Македонска Нација
Рафаел Јосеф Батино бил комунист, синдикален активист и учесник во Народноослободителната борба. Неговиот животен пат водел од Битола и Мексико до затворот во Сремска Митровица и партизанските боишта во Санџак. Меѓу соборците бил познат како Миша Цветковиќ.
Рафаел Јосеф Батино е роден на 14 јануари 1910 година во Битола, во угледно сефардско еврејско семејство. Основното образование и Францускиот лицеј ги завршил во родниот град.
На инсистирање на татко му заминал во Мексико, каде што работел и студирал технички науки. Таму се приклучил кон марксистички кружок, а потоа и кон Комунистичката партија на Мексико. Учествувал во работнички протести и политички активности, поради што во 1934 година бил протеран од земјата.
По враќањето во Македонија ја продолжил револуционерната дејност. Во Скопје работел во осигурителна компанија, но истовремено организирал работници, создавал партиски ќелии и учествувал во синдикални штрајкови.
Во 1936 година полицијата во неговиот стан пронашла партиски документи. Батино бил уапсен и осуден на пет години тешка робија во Сремска Митровица.
Во затворот бил активен во таканаречениот „Црвен универзитет“, преку кој политичките затвореници меѓусебно се образувале. Поради широкото знаење и познавањето повеќе јазици, Батино бил еден од предавачите. Таму се зближил со Моша Пијаде, кој изработил и негов портрет.
Според зачуваните сведоштва, во затворот работел на македонски речник и граматика, како и на превод на делови од Марксовиот „Капитал“ на македонски јазик. Ракописите не се сочувани, но сведочат за неговиот однос кон Македонија и македонската јазична посебност.
Робијата оставила тешки последици врз неговото здравје и тој излегол од затворот со трајна инвалидност.
Бегството и партизанската борба
По окупацијата на Југославија во 1941 година, затворот во Сремска Митровица потпаднал под усташката власт. На 22 август истата година Батино избегал со група од 32 политички затвореници, меѓу кои биле Бане Андреев, Орце Николов и Богоја Фотев.
По бегството им се приклучил на партизаните на Фрушка Гора, а потоа заминал во Ужице. Побарал од Јосип Броз Тито да биде испратен во борбена единица, но поради нарушеното здравје бил ангажиран на политички и организациски задачи.
Во Санџак станал политички секретар на Нововарошкиот областен комитет на КПЈ и одржувал врски со Врховниот штаб. Своите прогласи и политички текстови ги потпишувал со псевдонимот Миша Цветковиќ.
Во јули 1942 година, патувајќи кон Пљевља, неговата група паднала во четничка заседа кај Еловац, на планината Љубишња. Батино и неговиот соборец Вељко Кожиќ биле заробени, мачени и испрашувани, но не ги предале своите соборци. Потоа биле предадени на италијанската окупациска управа.
На 12 јули 1942 година Батино бил спроведен низ улиците на Пљевља кон местото на погубувањето. Пред граѓаните извикувал пароли против фашизмот и четничкото движење на повеќе јазици. Италијанските карабинери го стрелале заедно со Вељко Кожиќ.
Рафаел Батино имал само 32 години.
Битолчанецот познат како Миша Цветковиќ останува значајна личност на македонското работничко и антифашистичко движење. Наместо удобен живот, тој го избрал патот на борбата, затворот и личната жртва, останувајќи доследен на своите убедувања до крајот.
