Историја

Документи од времето на царицата Елисавета: Македонците постоеле многу пред Тито

Македонска Нација

Руски документи од XVIII век: Македонците запишани како посебен народ и „македонска нација“

Во документи од времето на руската царица Елисавета Петровна, поврзани со населувањето на православни народи од Балканот во Руската Империја, јасно се спомнуваат Македонците, а во посебни списоци доселеници се заведени како припадници на „македонска нација“.

Историските документи понекогаш зборуваат посилно од сите подоцнежни политички толкувања. Еден таков пример се руските документи од средината на XVIII век, од времето на царицата Елисавета Петровна, во кои македонското име се среќава во официјален административен и воено-политички контекст.

Во документ поврзан со населувањето на православни народи од Балканот во тогашните руски погранични области, се наведуваат српскиот, македонскиот, бугарскиот и влашкиот народ. Во текстот јасно се чита формулацијата:

„Сербский, Македонский, Болгарский и Волоский“-Односно: српски, македонски, бугарски и влашки.

Овој документ е поврзан со проектот на Руската Империја за формирање воени населби во областа позната како Нова Србија. Во тој процес важна улога имал генерал Јован, односно Иван Хорват, кој бил задолжен за организирање на доселувањето и воената служба на доброволци од Балканот во Русија.

Особено значајно е што македонското име не е наведено изолирано, туку во низа со други јасно именувани народи. Тоа покажува дека во руската документација од тоа време Македонците биле препознавани како посебна ознака меѓу православните народи од Балканот.

Дополнителен архивски запис од истиот период уште појасно ја потврдува употребата на македонското име. Во табеларен список со имиња, години на возраст, година и месец на пристигнување во Русија, во посебна графа е наведено „со која нација“ пристигнале лицата.

Во таа графа, покрај повеќе имиња, стои формулацијата:

„македонской нацией“-Односно: од македонска нација.

Меѓу наведените лица се среќаваат имиња како Константин Поп, Георгиј Петров, Панајот Костантин, Антон Добриков, Иван Хомешко, Тодор Васиљев, Иван Ангелов, Степан Андреев, Николај Иљин и други. Кај нив, во графата за национална припадност, повторно и повторно е запишано: македонска нација.

Ова е особено важно затоа што не станува збор само за едно спомнување, туку за повеќекратно административно заведување на луѓе како припадници на македонска нација. Таквите записи претставуваат силно сведоштво дека македонското име било познато и употребувано во службени документи на Руската Империја во XVIII век.

Документите од 1751/1752 година не треба да се гледаат само како административни акти поврзани со населување и воена служба. Тие се и сведоштво за тоа дека името Македонци и поимот македонска нација биле запишани во официјални документи многу пред современите политички спорови и негирања.

Затоа, овие руски архивски записи имаат особено значење за македонската историска меморија. Тие покажуваат дека македонското име не е појава од новото време, туку дел од подолг историски континуитет кој се среќава и во официјалната документација на големи европски држави.

Овие документи се особено важни и поради уште една причина. Тие се создадени околу 1751/1752 година, што значи дека се речиси 140 години пред раѓањето на Јосип Броз Тито во 1892 година, и околу 192 години пред 1944 година, кога во рамките на тогашна Југославија се институционализира современата македонска државност.

Затоа, тврдењата на Бугарија дека „Тито ги измислил Македонците“ паѓаат пред самите документи. Ако во руските архиви од XVIII век се запишани „македонски народ“ и „македонска нација“, тогаш е јасно дека македонското име и македонската посебност не се производ на XX век, туку историски факт запишан многу порано.

Документот не е македонска политичка декларација, не е југословенски партиски акт и не е современа пропаганда. Тоа е руски архивски запис од времето на царицата Елисавета Петровна. Токму затоа неговата тежина е уште поголема: сведочи дека Македонците биле именувани и препознаени како посебна заедница речиси два века пред времето на Тито.

Најново од: Историја

Злата и Цветко – љубовта што загина во последната одбрана на Крушево

Александар Стеванов Битката кај Слива, 12 август 1903 година Понекогаш историјата не ја пишуваат само големите војводи и судбоносните битки. Ја пишуваат и обичните луѓе — оние чии лични соништа засекогаш останале под урнатините на големите историски пресврти. Таква е приказната за Злата Велева Богеска и Цветко Стојчев Коруновски, двајца млади луѓе од селото Селце, […]

Убиството на големиот стратег Филип Втори Македонски

Блискоста меѓу Александар Македонски и Аристотел била голема, а нивната духовна врска продолжила и подоцна, за време на походите во Азија. Посебно внимание му посветувале на античката грчка литература, уметноста и на научните прашања. Од особено значење било богатството од поезија со кое Аристотел ги запознал своите ученици и му овозможил на Александар темелно да […]

Документ од 1929 година: Македонците својот јазик го нарекувале „македонски“

Српскиот научник проф. д-р Радослав Грујиќ сведочи дека ниту во Прилеп, меѓу луѓе што завршиле бугарски училишта, не го слушнал одговорот „бугарски“, туку дека тие биле свесни за разликите меѓу македонскиот и бугарскиот говор Проф. д-р Радослав М. Грујиќ (1878–1955) бил српски историчар, православен теолог, универзитетски професор и член на Српската академија на науките. Од […]

Грчки и западни извори за населението во Егејска Македонија

Вистината не се брани со пропаганда, туку со извори, документи и факти. Во време на интернет, дигитални архиви и вештачка интелигенција, сè потешко е да се сокрие она што со децении било премолчувано — а уште потешко да се фалсификува историјата. Прашањето кој живеел и кој живее во Егејскиот дел на Македонија не треба да […]

Како беше променет етничкиот состав на Егејска Македонија: војни, преселби и асимилација

Најдлабоката промена се случила меѓу 1912 и 1949 година, преку војни, договорени размени на население, колонизација, протерувања, бегалски движења и асимилациски политики. Важно е да се нагласи дека османлиските статистики населението најчесто го делеле според верата, црковната припадност и јазикот, а не според денешното сфаќање на националноста. Поради тоа, грчките, македонските, бугарските и други историски […]

Историјата на Мала Преспа

Мала Преспа е историско-географска област во југозападниот дел на Македонија, распослана покрај југозападниот брег на Преспанското Езеро. Нејзиниот најголем дел денес се наоѓа во Република Албанија и е опфатен со Општина Пустец. Иако со државна граница е одвоена од останатиот дел на Македонија, областа со векови претставува единствен природен, историски и духовен простор со Преспа. […]

Мудроста и духот на античките Македонци низ старите изреки

Античка Македонија оставила длабока трага во историјата на Европа и на древниот свет. Под водство на владетели како Архелај I, Филип II и Александар Македонски, некогашното регионално кралство се издигнало во водечка политичка и воена сила, а неговата војска стигнала сè до Египет, Средна Азија и Индија. Покрај сведоштвата за војните, освојувањата и државничките потфати, […]

Букурешкиот договор – поделба на Македонија без гласот на Македонците

На 10 август 1913 година, по Втората балканска војна, без гласот на Македонците и без нивни претставници на преговарачката маса, во Букурешт била исцртана новата политичка карта на Балканот. Букурешкиот договор претставува еден од најтешките настани во поновата македонска историја. Со него Македонија била поделена меѓу соседните балкански држави, а македонскиот народ бил целосно исклучен […]

To top