ангелов, Степан Андреев, Николај Иљин и други. Кај нив, во графата за национална припадност, повторно и повторно е запишано: македонска нација.

Ова е особено важно затоа што не станува збор само за едно спомнување, туку за повеќекратно административно заведување на луѓе како припадници на македонска нација. Таквите записи претставуваат силно сведоштво дека македонското име било познато и употребувано во службени документи на Руската Империја во XVIII век.

Документите од 1751/1752 година не треба да се гледаат само како административни акти поврзани со населување и воена служба. Тие се и сведоштво за тоа дека името Македонци и поимот македонска нација биле запишани во официјални документи многу пред современите политички спорови и негирања.

Затоа, овие руски архивски записи имаат особено значење за македонската историска меморија. Тие покажуваат дека македонското име не е појава од новото време, туку дел од подолг историски континуитет кој се среќава и во официјалната документација на големи европски држави.

Овие документи се особено важни и поради уште една причина. Тие се создадени околу 1751/1752 година, што значи дека се речиси 140 години пред раѓањето на Јосип Броз Тито во 1892 година, и околу 192 години пред 1944 година, кога во рамките на тогашна Југославија се институционализира современата македонска државност.

Затоа, тврдењата на Бугарија дека „Тито ги измислил Македонците“ паѓаат пред самите документи. Ако во руските архиви од XVIII век се запишани „македонски народ“ и „македонска нација“, тогаш е јасно дека македонското име и македонската посебност не се производ на XX век, туку историски факт запишан многу порано.

Документот не е македонска политичка декларација, не е југословенски партиски акт и не е современа пропаганда. Тоа е руски архивски запис од времето на царицата Елисавета Петровна. Токму затоа неговата тежина е уште поголема: сведочи дека Македонците биле именувани и препознаени како посебна заедница речиси два века пред времето на Тито.

Најново од: Историја

Во Софија излегол првиот број на весникот „Македонска правда“

На 4 септември 1933 година во Софија излегол првиот број на „Македонска правда“ – неделен весник на македонската емиграција во Бугарија, кој ги застапувал македонските национални, политички и културни интереси. Весникот „Македонска правда“ се појавил во еден од најтешките периоди за Македонија и македонскиот народ. Земјата била поделена меѓу соседните држави, а Македонците биле изложени […]

Аферата „Мис Стон“ – настанот што го сврте вниманието на светот кон Македонија

На 3 септември 1901 година четите на Јане Сандански, Христо Чернопеев и Крсто Асенов ја заробиле американската мисионерка Елен Стон. Шестмесечната заложничка драма, позната како аферата „Мис Стон“, одекнала низ Европа и Америка и го изнела македонското ослободително дело пред светската јавност. На 3 септември 1901 година, односно на 21 август според стариот календар, во […]

ВМРО му оддава признание на Михаил Чаков за зачувувањето на моштите на Гоце Делчев

Документот сведочи дека посмртните останки на Гоце Делчев биле чувани како македонска светиња, со верба дека еден ден ќе бидат положени во престолнината на независна Македонија Овој редок документ на ВМРО претставува писмена благодарност упатена до македонскиот револуционер Михаил Чаков за неговата улога во пронаоѓањето, прибирањето и зачувувањето на посмртните останки на Гоце Делчев. Документот […]

ГОЛЕМОСРПСКАТА ВООРУЖЕНА ПРОПАГАНДА ВО МАКЕДОНИЈА

По Илинденското востание, Владата на Кралството Србија активно се зафатила со формирање, финансирање и раководење на четничка организација, чие дејствување било целосно насочено кон Македонија. Формирањето на Српската четничка организација и нејзината активност претставувале нова фаза во пропагандното дејствување на српската влада. За разлика од дотогашната пропаганда, спроведувана преку црквите и училиштата, сега била создадена […]

Британски документ од 1901 година: Во Бугарија живееле 600.000 Македонци

Британскиот амбасадор сер Франсис Планкет известува дека Македонците имале големо општествено, воено и административно влијание во Бугарија, а нивниот стремеж бил создавање независна македонска држава. Во писмо од 9 март 1901 година, сер Франсис Планкет, британски амбасадор во Виена, известува дека во тогашното Кнежество Бугарија живееле околу 600.000 Македонци. Документот претставува значајно дипломатско сведоштво за […]

Манифестот на Привремената влада на Македонија од 1881 година – повик за единствена и обединета Македонија

Документите донесуваат силно сведоштво за стремежот на македонскиот народ кон политичко обединување, автономно уредување и возобновување на сопствената државност по Берлинскиот конгрес На 11/23 март 1881 година во Ќустендил бил прогласен Манифестот на Привремената влада на Македонија – „Единство“. Тој претставува еден од значајните документи во развојот на македонската политичка и националноослободителна мисла во XIX […]

Сведоштвото на Асен Богданов: „Сите останати се чувствуваа како Македонци“

Опис под фотографијата: Асен Богданов, меѓу припадници на бугарската војска и полиција и нивни домашни соработници за време на окупацијата на Македонија. Точниот датум и местото на фотографирањето не се потврдени со наведен архивски извор. Бугарскиот полициски началник на Скопската област на судењето во 1948 година признал дека населението во Македонија не се чувствувало како […]

Јуџин Борза: Античка Македонија долго била прикажувана низ призмата на грчките автори

Античка Македонија долго време била разгледувана низ призмата на грчките автори, кои за неа пишувале главно кога се судирала или се поврзувала со интересите на грчките градови-држави тврди американскиот историчар Јуџин Н. Борза. Поради тоа, историјата на Македонија треба да се проучува како историја на посебна држава и народ со сопствен развој, а не само […]

To top