Македонска Нација
Михаил Чаков е роден на 16 март 1873 година во Гуменџе, Егејскиот дел на Македонија, а починал на 17 септември 1938 година во Софија.
Михаил Чаков бил македонски револуционер, илинденски војвода, соработник на Гоце Делчев и човекот што ги пронашол, прибрал и со години ги чувал неговите посмртни останки.
Михаил Чаков е една од оние личности на македонското револуционерно движење чие име не се споменува толку често колку што заслужува. Тој бил учител, организатор, војвода, илинденец и соборец на најистакнатите македонски револуционери.
Но, неговата историска улога е особено значајна поради една света должност што ја презел врз себе: да ги пронајде, прибере и зачува посмртните останки на Гоце Делчев сè додека не дојде времето тие да бидат положени во престолнината на Македонија.
Од учител до револуционер
Михаил Чаков се школувал во Солун, по што работел како учител во селото Тумба.
Во 1897 година бил примен во Македонската револуционерна организација од Даме Груев и Пере Тошев. Прво станал четник во четата на Михаил Апостолов – Попето, а подоцна бил назначуван за војвода во повеќе македонски области.
Неговото револуционерно дејствување било поврзано со Петричко, Драмско, Серско, Кумановско и Велешко. Како организатор и војвода, Чаков учествувал во ширењето на револуционерната мрежа, вооружувањето на населението и подготовките за ослободителната борба.
За време на Илинденското востание во 1903 година неговата чета дејствувала во Пиринскиот дел на Македонија. На 30 август 1903 година, заедно со четите на Јане Сандански, Јордан Стојанов и Стојан Милчанков, водела голема борба против османлиската војска кај „Света Троица“ во Мелничко.
Светата должност кон Гоце Делчев
По загинувањето на Гоце Делчев на 4 мај 1903 година во селото Баница, Серско, неговото тело било погребано во близина на селото. Над неговиот гроб со години висела опасноста да биде осквернавен или засекогаш изгубен.
Три години подоцна, во април 1906 година, Михаил Чаков и Атанас Спасов – Таската Серски тајно пристигнале во Баница. Под закрилата на ноќта го откопале гробот и прибрале дел од посмртните останки на Гоце.
Според сеќавањата на Чаков, коските биле измиени, ставени во спирт и внимателно завиткани. Потоа биле предадени на црковниот клисар Никола Мутафчиев, кој добил задача да ги стави во мало сандаче и тајно да ги сокрие под светиот престол на селската црква.
Во 1908 година Мутафчиев ги прибрал и преостанатите коски. Тајната била строго чувана, а моштите останале под црковниот престол до 1917 година.
Ги чувал покрај икона и запалено кандило
Во текот на Првата светска војна се појавила опасност моштите да бидат изгубени. Михаил Чаков повторно ја презел одговорноста за нивното спасување.
Посмртните останки биле пренесени од Баница во Ксанти, а потоа преку Пловдив стигнале до Софија. Чаков запишал дека до 1923 година ги чувал во својот дом, покрај икона, пред која постојано горело кандило.
Тоа не било обично чување на останките на еден починат соборец. За Чаков тие биле свети мошти на човекот што целиот свој живот го посветил на слободата на Македонија.
Токму за овој негов подвиг, на 2 август 1923 година, Тодор Александров му испратил писмена благодарност во име на ВМРО и на борците за независноста на Македонија.
Во документот се вели:
„Пријатна должност ми е да Ви искажам многу благодарности од името на другарите – борци за независноста на Македонија и од мое име, за родољубивата идеја да ги најдете и приберете светите коски на нашиот претходник и велик учител – Гоце Делчев…“
Во продолжение Тодор Александров му оддава признание на Чаков затоа што моштите ги чувал како светиња во својот дом, со што ја заслужил благодарноста на „денешната боречка и утрешна независна Македонија“.
Заветот до идните поколенија
Во август 1923 година моштите на Гоце Делчев биле изложени на поклонение во црквата „Света Недела“ во Софија. Подоцна биле предадени на Илинденската организација.
На сандачето во кое се чувале бил испишан историскиот завет:
„Ги заколнуваме поколенијата, овие свети мошти да бидат погребани во престолнината на независна Македонија.“
Овој натпис е едно од најсилните сведоштва за идеалот на македонските револуционери. Тие не се бореле Македонија да стане плен на соседните држави, туку верувале во нејзината слобода и независност.
Михаил Чаков не дочекал лично да го види исполнувањето на заветот. Осум години по неговата смрт, во октомври 1946 година, моштите на Гоце Делчев биле пренесени во Скопје и положени во камениот саркофаг во дворот на црквата „Свети Спас“.
Човек достоен за вечна почит
Михаил Чаков бил борец со оружје, но и чувар на историската меморија на македонскиот народ. Тој разбирал дека зачувувањето на моштите на Гоце Делчев не е само лична или организациска должност, туку обврска кон идните поколенија.
Благодарение на неговата храброст, пожртвуваност и долгогодишна грижа, светите останки на македонскиот апостол биле спасени од уништување и заборав.
Неговиот живот е сведоштво дека љубовта кон Македонија не се покажува само со зборови. Таа се потврдува со дело, жртва и верност кон аманетот на оние што животот го положиле за нејзината слобода.
Затоа Михаил Чаков заслужува да остане запаметен како македонски револуционер, илинденски војвода и верен чувар на моштите и заветот на Гоце Делчев.
