Тихомир Каранфилов
Еврејскиот лекар, интернист и кардиолог д-р Хаим Абраванел остави длабока трага во македонското здравство. Го преживеа холокаустот, загуби голем дел од семејството во Треблинка, а подоцна и своите деца во катастрофалниот земјотрес во Скопје.
Д-р Хаим Абраванел е роден на 25 декември 1896 година во Пирот, тогаш во Кралството Србија, во многучлено семејство со 11 членови. Починал на 15 март 1984 година во Бат Јам, Израел.
Медицинскиот факултет го завршил во 1926 година на Карловиот универзитет во Прага, по што во Виена специјализирал интерна медицина и кардиологија. Во текот на триесеттите години на XX век работел како приватен лекар-интернист во Скопје.
Спасениот живот му го возвратил спасувањето
Пред почетокот на Втората светска војна, д-р Абраванел бил мобилизиран како лекар во војската на Кралството Југославија и бил стациониран на Косово. Кога се појавила епидемија на тифус, се вклучил во лекувањето на цивилното население и спасил член на албанското семејство Резниќи.
По нападот на нацистичка Германија и окупацијата на Југославија, д-р Абраванел и неговата единица биле заробени од Германците. Кога дознале дека лекарот е во заробеништво, таткото и синот од семејството Резниќи успеале да го ослободат од логорот. Така, добрината што некогаш ја покажал кон нивното семејство му била возвратена со спасување на неговиот живот.
Од „Монопол“ до Куманово
На 11 март 1943 година, д-р Абраванел и неговото семејство биле приведени од бугарските окупаторски власти и спроведени во скопскиот логор „Монопол“, заедно со македонските Евреи подготвени за депортација.
Поради потребата од лекар, д-р Абраванел бил ослободен и испратен на работа во Кумановскиот Регион, каде што останал до 1945 година. Со тоа ја избегнал депортацијата во нацистичките логори на смртта. Меѓутоа, шестмина негови браќа, заедно со нивните семејства, биле убиени во Треблинка.
Посветен на Битола и на пациентите
Во 1945 година д-р Абраванел бил испратен на работа во Интерното одделение на Битолската болница. Со одделението раководел како началник и примариус сè до пензионирањето во 1964 година.
Со своето знаење, посветеност и човечност дал значаен придонес за развојот на здравството во Битола. Во текот на својата работа се залагал и за обновување на еврејските гробишта во градот, а учествувал и во организирањето на комеморативните церемонии по повод 11 март – денот на депортацијата на македонските Евреи.
Новата семејна трагедија
На 26 јули 1963 година д-р Абраванел доживеал уште една тешка семејна трагедија. Во катастрофалниот земјотрес во Скопје загинале неговиот син, д-р Нисим Нико Абраванел, неговата ќерка д-р Рени Леви и зетот д-р Салваторе Леви.
Неговата внука Рејчел преживеала бидејќи во тоа време престојувала во домот на семејството Абраванел во Битола.
По трагедијата, д-р Абраванел, неговата сопруга Берта и внуката ја напуштиле Битола и се преселиле во Израел. Таму продолжил да работи како лекар во компанија за здравствено осигурување сè до крајот на седумдесеттите години.
Трајна почит кон големиот лекар
За својата работа и заслуги, д-р Хаим Абраванел во 1961 година бил одликуван со Медал за заслуги за народот.
Во јануари 2018 година, Здравствениот дом во Битола, изграден во 1948 година на просторот на некогашното еврејско маало, го доби неговото име.
Д-р Хаим Абраванел останува запаметен како врвен лекар, преживеан од холокаустот и човек кој, и покрај огромните лични загуби, целиот свој живот го посветил на лекувањето, човечноста и зачувувањето на споменот за еврејската заедница во Македонија.
