Мане Јаковлески
Поминаа повеќе од два милениума од смртта на Александар Македонски, но едно прашање и понатаму останува без конечен одговор: каде се наоѓа неговиот гроб?
Низ вековите се појавиле бројни теории и претпоставки. Некои истражувачи сметаат дека неговите посмртни останки биле положени во Александрија во Египет, други ги насочуваат истражувањата кон различни локации на Блискиот Исток, а трети веруваат дека гробот сè уште е скриен под слоевите на историјата и чека да биде откриен.
И покрај огромниот напредок на археологијата, современата технологија и бројните научни експедиции, тајната за гробот на најголемиот македонски владетел останува една од најголемите светски мистерии. Речиси и да нема археолог кој не би сакал да учествува во откривањето на последното почивалиште на човекот што го промени текот на светската историја.
Во изминатите децении беа спроведени бројни ископувања и истражувања, а секое ново откритие накратко ја будеше надежта дека конечно е пронајдена локацијата на неговиот гроб. Сепак, ниту една од досегашните теории не успеа да обезбеди цврсти и неспорни докази што би ја решиле оваа историска загатка.
Од сето досега познато и по повеќе од 2.300 години не престанува да ја инспирира човечката имагинација. Иако постојат различни странски теории за местото каде што се наоѓа неговиот гроб, многумина во Македонија веруваат дека неговото вечно почивалиште се наоѓа токму на македонска територија и дека идните генерации археолози можеби ќе бидат оние што конечно ќе ја откријат оваа голема историска тајна.
Сомнежот дека гробот на Александар Македонски би можел да се наоѓа на територијата на Македонија со децении ги интригира историчарите, археолозите и љубителите на античката историја. Многумина веруваат дека одредени археолошки сознанија и историски траги никогаш не биле целосно истражени или јавно презентирани.
Низ годините се појавувале и необични, па дури и контроверзни теории поврзани со гробот на Александар Македонски. Една од нив се однесува на наводни артефакти пронајдени во пештери во американската сојузна држава Илиноис, кои некои автори ги поврзувале со „изгубениот гроб на Александар“. Според овие тврдења, станувало збор за плочки, медалјони, симболи и предмети со необично потекло, но оваа приказна никогаш не добила поширока научна потврда и останува во доменот на спорни и недокажани претпоставки.
Покрај тоа, британскиот историчар Ендру Чаг изнел друга теорија, според која посмртните останки на Александар Македонски можеби биле пренесени во Венеција и подоцна претставени како мошти на Свети Марко. Оваа претпоставка предизвикала интерес, но и поделени реакции во академските кругови. Според Чаг, исчезнувањето на телото на Александар од историските извори и појавувањето на моштите на Свети Марко во речиси ист период отвораат простор за нови прашања.
Сепак, и покрај ваквите теории – од Александрија, преку Венеција, па сè до необичните приказни од Северна Америка – ниту една од нив досега не понудила конечен и неспорен доказ.
Токму тоа ја прави мистеријата уште поголема: гробот на Александар Македонски останува тема во која се преплетуваат историјата, археологијата, легендите и човечката желба да се открие вистината за еден од најголемите владетели на античкиот свет.
Доколку некогаш се потврди дека гробот на Александар навистина се наоѓа во Македонија, тоа би претставувало едно од најзначајните археолошки откритија во современата историја и би фрлило нова светлина врз многу досега отворени прашања поврзани со древна Македонија.
Можеби токму во тоа се крие причината зошто гробот на Александар Македонски сè уште не е откриен. Ако навистина се наоѓа во Македонија, неговото откривање би ја променило историската слика што со векови се градела надвор од македонската вистина. Затоа оваа тајна не е само археолошка, туку и историска, политичка и цивилизациска.
А кога вистината еднаш ќе излезе на површина, таа повеќе нема да може да се сокрие.
