Македонски легенди

Ванчо Николески

Ванчо Николески (10. Ⅵ 1912 – 15. Ⅳ 1980) е македонски писател, татко на македонската современа литература за деца и младина. Тој спаѓа во основоположниците на македонската книжевност за деца и е најистакнат претставник во периодот непосредно по Втората светска војна. Неговите песни и поеми, раскази и романи се исполнети со теми и мотиви од подалечната и поблиската историја на македонскиот народ.

Ванчо Николески е роден на 10 јуни 1912 година в охридското село Црвена вода. Основно училище завршил во родното село, гимназија во Охрид, а педагошко училиште во Скопје. По завршувањето на педагошкото училиште работел како учител во многу села низ Македонија (Белчишта, Косел и др.). Уште како ученик и млад учител пишувал песни за деца, објавувајќи ги во весниците „Учитељски подмладак“ (Ужице) и „Правда“ (подлисток за деца, Белград), како и во списанието „Венац“ на Јеремија Живановиќ (Белград).

За време на бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна, Николески е еден од првите учители на македонски јазик во селата на ослободена Дебарца. Сам пишувал текстови на македонски јазик и со нив држел настава.

По ослободувањето во 1944 година работи во Детска радост како редактор на весниците „Титов пионер“ и „Пионерски Весник“ и во детските емисии на Радио Скопие и Радио Битоля. Член е на Друштвото на писатели на Македонија од 1950 година. Поголем дел од својата кариера поминал во Битола како просветен работник, а последните години ги поминал во Охрид.

Добитник е на многу награди и признанија, меѓу кои „Климент Охридски“, „11 октомври“, и „Младо поколение“.

Ванчо Николески починал на 15 април 1980 година во Охрид.

Во негова чест Друштвото на писателите на Македонја ја доделува наградата „Ванчо Николески“ за книга за деца и млади.

Негови најпознати дела се: „Македонче“ (збирка песни за деца, 1946); „Мице“ (поема, 1947); „Моето село“ (песни, 1950); „Чудотворен кавал“ (разкази, 1952); „Четиринаесет илјади ослепени“ (историска поема за времето на цар Самуил, 1954); „Волшебното самарче“ (роман, 1962); „Гоце Делчев“ (роман, 1964) и многу други.

Најново од: Македонски легенди

Ѓорѓи Поп Андов,

Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) – лекарот што ја постави основата на современата фтизиологија во Македонија Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) е еден од пионерите на македонското здравство, лекар, фтизиолог и учесник во Народноослободителната борба. Особено е запаметен како основач и прв управник на Специјалната болница за туберкулоза во Битола, институција која одиграла клучна улога во борбата […]

Ѓорѓи Наумов, Блаже Рогозинаро и Кочо Десано – тројцата битолски револуционери обесени во Скопје

На 21 јули 1942 година, по пресуда на бугарскиот окупаторски воен суд, во Скопскиот затвор биле обесени Ѓорѓи Василев Наумов, Блаже Димитровски – Рогозинаро и Кочо Десанов – Десано. Тројцата биле истакнати учесници во македонското националноослободително движење и организатори на антифашистичкиот отпор во Битолско. На 21 јули 1942 година во Скопскиот затвор биле извршени смртните […]

Андреа Михал – свештеникот од Мала Преспа кого затворот не успеа да го одвои од Бога

Едмонд Темелко Точните податоци за годината на раѓање и упокојување на свештеникот Андреа Михал засега не ни се познати. Македонскиот свештеник од Мала Преспа, Андреа Михал, бил осуден на осум години затвор затоа што одбил да ја предаде својата свештеничка одежда за исмевање на православната вера. По падот на режимот на Енвер Хоџа, неговата најголема […]

Сократ Маркилов – непокорениот Македонец кој животот го посвети на Македонија

Сократ Данаилов Маркилов е една од најсветлите и најтрагичните фигури на македонското национално движење во Пиринска Македонија – човек кој поминал години во бугарските затвори, доживеал тешка семејна трагедија, но никогаш не се откажал од македонското име, идентитет и кауза. Роден е на 12 април 1921 година во селото Бутково, Валовишко, познато и како Демирхисарско, […]

Виктор Самуел Мизрахи – Евреин кој ја сакаше Македонија и работеше за нејзината добробит

Роден 1950 година во Скопје, почина 1 септември 2022 година во Скопје „Да се живее со достоинство, чест и образ на земјата, значи да се има мир на небото.“ Животна мисла на Виктор Мизрахи, пренесена од неговата ќерка Рашела по неговата смрт. Постојат луѓе што не ја докажуваат љубовта кон татковината само со зборови, туку […]

Коле Канински

Никола Тодоровски (18. I 1914 – 22. VI 1944) македонски комунист, учесник во НОБ. Еден од најистакнатите партизани и раководители на Народноослободителната борба во Битолскиот Регион. Загинал како политички комесар во Првата Македонско – Косовска бригада, при експлозија на мина на 22. јули 1944 година во село Брунец, кај Караорман. Никола Тодоровски, познат како Коле […]

Рафаел Моше Камхи – еврејскиот војвода Скендер Бег во македонската револуционерна меморија

Рафаел Моше Камхи е роден 15 декември 1870 година во Битола, Македонија, починал 8 јули 1970 година во Тел Авив, Израем Во историјата на Македонија постојат личности кои не можат да се сместат само во една биографска рамка. Тие не се важни само поради датумите, функциите или настаните во кои учествувале, туку поради симболиката што […]

Благоја Петров – Караѓуле

Благоја Петров – Караѓуле (16. I 1924 – 26. VII 1963) е македонски оперски пејач, баритон, еден од уметниците што оставиле значајна трага во развојот на македонската оперска сцена. Бил изразито музикален, со ѕвонлив и сонорен глас, а останал запаметен и како одличен интерпретатор на македонски народни песни. Роден е на 16 јануари 1924 година […]

To top