Македонски легенди

Атанас Тешовалијата

Atanas Teshovski

Atanas TeshovskiАтанас Шабанов – Тешовалијата (1860 – 12. V 1905) е македонски ајдутин, револуционер и војвода на Македонската револуционерна организација. Учествувал во Кресненското (1878/79) и во Илинденското востание (1903). Бил член на ТМОРО, борец во првата агитационо-организациска чета во Серскиот округ на Илија Крчовалијата. Како неврокопски војвода, ги прогонувал врховистичките чети (1901–1902). Загинал во борба со османлиската војска.

Атанас Шабанов е роден во 1860 година во селото Тешово, Неврокопско, Пиринска Македонија. Останува неписмен. Учествува во Кресненското востание во 1878/79 година.  Во 1897 година излегува ајдук во Пирин и учествува во четите на војводите Дончо Златков и Кочо Муструкот.

Во летото 1899 година во селото Горно Броди, Атанас Тешовалијата се среќава со Гоце Делчев и под негово влијание влегува во редовите ТМОРО. Тој се приклучува на првата агитационо-организациска чета во Серскиот округ на Илија Крчовалијата.

Делчев и Ѓорче изработиле Правилникот за четите на ТМОРО, но поради недостаток на командувачки кадар, најпрво во организациските чети биле вклучени старите ајдути и ајдутски војводи меѓу кои: Атанас Тешовалијата, Кочо Мустракот, Апостол Петков – Терзиев, Иванчо Оџаров Карасулијата, Илија Крчовалијата, Георги Бродалијата и други.

Имено, во 1901 година Атанас Тешовалијата е назначен за војвода во Неврокопскиот реон. Во овој период тој врши организациска работа и ја проширува мрежата на Организацијата основајќи комитети во сите села  на неговиот реон.

Во текот на 1901/1902 година, како неврокопски војвода, Атанас Тешовалијата ги прогонува врховистичките чети. Во април 1902 година ја присоединува четата кон Јане Сандански во село Банско за заедничка борба против врховистите и станува еден од најверните соработници на Ј. Сандански.

На 7 јуни 1903 година здружените чети на војводите Атанас Тешовалијата, Димитар Кашиналијата, Георги Спанчовалијата, Христо Танушев и Стојан Филипов, водат борба со турските војски кај врвот Голеш (Валовишта).

За време на Илинденското востание во 1903 година, Тешовалијата дејствува во својот крај. Спроти Крстовден, заедно со војводата Стојан Филипов ги прекинуваат телеграфските врски помеѓу селата Куманич и Долно Броди. На 26 октомври 1903 година, чета на Тешовалијата која брои 20 луѓе, била нападната од 200 војници на османлиската војска. Во борбата загинале 4 востаници и 20 припадници на турскиот аскер.

По Илинденското востание Тешовалијата останал во родниот крај и ја продолжил борбата против турските разбојнички банди, грчките андартски чети и разните народни предавници.

На 12 мај 1905 година (ст.ст.), Атанас Шабанов – Тешовалијата загина при враќањето од од обиколката на Серско, кога кај врвот Али Ботуш (Пирин Планина) паѓа во заседа на турската војска. Во огорчена борба која траела цел ден загинале војводата заедно со повеќе свои четници.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top