Македонски легенди

Д-р Хаим Абраванел – лекарот што го посвети животот на човечноста

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Еврејскиот лекар, интернист и кардиолог д-р Хаим Абраванел остави длабока трага во македонското здравство. Го преживеа холокаустот, загуби голем дел од семејството во Треблинка, а подоцна и своите деца во катастрофалниот земјотрес во Скопје.

Д-р Хаим Абраванел е роден на 25 декември 1896 година во Пирот, тогаш во Кралството Србија, во многучлено семејство со 11 членови. Починал на 15 март 1984 година во Бат Јам, Израел.

Медицинскиот факултет го завршил во 1926 година на Карловиот универзитет во Прага, по што во Виена специјализирал интерна медицина и кардиологија. Во текот на триесеттите години на XX век работел како приватен лекар-интернист во Скопје.

Спасениот живот му го возвратил спасувањето

Пред почетокот на Втората светска војна, д-р Абраванел бил мобилизиран како лекар во војската на Кралството Југославија и бил стациониран на Косово. Кога се појавила епидемија на тифус, се вклучил во лекувањето на цивилното население и спасил член на албанското семејство Резниќи.

По нападот на нацистичка Германија и окупацијата на Југославија, д-р Абраванел и неговата единица биле заробени од Германците. Кога дознале дека лекарот е во заробеништво, таткото и синот од семејството Резниќи успеале да го ослободат од логорот. Така, добрината што некогаш ја покажал кон нивното семејство му била возвратена со спасување на неговиот живот.

Од „Монопол“ до Куманово

На 11 март 1943 година, д-р Абраванел и неговото семејство биле приведени од бугарските окупаторски власти и спроведени во скопскиот логор „Монопол“, заедно со македонските Евреи подготвени за депортација.

Поради потребата од лекар, д-р Абраванел бил ослободен и испратен на работа во Кумановскиот Регион, каде што останал до 1945 година. Со тоа ја избегнал депортацијата во нацистичките логори на смртта. Меѓутоа, шестмина негови браќа, заедно со нивните семејства, биле убиени во Треблинка.

Посветен на Битола и на пациентите

Во 1945 година д-р Абраванел бил испратен на работа во Интерното одделение на Битолската болница. Со одделението раководел како началник и примариус сè до пензионирањето во 1964 година.

Со своето знаење, посветеност и човечност дал значаен придонес за развојот на здравството во Битола. Во текот на својата работа се залагал и за обновување на еврејските гробишта во градот, а учествувал и во организирањето на комеморативните церемонии по повод 11 март – денот на депортацијата на македонските Евреи.

Новата семејна трагедија

На 26 јули 1963 година д-р Абраванел доживеал уште една тешка семејна трагедија. Во катастрофалниот земјотрес во Скопје загинале неговиот син, д-р Нисим Нико Абраванел, неговата ќерка д-р Рени Леви и зетот д-р Салваторе Леви.

Неговата внука Рејчел преживеала бидејќи во тоа време престојувала во домот на семејството Абраванел во Битола.

По трагедијата, д-р Абраванел, неговата сопруга Берта и внуката ја напуштиле Битола и се преселиле во Израел. Таму продолжил да работи како лекар во компанија за здравствено осигурување сè до крајот на седумдесеттите години.

Трајна почит кон големиот лекар

За својата работа и заслуги, д-р Хаим Абраванел во 1961 година бил одликуван со Медал за заслуги за народот.

Во јануари 2018 година, Здравствениот дом во Битола, изграден во 1948 година на просторот на некогашното еврејско маало, го доби неговото име.

Д-р Хаим Абраванел останува запаметен како врвен лекар, преживеан од холокаустот и човек кој, и покрај огромните лични загуби, целиот свој живот го посветил на лекувањето, човечноста и зачувувањето на споменот за еврејската заедница во Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Димитар Влахов – живот посветен на македонското прашање

Димитар Влахов (1878–1953) е македонски револуционер, публицист, дипломат и државник, една од значајните личности во македонската национална и политичка историја. Неговиот животен пат ги поврзува револуционерните борби од крајот на XIX век, настојувањата за ослободување и обединување на Македонија и создавањето на современата македонска држава. Има луѓе што живеат во историјата и луѓе што учествуваат […]

Наде Проева

Наде Проева (9. IX 1949 – 6. XI 2024) е македонски историчар, универзитетски професор, научник со светско реноме и борец за македонската кауза. Таа е истражувач кој ја афирмираше античката историја на Македонија, која долго време бил запоставувана. Оставила длабока трага во македонската и светската историографија. Наде Проева е родена на 9 септември 1949 година […]

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса загина за вистината

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса, 1969–1998) студирала класични јазици во Јаши и ги проучувала делата на свети Јован Златоуст. Се упокоила на 8 ноември 1998 година, на 29-годишна возраст, и била погребана во манастирот Петру Вода во Романија. Во 1995 година добила стипендија од Фондацијата „Сорос“ за магистерски студии по средновековна историја на Централноевропскиот […]

Тома Прошев

Тома Прошев е роден на 10 ноември 1931 година во Скопје, а починал на 12 септември 1996 година на хрватскиот остров Зларин. Тома Прошев е Македонски композитор, диригент и музиколог, еден од најистакнатите автори на македонската современа музика и меѓу првите композитори што внеле нов звук во македонското музичко творештво. Гимназија завршил во родниот град. […]

Никола Беровски – големиот учител на Македонците во Албанија

Никола Беровски е роден во 1923 година во Битола, а починал во 1993 година во Тирана, Албанија. Има луѓе чие дело продолжува да живее во генерациите што ги описмениле, во книгите што ги оставиле и во јазикот што помогнале да се зачува. Меѓу нив е Никола Беровски, македонскиот учител, учебникар и преведувач кој својот работен […]

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

To top